КЫЧЫ

КЫЧЫ (Barbarea) – кайчы гүлдүүлөр тукуму­нун капусталар уруусундагы бир же эки жыл­дык чөп өсүмдүк. Уругунан май алуу үчүн өстүрүлөт. Ичке өзөк тамырлуу. Сабагы (бийикт. 1 мдей) тик, бутактанып өсөт, боз чаңгыл кебер м-н капталган. Ылдыйкы жалбырактары сап­туу, жогоркулары сапсыз. Гүлү сары, жыттуу, узун чачык сымал. Мөмөсү саадак (уз. 3–5 см), уругу майда, кара күрөң, тоголок. 1000 уругу­нун салмагы 1,5–3,2 г. К-нын жаздык ж-а күздүк түрү бар. Жаздык К-нын уругунда 29–34%, күздүгүндө 45% май болот. Ал самын кайнатуу ө. ж-нда, майлоочу майга кошунду катары пай­даланылат. Тазаланган майы тамак-ашка ко­шулат. Кадимки К. – отоо чөп. Афганстан, Ин­дия, Иран, Кытай, Европада дан өсүмдүк ката­ры эгилет. Гектарынан 15–16 цден урук алы­нат. Зыянкечтери: жер бүргө, рапс шиш тум­шугу; К. дат илдетине чалдыгат.