КОМПЛЕКСТҮҮ САНДАР: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КОМПЛЕКСТҮҮ САНДАР – </b><i>z=x+iy</i> түрүндөгү | <b type='title'>КОМПЛЕКСТҮҮ САНДАР – </b><i>z=x+iy</i> түрүндөгү сандар; мында <i>x</i> ж-а <i>y</i> чыныгы сандар, i= -1 мнимый бирдик. <i>x</i> – чыныгы, <i>y</i> – жалган (мни­мый) бөлүгү. Комплдекс'''туу''' сандар м-н болгон амалдар <i>i</i><sup>2</sup>=–1 шар­ты эсепке алынып, чыныгы сандар м-н болгон амалдардай эле аткарылат, Комплекст'''уу''' сандардын тобу алгебралык касиеттери боюнча сан талаасын түзөт. Комплекстүү талаада <i>n</i>-даражадагы ар кандай алгебралык теңдеме­нин <i>n</i> чыгарылышы болот (тамырлардын эсеп­түүлүгүн кошо эсептегенде). <i>z=x+iy</i> комплекстуу сандар геомериялык түрдө тегиздикте абциссасы <i>x</i> ж-а ординатасы <i>y</i> болгон <i>М</i> чекитин же ошол чекитти коорди­ната башталмасы м-н бириктирген <i>ОМ</i> векторун билдирет (к.чийме). Бул чиймеден К. с-дын три­гонометриялык <i>z=х+iy=r</i>(соsj+sinj) же уюл коор­дината <i>х=r</i> cosj, <i>y=r</i> sinj формуласы келип | ||
сандар; мында <i>x</i> ж-а <i>y</i> чыныгы сандар, i= -1 мнимый бирдик. <i>x</i> – чыныгы, <i>y</i> – жалган (мни­мый) бөлүгү. | |||
<i>y</i> болгон <i>М</i> чекитин же ошол чекитти коорди­ната башталмасы м-н бириктирген <i>ОМ</i> векторун билдирет (к.чийме). Бул чиймеден К. с-дын три­гонометриялык <i>z=х+iy=r</i>(соsj+sinj) же уюл коор­дината <i>х=r</i> cosj, <i>y=r</i> sinj формуласы келип | |||
чыгат жана <i>x=z+</i> | чыгат жана <i>x=z+</i> | ||
[[File:КОМПЛЕКСТҮҮ САНДАР34.png | thumb | none]] | [[File:КОМПЛЕКСТҮҮ САНДАР34.png | thumb | none]] | ||
| 18 сап: | 16 сап: | ||
аныкталат. <i>z=x+iy, z=x–iy</i> комплекстүү тү­йүндөш сандар. К. с. физикада, техникада ж-а геогр. карталарды түзүүдө ж. б. тармактарда ке­ңири колдонулат. | аныкталат. <i>z=x+iy, z=x–iy</i> комплекстүү тү­йүндөш сандар. К. с. физикада, техникада ж-а геогр. карталарды түзүүдө ж. б. тармактарда ке­ңири колдонулат. | ||
[[Категория:4-том, 353-402 бб]] | [[Категория:4-том, 353-402 бб]] | ||
12:59, 24 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы
КОМПЛЕКСТҮҮ САНДАР – z=x+iy түрүндөгү сандар; мында x ж-а y чыныгы сандар, i= -1 мнимый бирдик. x – чыныгы, y – жалган (мнимый) бөлүгү. Комплдекстуу сандар м-н болгон амалдар i2=–1 шарты эсепке алынып, чыныгы сандар м-н болгон амалдардай эле аткарылат, Комплекстуу сандардын тобу алгебралык касиеттери боюнча сан талаасын түзөт. Комплекстүү талаада n-даражадагы ар кандай алгебралык теңдеменин n чыгарылышы болот (тамырлардын эсептүүлүгүн кошо эсептегенде). z=x+iy комплекстуу сандар геомериялык түрдө тегиздикте абциссасы x ж-а ординатасы y болгон М чекитин же ошол чекитти координата башталмасы м-н бириктирген ОМ векторун билдирет (к.чийме). Бул чиймеден К. с-дын тригонометриялык z=х+iy=r(соsj+sinj) же уюл координата х=r cosj, y=r sinj формуласы келип чыгат жана x=z+
+iy=r (cosj + sinj) экендиги келип чыгат. Мында r =
z
x + y К. x мент cosj= r y же sinj= r с-дын модулу, (j) – анын аргументи деп аталат. Аргубарабардыктарынан аныкталат. z=x+iy, z=x–iy комплекстүү түйүндөш сандар. К. с. физикада, техникада ж-а геогр. карталарды түзүүдө ж. б. тармактарда кеңири колдонулат.