КОММЕНСАЛИЗМ: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
vol4>KadyrM
No edit summary
 
м (1 версия)
(Айырма жок)

17:01, 13 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы

КОММЕНСАЛИ́ЗМ (лат. commensalis – табак­таш) – табияттагы бир түрдөгү организмдердин башка бир түрдүн эсебинен, аларга зыян кел­тирбей жашоосу (азыктануу же чөйрө катары пайдалануусу). Мис., эки түрдүн популяцияла­рынын особдорунун бири-бири м-н болгон ма­милелеринде бир түр үчүн пайдалуу, ал эми экин­чи бир түр үчүн пайдасы да, зыяны да жок ма­милелер. Жаныбарлардын өз ара мамилелери­нин мүнөзүнө карата К. үчкө бөлүнөт: 1) коммен­сал башка түрдөгү организмдерди азык катары пайдаланат, мис., качкын-рак ээлеген үлүлдүн ичинде муунак курт жашап, рактын азыгынын калдыктарын жейт; 2) комменсал башка түрдөгү организмге биротоло же убактылуу жармашып жүрөт, мис., жабышкак балык соргуч сүзгүчтөрү м-н акула ж. б. ири балыктарга жабышып, алар м-н кошо сүзүп жүрөт; 3) комменсал ээсинин органдарынын ичинде жашайт, мис., баканын арткы ичегисинде жашаган айрым инфузория­лар ж. б.