КАРАТОКО (бийик тоолуу аймак, кооз жер): нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КАРАТОКО</b> – Чаткал кырка тоосунун | <b type='title'>КАРАТОКО</b> – Чаткал кырка тоосунун түндүк-чы­гышында, Чаткал суусунун баш жагында жай­гашкан бийик тоолуу аймак, кооз жер. <i>Кара­токо</i> суусунун алабын бүт ээлейт. Эң жапыз жери – Чаткал суусунун бою, Каратоко суусунун чаты (2380 <i>м</i>, Жер-Көпүрө), эң бийик жери 4200– | ||
жери – Чаткал суусунун бою, Каратоко суусунун | 4367 <i>м</i> (Чаткал кырка тоосунун кыры). Айма­гына капчыгай, тепши сымал өрөөн, төр, ар түрдүү багыттагы тоо, аска, эшилме корум таш­тар, кар мөңгүлүү чокулар ж. б. мүнөздүү. Ай­мактын алгачкы турпаты палеозой заманында, өзгөчө герцинде пайда болгон. Акиташ тектери басымдуу. Фергана – Ат-Ойнок тектоникалык айма­гына кирет. 1946-жылы катуу жер титирөө болгон. Мында мөңгүдөн пайда болгон 20дай майда, | ||
чаты (2380 <i>м</i>, Жер-Көпүрө), эң бийик жери 4200– | |||
4367 <i>м</i> (Чаткал кырка тоосунун кыры). Айма­гына капчыгай, тепши сымал өрөөн, төр, ар түрдүү багыттагы тоо, аска, эшилме корум таш­тар, кар мөңгүлүү чокулар ж. б. мүнөздүү. Ай­мактын алгачкы турпаты палеозой заманында, | |||
өзгөчө герцинде пайда болгон. Акиташ тектери басымдуу. Фергана – Ат-Ойнок | |||
[[File:КАРАТОКО 144.png | thumb | Каратоко капчыгайындагы ландшафт.]] | [[File:КАРАТОКО 144.png | thumb | Каратоко капчыгайындагы ландшафт.]] | ||
бийик тоо көлү бар. Айрымдары агымы жок туюк көрүнөт. Алар суу байламталарынын ара­сы м-н сарыгып агат. Эң ириси Каратоко (Дуба­на) көлү, анын аянты 1,1 <i>км</i><sup>2</sup>, көлөмү 49 млн <i>м</i><sup>3</sup>; 2876 <i>м</i> бийикте жайгашкан. Түркүн чөптүү та­лаа, шалбаалуу талааларда бетеге, ак кылкан, шыбак, дүйүм чөп ж. б. өсөт. Каратоко суусунун өрөөнүндө, капчыгайларда көк карагай, арча (тоо боорунда жапалак арча), кайың, ар түрдүү бадал басымдуу. Бийик тоолуу бөлүгүндө суб­альп, альп шалбаасы, нивалдык-гляциалдык ландшафттар мүнөздүү. Каратоконун черлери, айрым көлдөрү, тоо ландшафттары ажайып кооз, корук болууга ылайык. Адабияттарда Кара- Теке деп да аталат. Бул жерге жылыга көп ту­рист келип турат. | |||
бийик тоо көлү бар. Айрымдары агымы жок туюк көрүнөт. Алар суу байламталарынын ара­сы м-н сарыгып агат. Эң ириси Каратоко (Дуба­на) көлү, анын аянты 1,1 <i>км</i><sup>2</sup>, көлөмү 49 млн <i>м</i><sup>3</sup>; 2876 <i>м</i> бийикте жайгашкан. Түркүн чөптүү та­лаа, шалбаалуу талааларда бетеге, ак кылкан, шыбак, дүйүм чөп ж. б. өсөт. Каратоко суусунун | |||
өрөөнүндө, капчыгайларда көк карагай, арча | |||
(тоо боорунда жапалак арча), кайың, ар түрдүү бадал басымдуу. Бийик тоолуу бөлүгүндө суб­альп, альп шалбаасы, нивалдык-гляциалдык ландшафттар мүнөздүү. Каратоконун черлери, айрым көлдөрү, тоо ландшафттары ажайып кооз, корук болууга ылайык. | |||
[[Категория:4-том, 101-153 бб]] | [[Категория:4-том, 101-153 бб]] | ||
03:47, 27 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -деги абалы
КАРАТОКО – Чаткал кырка тоосунун түндүк-чыгышында, Чаткал суусунун баш жагында жайгашкан бийик тоолуу аймак, кооз жер. Каратоко суусунун алабын бүт ээлейт. Эң жапыз жери – Чаткал суусунун бою, Каратоко суусунун чаты (2380 м, Жер-Көпүрө), эң бийик жери 4200– 4367 м (Чаткал кырка тоосунун кыры). Аймагына капчыгай, тепши сымал өрөөн, төр, ар түрдүү багыттагы тоо, аска, эшилме корум таштар, кар мөңгүлүү чокулар ж. б. мүнөздүү. Аймактын алгачкы турпаты палеозой заманында, өзгөчө герцинде пайда болгон. Акиташ тектери басымдуу. Фергана – Ат-Ойнок тектоникалык аймагына кирет. 1946-жылы катуу жер титирөө болгон. Мында мөңгүдөн пайда болгон 20дай майда,
бийик тоо көлү бар. Айрымдары агымы жок туюк көрүнөт. Алар суу байламталарынын арасы м-н сарыгып агат. Эң ириси Каратоко (Дубана) көлү, анын аянты 1,1 км2, көлөмү 49 млн м3; 2876 м бийикте жайгашкан. Түркүн чөптүү талаа, шалбаалуу талааларда бетеге, ак кылкан, шыбак, дүйүм чөп ж. б. өсөт. Каратоко суусунун өрөөнүндө, капчыгайларда көк карагай, арча (тоо боорунда жапалак арча), кайың, ар түрдүү бадал басымдуу. Бийик тоолуу бөлүгүндө субальп, альп шалбаасы, нивалдык-гляциалдык ландшафттар мүнөздүү. Каратоконун черлери, айрым көлдөрү, тоо ландшафттары ажайып кооз, корук болууга ылайык. Адабияттарда Кара- Теке деп да аталат. Бул жерге жылыга көп турист келип турат.