КЕНДИР КУУРАЙ

КЕНДИР КУУРАЙ (Abutil on Adans.) – өсүмдүктөрдүн гүлкайырлар тукумундагы чөп же бадал уруусу. 100дөй түрү негизинен тропик же субтропикте таралган, а. и. теофраст (A.

theophrasti Medic) ж-а авиценна (A. avicennae Gartn.) К. к-ы көп кездешет. А в и ц е н н а К. к-ы – бир жылдык була өсүмдүк. Жапайы ж-а эгилме түрлөрү бар. Т е о ф р а с т К. к-ынын сабагы түз (бийикт. 3–4 м) жумуру, кыска, майда тикен м-н капталган, өзөк тамырлуу (тамыры жерге 1 мге кирет). Жалбырагы кезектешип жайгашат. Гүлү сары, саргыч кызыл, чоң, бир­ден же чачы сымал топ гүлү жалбырак колту­гуна чыгат. Уругу майда; 1000 уругунун салм. 14–18 г. Вегетация мезгили 100–150 күн. Күрдүү жерде жакшы өсөт. Була алуу үчүн өстүрүлөт. Сабагында 25% була болот. Буласынан мүшөк, аркан, жип жасалат. Уругунан 16–20% май алы­нып, самын, олифа, сыр даярдоодо пайдаланы­лат. Зыянкечтери: сабак жегич көпөлөк. Ил­деттери: фузариоз, боз чирик.