КАЛЬЦИТ: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КАЛЬЦИ́Т</b> (лат. calcis – аки), а к и т а ш | <b type='title'>КАЛЬЦИ́Т</b> (лат. calcis – аки), а к и т а ш ш п а т ы, карбонаттар классына кирүүчү ми­нерал. Химиялык формуласы CаCO<sub>3</sub>. <i>Тригон систе­масында</i> кристаллданат. Өңү ак, боз, ка­ралжын, саргыч. Курамындагы киринди элемен­ттерге жараша түрдүү түстө болот. Кээси түссүз. Мөлтүрөгөн тунуктары да кездешет. Кош ча­гылууну пайда кылган тунук түрү исланд шпа­ты деп аталат. Анын бетин чийсе, кош чийин болуп көрүнөт. Айнектей жалтырайт. Катуулу­гу <i>Моос шкаласы</i> боюнча 3. Салыштырма салмагы 2,7. Суу кошулган туз кислотасын тамчылатсак, көмүр кычкыл газын бөлүп чыгарып, боркул­дап кайнайт. Жер кыртышында кеңири тара­ган минерал. Акиташ, доломит, мрамор, бор | ||
ш п а т ы, карбонаттар классына кирүүчү ми­нерал. | |||
[[File:КАЛЬЦИТ20.png | thumb | none]]сыяктуу тектер­дин | [[File:КАЛЬЦИТ20.png | thumb | none]]сыяктуу тектер­дин курамында жолугат. Химиялык чөк­мөлөрдө (акиташ, доломит), гидро­терм (кальцит та­рамдары) ж-а ме­таморфизм процес­синен ( мрамор ) пайда болот. Жа­ныбарлардын ске­леттерин, сөөк­-саактарын, раковиналарын түзүүгө катышат. Курулуш ишинде, акиташ өндүрүүдө, метал­лургияда, химия, кагаз, резина өнөр жайында, айнек жасоодо, полиграфияда колдонулат. Исланд шпаты микроскопто пайдаланылат. | ||
Курулуш ишинде, акиташ өндүрүүдө, метал­лургияда, | |||
[[Категория:4-том, 1-50 бб]] | [[Категория:4-том, 1-50 бб]] | ||
09:10, 27 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -га соңку нускасы
КАЛЬЦИ́Т (лат. calcis – аки), а к и т а ш ш п а т ы, карбонаттар классына кирүүчү минерал. Химиялык формуласы CаCO3. Тригон системасында кристаллданат. Өңү ак, боз, каралжын, саргыч. Курамындагы киринди элементтерге жараша түрдүү түстө болот. Кээси түссүз. Мөлтүрөгөн тунуктары да кездешет. Кош чагылууну пайда кылган тунук түрү исланд шпаты деп аталат. Анын бетин чийсе, кош чийин болуп көрүнөт. Айнектей жалтырайт. Катуулугу Моос шкаласы боюнча 3. Салыштырма салмагы 2,7. Суу кошулган туз кислотасын тамчылатсак, көмүр кычкыл газын бөлүп чыгарып, боркулдап кайнайт. Жер кыртышында кеңири тараган минерал. Акиташ, доломит, мрамор, бор
сыяктуу тектердин курамында жолугат. Химиялык чөкмөлөрдө (акиташ, доломит), гидротерм (кальцит тарамдары) ж-а метаморфизм процессинен ( мрамор ) пайда болот. Жаныбарлардын скелеттерин, сөөк-саактарын, раковиналарын түзүүгө катышат. Курулуш ишинде, акиташ өндүрүүдө, металлургияда, химия, кагаз, резина өнөр жайында, айнек жасоодо, полиграфияда колдонулат. Исланд шпаты микроскопто пайдаланылат.