ИЗОТОПТОР: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
м (1 версия)
No edit summary
 
1 сап: 1 сап:
<b type='title'>ИЗОТОПТОР</b> (<i>изо...</i> ж-а гр. tjpos – орун) – <i>эле-</i>
<b type='title'>ИЗОТОПТОР</b> (<i>изо...</i> ж-а гр. tjpos – орун) – <i>эле</i><i>менттердин мезгилдик системасында</i> бир орунда жайгашкан бир эле химиялык элементтин атом


<i>менттердин мезгилдик системасында</i> бир орун-
массасы м-н айырмаланган түрлөрү. Изотоптордун атом ядросу бири биринен нейтрон саны м-н айырма&shy;ланат, ал эми протондорунун саны бирдей. Ней&shy;трон бейтарап бөлүкчө, ал ядронун зарядын өзгөртпөйт. Берилген элементтин изотопторунун химиялык касиеттери негизинен окшош, атом массалык санына жараша алардын ядро-физикалык касиеттери (ядронун туруктуулугу же туруксуздугу, жа&shy;рым ажыроо мезгили ж. б.) түрдүүчө. Изотоптор т у&shy; р у к т у у ж-а р а д и о а к т и в д ү ү болуп айырмаланат. «Изотоптор» терминин 1910-жылы англиялык оку&shy;муштуу Ф. Содди киргизген. Изотопторду кыскача бел&shy;гилөө үчүн химиялык элементтин символунун сол жак даражасына изотоптордун массалык саны көр&shy;сөтүлөт, мис.,<sup>16</sup>О, <sup>17</sup>О, <sup>18</sup>О – кычкылтек изотоптору.
 
 
да жайгашкан бир эле хим. элементтин атом
 
массасы м-н айырмаланган түрлөрү. И-дун атом
ядросу бири биринен нейтрон саны м-н айырма&shy;ланат, ал эми протондорунун саны бирдей. Ней&shy;трон бейтарап бөлүкчө, ал ядронун зарядын
өзгөртпөйт. Берилген элементтин И-нун хим.
касиеттери негизинен окшош, атом массалык санына жараша алардын ядро-физ. касиеттери (ядронун туруктуулугу же туруксуздугу, жа&shy;рым ажыроо мезгили ж. б.) түрдүүчө. И. т у&shy;р у к т у у ж-а р а д и о а к т и в д ү ү болуп айырмаланат. «И.» терминин 1910-ж. англ. оку&shy;муштуу Ф. Содди киргизген. И-ду кыскача бел&shy;гилөө үчүн хим. элементтин символунун сол жак даражасына И-дун массалык саны көр&shy;сөтүлөт, мис.,<sup>16</sup>О, <sup>17</sup>О, <sup>18</sup>О – кычкылтек И-у.
[[Категория:3-том, 449-543 бб]]
[[Категория:3-том, 449-543 бб]]

07:54, 14 Август (Баш оона) 2025 -га соңку нускасы

ИЗОТОПТОР (изо... ж-а гр. tjpos – орун) – элементтердин мезгилдик системасында бир орунда жайгашкан бир эле химиялык элементтин атом

массасы м-н айырмаланган түрлөрү. Изотоптордун атом ядросу бири биринен нейтрон саны м-н айырма­ланат, ал эми протондорунун саны бирдей. Ней­трон бейтарап бөлүкчө, ал ядронун зарядын өзгөртпөйт. Берилген элементтин изотопторунун химиялык касиеттери негизинен окшош, атом массалык санына жараша алардын ядро-физикалык касиеттери (ядронун туруктуулугу же туруксуздугу, жа­рым ажыроо мезгили ж. б.) түрдүүчө. Изотоптор т у­ р у к т у у ж-а р а д и о а к т и в д ү ү болуп айырмаланат. «Изотоптор» терминин 1910-жылы англиялык оку­муштуу Ф. Содди киргизген. Изотопторду кыскача бел­гилөө үчүн химиялык элементтин символунун сол жак даражасына изотоптордун массалык саны көр­сөтүлөт, мис.,16О, 17О, 18О – кычкылтек изотоптору.