ИБАДАН

ИБА́ДАН – Нигериянын түштүк-батышындагы шаар. Ойо штатынын административдик борбору. Калкы 3,8 млн (2007; шаар айланасы м-н 4,7 млн); кал­кынын саны боюнча өлкөдөгү Лагос м-н Канодон кийинки 3-шаар. Жол тоому. Лагос – Кано темир жол магистралындагы бекет. Аэропорту бар. 1829-жылы негизделген. Шаар-мамлекет катары өнүккөн. Жети дөңсөөгө жайгашып, айланта 16 дарбазалуу ылай дубалдар м-н курчалган. Шаар­дын эски бөлүгүндө 1–2 кабаттуу ылайдан салынган үйлөр сакталган. Заманбап курулуш­тарынын бири Коко-хаустун имараты (Тропик­тик Африкадагы эң бийик курулуш). Шаар – өлкөнүн ири соода ж-а өнөр жай борборлору­нун бири. Тамак-аш, тамеки, автомобиль ку­раштыруу өнөр жайлары ж-а жыгач, пластмасса ж-а резинадан буюм жасоочу ишканалар иш­тейт. Тери өңдөлүп, кол өнөрчүлүк (килем, кез­деме токуу, боёо, карапа, металл иштетүү) өнүккөн. ИИИлер, университеттер (анын ичинде Ибадан), институт­тар, илимий коомдор ж-а ассоциациялар (анын ичинде гео­графия, экономика, микробиология), коллеж­дер, китепкана, музейлер (анын ичинде этнография), улут­тук архив ж. б. бар. Ботаникалык бак ж-а зоопарк уюштурулган.

рилип табынуу, жалынуу ж-а сыйынуу. Мусул­ман теологдору И-ка берилүүнүн үч себебин көрсө­түшкөн: Алла алдында жазадан коркуу; Бе­йишке чыгууга татыктуу болуу үчүн жасаган ара­кет; Жаратканды чексиз сүйүү ж-а урматтоо; Ал­ланы урматтап, татыктуу кызмат кылуу керек экендигин түшүнүү. И. кылуу төмөнкүдөй парз­дарды өзүнө камтыйт: 1) ыйман (Алланын бар экендигине ишенүү, дили тазалануу); 2) беш убак намаз; 3) зекет берүү; 4) 30 күндүк орозо тутуу; 5) ажыга баруу.

Т. Өмүрова.