АКМАТАЛИЕВ Абдылдажан Амантурович

АКМАТАЛИЕВ Абдылдажан (15. 1. 1956‑ж. т., Нарын ш.) – адабиятчы, сынчы, филология илимдеринин доктору (1990), профессору (1991). КРдин или­мине эмгек сиңирген ишмер (1999), КР УИАнын корреспондент мүчөсү (2000), КРдин илим ж‑а техника б‑ча мамлекеттик сыйлыгынын эки жолку лауреаты (2000, 2004).

Файл:АКМАТАЛИЕВ 147.png

1977‑ж. КМУнун филология факультетин бүтүргөн. 1977‑78‑ж. Ош педагогикалык институтунда, 1978‑79‑ж. КМУ­да окутуучу, 1979‑жылдан КР УИАнын Тил ж‑а адабият институтунда кенже, 1983‑жылдан улук, жылдан жетектөөчү илимий кызматкер, 1992­ 94‑ж. Адабият жана ис­кусство институтунун, 1995­жылдан Манас таануу жана көркөм маданияттын улут­тук борборунун директору. Акматалиевдин эмгектери манас таа­нууга, кыргыз фольклорис­тикасына, айрыкча Ч. Айт­матовдун чыгармачылыгына ар­налган. Анын эмгектери адабият таануу илиминде өздөштүрүлө элек жаңы тематикаларды ж‑а проблемаларды изилдеген. Эмгектери орус, казак, англис, француз, кытай, немец, испан, түрк тилдеринде жарыяланган. Акматалиевдин жетектөөсү м‑н кыргыздын бай фольк­лордук мурастарын камтыган «Эл адабияты» се­риясынын 30 томдугу ж‑а «Манас» эпосунун академиялык басылышынын (С. Орозбаков ж‑а С. Ка­ралаевдин варианттары б‑ча) 9 томдугу бирин­чи жолу жарык көрдү. Акматалиев түзгөн «Улуу инсан­дар», «Залкар акындар» сериясында Асан Кай­гы, Кетбука, Токтогул ырчы, Калыгул, Арстан­бек, Калмурза, Эсенаман, Үмөтаалы, Жеңижок, Солтобай сыяктуу элдик таланттардын чыгар­малары бар. «Комуз күүлөрү» аттуу 125тен ашык музыкалык мурастарды жаздырууга катышкан. Акматалиевдин жетекчилиги м‑н даярдалган «Кыргыз адаби­ятынын тарыхы» (7 томдук) КРдин К. Тыныс­танов атындагы мамлекеттик сыйлыгынына (2004) татыган.
Эмг.: Ч. Айтматов жана кыргыз‑казак адабий бай­ланышы. Ф., 1981; Эгиз элдин обону. Ф., 1989; Чың­гыз Айтматов и взаимосвязи литератур. Ф., 1991; Байыркы орток түрк адабиятынын очерки. Б., 2001; Кыргыз фольклору жана тарыхый каармандар. Б., 2002. А Кадырмамбетова.