КӨЛӨМ

КӨЛӨМ - геом. нерсенин сандык мүнөздөмөлөрү­нүн, негизги чоңдуктарынын бири. Мис., тик бурчтуу параллелепипеддин К-ү анын жактары-

кы египеттиктер, вавилондуктар К-дү эсептөөдө эмпирикалык эрежелерди колдонушкан. Евклид («Негиздер») м-н Архимеддин эмгектеринде ци­линдр, конус, шар ж-а анын бөлүктөрүнүн К-үн эсептөөчү формулалар болгон. Азыр нерсенин К-үн эсептөөгө пределдер теориясы колдонулат.
Нерсенин пределдик К-ү анын К-үн берет. Нер­сенин К-ү интеграл эсептөөлөру м-н так бери­лип, V м-н белгиленет. Ар кандай нерсенин К-ү төмөнкү формула м-н аныкталат: V=Ijjdxdydz, мында (х, у, z) - мейкиндиктеги Декарт коор­дината системасы. К. көптүктөрдүн чен түшүнү­гүндө жалпыланат. Ченге ээ болбогон көптүк ченемсиз деп аталат.