Колдонуучу:Buffer

635 бет

Курт-кумурскачыл өсүм-дүктөр: 1а жирянка, 16- жалбырагы; 2а -тегерек жалбырактуу росянка, 26 - кармап алган чымыны менен жалбырагы; За гиб-рид непентес, 36 жара кесилген кумурасы; 4а - Друммонди сарра-цения, 46 жара кесил-ген кумарача; 5а ка-лифорния дарлингто-ниясы, 56 жара ке-силген жалбырагы, ичиндеги чымыны м-н; 6а - венера чымынчы-сы, 6б чымын кармап алган жалбырагы.

КУРМАНЖАН ДАТКА

позиторлук, Your text here дирижёрлук класстарын бүтүргөн. Окуу м-н бирге «Семетей», «Наристе», «Ариет» аваздык-аспаптык топторунда, К. Орозов ати. эл аспаптар, А. Малдыбаев атн. Кыргыз мамл. опера ж-а балет театрынын оркестрлеринде иш-теген. 1991-ж. «Энесай» тобун уюштурган, Ан-самблдин өзгөчөлүгү кыргыздын элдик, о. эле улуттук композиторлорунун чыгармаларын за манбап эстраданын стилинде, көркөм боёктор-до, көп түстүүлүктө бергендигинде. К. флейта дан башка кыргыздын чоор, чопо чоор, сыбыз гы, добулбас, ооз комуз, комуз ж. б. 22 муз. аспа бында ойнойт. Алар үчүн элдик обон-күүлөрдү, обончулардын, композиторлордун чыгармаларын иштеп чыгат, аваздык, аспаптык чыгармаларды жазат. «Энесай» тобу Бүткүл дүйнөлүк «ЭКСПО-93» көргөзмөсүнө, 1994-ж. Берлиндеги Борб. Азия-нын муз. фестивалына катышкан. Түркия, Ма-лайзия, Индия, Италия, АКШ, Япония, Индо-незия ж. б. чет өлкөлөрдө гастролдо болгон. 2003-жылдан Аламүдүн р-ндук акимиатынын алдын-да уюшулган «Арка сыры» аттуу жаштардын фольклордук-эстрада тобун жетектейт.

КУРМАНГАЗЫ Сагырбай уулу (1823, Жанака-ла аймагы, Жидели конушу, азыр Батыш Ка-закстан обл., 1889, Россия, Астрахань обл., «Шайтан батага» конушу; сөөгү Астрахань обл нун Володар р-нундагы Ал-тын-Жар айылына коюл-ган) казактын күүчү-ком-позитору, домбрачысы. Ал-гачкы устаты Узак күүчү болгон, кийин атактуу дом-брачылар Байжума, Бала-майсан, Есжан, Шеркештен таалим алып, өнөрүн өркүн деткон. К-нын бүткүл өмүрү ж-а чыг-лыгы казак жерин Данктоого ж-а адилетсиз-дик м-н зордук-зомбулукка каршы күрөшкө ар-налган. К. 70тен ашык күүнүн автору: «Акбай», «Аксак кийик», «Көбүк чачкан», «Түрмөдөн кач кан», «Адай», «Сары Арка», «Кызыл кайың», «Балбыраун», «Кайран энем», «Балкаймак», «Терс какмай» ж. б. Кийин күүлөрүнүн көбү жый налып, нотага жазылган ж-а казак эл аспаптар ж-а симф. оркестрлер үчүн иштелип чыккан. Ка-зактын айрым композиторлору К-нын чыгарма» ларын өздөрүнүн опера, хор, симфония, камера лык музыкасына пайдаланган (мис., А. Жуба новдун «Курмангазы» операсы, Е. Брусиловский-дия «Курмангазы» симфониясы). Казак эл аспап-тар оркестри ж-а Алматы мамл. консерватория-

сы К-нын ысмында.

Ад.: Курмангазы и традиционная музыка на ру-беже тысячелетий. Алматы, 1998.

КУРМАНЖАН ДАТКА Маматбай кызы (1811, Алай 1. 2. 1907, Ош ш-на жакын Мады кыш.) кыргыз аялдарынан чыккан коомдук

Курманжан датка небереси м-н. Г. Маннергеймдин сүроту. 1906-ж.

ишмер. Алымбек датканын аялы. Алайдагы кыргыздардын башкаруучусу, Алай «каныша-сы» деген ат м-н белгилүү. Атасы Маматбай мун-гуш уруусунун жапалак урусунан. 17 жашка чыкканда атасы кудалашып койгон 500 түтүндүү жоош уруусунун Төрөкул деген бийинин Кул-сейит аттуу уулуна турмушка чыккан. Бирок күйөөсү көңүлүнө толбой, үч жыл жашап, ча-нып кеткен. 1832-ж. баргы уруусунун бийи Алымбе м-н таанышып, ага баш кошкондон кийин анын таасирдүү кенешчисине айланып, коомдук иштерге аралаша баштаган. К. д. Алым-бек м-н 29 жыл жашап, 5 балалуу болгон. Ко-кон хандыгындагы так талашууга байланыш-туу чыр-чатактын биринде Алымбек датка өлтүрүлгөн. Ушул себептен Бухаранын эмири Сейит Музаффар-эддин аскери м-н Ошко келип, алайлык кыргыздарды өз жагына тартуу үчүн датка наамын Алымбектин улуу уулу (Курман-жандын огой баласы) Жаркымбайга сунуш кыл-ган. Бирок Осмон, Өмүрбек, Акимбай ж. б. бел-гилүү бийлердин кеңеши б-ча Жаркымбай ал наамдан баш тартат. Натыйжада эмир аны Ош ш-на аким кылып, Курманжанга датка наамын ыйгарган. Алай өрөөнүндө К. д-нын таасири күчтүү экенин жакшы билген Кокон хандары дагы бул жердеги кыргыздарды колдон чытар-боо үчүн аны м-и мамиле түзүүгө аргасыз болуш кан. 1864-ж. М. Г. Черняевдин отрядына кар шы салгылашууда Жаркымбай өлүп, ордуна Аб-дылдабек Ошко аким болуп дайындалат. Куда-

яр хан 3-жолу такка отурганда (1865) К. д. ур-мат м-н анын шаан-шөкөтүнө чакырылган. Бирок 1870-жылдардан кийин Кудаяр хандын саясатына нааразы болуп, ага каршы көтөрүлгөн Шер датка, Мамыр Мерген уулу, Абдымомун