КЫЗЫЛ-СУУ ШААР КАЛДЫГЫ: нускалардын айырмасы
No edit summary |
vol4>KadyrM No edit summary |
||
| 2 сап: | 2 сап: | ||
[[File:КЫЗЫЛ-СУУ ШААР КАЛДЫГЫ44.png | thumb | Кызыл-Суу шаар калдыгынан табылган мөөрлөр (Чүй | [[File:КЫЗЫЛ-СУУ ШААР КАЛДЫГЫ44.png | thumb | Кызыл-Суу шаар калдыгынан табылган мөөрлөр (Чүй | ||
өрөөнү).]] | өрөөнү).]]Жалпы аянты 200 <i>га,</i> шахристандык маданий катмарынын калыңдыгы 4 <i>м</i>. Түш.-чыгыш та­рабында цитадель жайгашкан. Дубалдар түрдүү боёк м-н сырдалып, оймо-чийме түшүрүлүп кооз­долгон. Шаардын гүлдөгөн мезгили 10-к-га тие­шелүү. Негизги калкы түрктөр, түргөштөр, кар­луктар болгон. Шаар калкы алгач Батыш Түрк, кийин Түргөш, Карлук каганаттары ж-а Кара­ханид мамлекетинин курамына кирген. Түрдүү формада жасалган карапа идиштер, айнек, те­мир, колодон жасалган кооздук буюмдар, согду, араб ж-а несториан жазуулары ж-а 3000ден ашык Караханид, Тухус ж-а Арсланид, Кытай, Согду, Түргөш тыйындары табылган. Согдулуктардын өлүк көмүүчү жайы (некрополь) ж-а 8 <i>м</i> будда кудайынын айкели, ибадатканасы (храм) | ||
Жалпы аянты 200 <i>га,</i> шахристандык маданий катмарынын калыңдыгы 4 <i>м</i>. Түш.-чыгыш та­рабында цитадель жайгашкан. Дубалдар түрдүү боёк м-н сырдалып, оймо-чийме түшүрүлүп кооз­долгон. Шаардын гүлдөгөн мезгили 10-к-га тие­шелүү. Негизги калкы түрктөр, түргөштөр, кар­луктар болгон. Шаар калкы алгач Батыш Түрк, кийин Түргөш, Карлук каганаттары ж-а Кара­ханид мамлекетинин курамына кирген. Түрдүү формада жасалган карапа идиштер, айнек, те­мир, колодон жасалган кооздук буюмдар, согду, араб ж-а несториан жазуулары ж-а 3000ден ашык Караханид, Тухус ж-а Арсланид, Кытай, Согду, Түргөш тыйындары табылган. Согдулуктардын өлүк көмүүчү жайы (некрополь) ж-а 8 <i>м</i> будда кудайынын айкели, ибадатканасы (храм) | |||
(8–10-к.), үй курулуштары (10–11-к.), сарай (10–11-к.) шаар сыртындагы 3 сепил (8–10-к.), короо-жайлар изилденген. Түрк урууларына таан­дык, аты м-н кошо көмүлгөн жубайлардын көрүстөнү ачылган. Кыргыздардын уламышында бул шаар алтын төөлүү шаар деп айтылат. Бул эстеликти археологдор А. Н. <i>Бернштам</i> (1939–40), П. Н. Кожемяко (1953, 1961–63, 1971–72), В. Д. Горячева (1978–88, 1996–2000) ж-а А. И. Торгоевдер (2007-жылдан) изилдеген. | (8–10-к.), үй курулуштары (10–11-к.), сарай (10–11-к.) шаар сыртындагы 3 сепил (8–10-к.), короо-жайлар изилденген. Түрк урууларына таан­дык, аты м-н кошо көмүлгөн жубайлардын көрүстөнү ачылган. Кыргыздардын уламышында бул шаар алтын төөлүү шаар деп айтылат. Бул эстеликти археологдор А. Н. <i>Бернштам</i> (1939–40), П. Н. Кожемяко (1953, 1961–63, 1971–72), В. Д. Горячева (1978–88, 1996–2000) ж-а А. И. Торгоевдер (2007-жылдан) изилдеген. | ||
| 10 сап: | 8 сап: | ||
Ад.: <i>Кожемяко П. Н.</i> Раннесредневековые города и поселения Чуйской долины. Ф., 1959; <i>Горячева В. Д.</i> Город Золотого верблюда. Ф., 1988; Красная Речка и Бурана. Ф., 1989. | Ад.: <i>Кожемяко П. Н.</i> Раннесредневековые города и поселения Чуйской долины. Ф., 1959; <i>Горячева В. Д.</i> Город Золотого верблюда. Ф., 1988; Красная Речка и Бурана. Ф., 1989. | ||
[[Категория:4-том, 657-736 бб]] | [[Категория:4-том, 657-736 бб]] | ||
11:26, 20 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы
КЫЗЫЛ-СУУ ШААР КАЛДЫГЫ – 7–12-к-га таандык археол. эстелик. Ысык-Ата р-нуна караштуу Шалтакбай айылынын чыгыш тарабында, Чүй д-нын сол жээгинде жайгашкан. А. Н. Бернштам бул шаар калдыгын археол. табылгалардын ж-а о. кылымдардагы жазма булактардын негизинде Сарыг ш-на, В. Д. Горячева Невакет ш-на салыштырышат. Бул эки шаар тең о. кылымдардагы араб-фарсы авторлорунун (Ат-Табари, ибн-Хордадбек, ибн-Куда-ма, ибн-Жафар, ал-Хорезминин) эмгектеринде кездешет. Шаар ж-а шахристан (ички шаар) да сыртынан бекемделген дубалдар м-н курчалган.
Жалпы аянты 200 га, шахристандык маданий катмарынын калыңдыгы 4 м. Түш.-чыгыш тарабында цитадель жайгашкан. Дубалдар түрдүү боёк м-н сырдалып, оймо-чийме түшүрүлүп кооздолгон. Шаардын гүлдөгөн мезгили 10-к-га тиешелүү. Негизги калкы түрктөр, түргөштөр, карлуктар болгон. Шаар калкы алгач Батыш Түрк, кийин Түргөш, Карлук каганаттары ж-а Караханид мамлекетинин курамына кирген. Түрдүү формада жасалган карапа идиштер, айнек, темир, колодон жасалган кооздук буюмдар, согду, араб ж-а несториан жазуулары ж-а 3000ден ашык Караханид, Тухус ж-а Арсланид, Кытай, Согду, Түргөш тыйындары табылган. Согдулуктардын өлүк көмүүчү жайы (некрополь) ж-а 8 м будда кудайынын айкели, ибадатканасы (храм)
(8–10-к.), үй курулуштары (10–11-к.), сарай (10–11-к.) шаар сыртындагы 3 сепил (8–10-к.), короо-жайлар изилденген. Түрк урууларына таандык, аты м-н кошо көмүлгөн жубайлардын көрүстөнү ачылган. Кыргыздардын уламышында бул шаар алтын төөлүү шаар деп айтылат. Бул эстеликти археологдор А. Н. Бернштам (1939–40), П. Н. Кожемяко (1953, 1961–63, 1971–72), В. Д. Горячева (1978–88, 1996–2000) ж-а А. И. Торгоевдер (2007-жылдан) изилдеген.
Ад.: Кожемяко П. Н. Раннесредневековые города и поселения Чуйской долины. Ф., 1959; Горячева В. Д. Город Золотого верблюда. Ф., 1988; Красная Речка и Бурана. Ф., 1989.