КОЛЛИМАТОР: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
м (1 версия)
No edit summary
 
1 сап: 1 сап:
<b type='title'>КОЛЛИМА&#769;ТОР</b> [лат. collimo (collineo) – түз сы&shy;зык б-ча багыттайм] – нурдун (электр-магнит
<b type='title'>КОЛЛИМА&#769;ТОР</b> [лат. collimo (collineo) – түз сы&shy;зык боюнча багыттайм] – нурдун (электр-магнит нурлануусу) же бөлүкчөлөрдүн (атом, электрон, элементардык бөлүкчөлөр) ичке параллель топ агымын пайда кылуучу түзүлүш. Коллиматор фокалдык тегиздигинде жарыктандырылуучу нерсе жай&shy;гашкан объектив же томпок күзгүдөн турат. Объектив ж-а нерсе ичи карартылган түтүккө бекитилген. Коллиматордон чыккан нурлардын жарыш&shy;тыгы болжолдуу болот. Анткени нерсенин бир чекитинен чыккан нурлар объективдин аберра&shy;циясынын ж-а дифракциясынын натыйжасын&shy;да өз ара өтө так параллель болушу мүмкүн эмес. Нерсеге таасир этүүчү фокустук аралык ж-а объективдин аберрациясын оңдоо сапаты, ошондой  эле нерсенин формасы ж-а өлчөмүколлиматордун арналы&shy;шына ж-а аны пайдалануу шартына жараша тандалат. Коллиматор  астрономияда, спектр аспаптарын&shy;да, ар кандай өлчөөчү, сыноочу оптика-механикалык  куралдарда колдонулат.
нурлануусу) же бөлүкчөлөрдүн (атом, электрон, элементардык бөлүкчөлөр) ичке параллель топ агымын пайда кылуучу түзүлүш. К. фокалдык тегиздигинде жарыктандырылуучу нерсе жай&shy;гашкан объектив же томпок күзгүдөн турат. Объектив ж-а нерсе ичи карартылган түтүккө бекитилген. К-дон чыккан нурлардын жарыш&shy;тыгы болжолдуу болот. Анткени нерсенин бир
чекитинен чыккан нурлар объективдин аберра&shy;циясынын ж-а дифракциясынын натыйжасын&shy;да өз ара өтө так параллель болушу мүмкүн эмес. Нерсеге таасир этүүчү фокустук аралык ж-а объективдин аберрациясын оңдоо сапаты, о. эле нерсенин формасы ж-а өлчөмү К-дун арналы&shy;шына ж-а аны пайдалануу шартына жараша тандалат. К. астрономияда, спектр аспаптарын&shy;да, ар кандай өлчөөчү, сыноочу оптика-мех. куралдарда колдонулат.
[[Категория:4-том, 353-402 бб]]
[[Категория:4-том, 353-402 бб]]

03:06, 23 Декабрь (Бештин айы) 2025 -га соңку нускасы

КОЛЛИМА́ТОР [лат. collimo (collineo) – түз сы­зык боюнча багыттайм] – нурдун (электр-магнит нурлануусу) же бөлүкчөлөрдүн (атом, электрон, элементардык бөлүкчөлөр) ичке параллель топ агымын пайда кылуучу түзүлүш. Коллиматор фокалдык тегиздигинде жарыктандырылуучу нерсе жай­гашкан объектив же томпок күзгүдөн турат. Объектив ж-а нерсе ичи карартылган түтүккө бекитилген. Коллиматордон чыккан нурлардын жарыш­тыгы болжолдуу болот. Анткени нерсенин бир чекитинен чыккан нурлар объективдин аберра­циясынын ж-а дифракциясынын натыйжасын­да өз ара өтө так параллель болушу мүмкүн эмес. Нерсеге таасир этүүчү фокустук аралык ж-а объективдин аберрациясын оңдоо сапаты, ошондой эле нерсенин формасы ж-а өлчөмүколлиматордун арналы­шына ж-а аны пайдалануу шартына жараша тандалат. Коллиматор астрономияда, спектр аспаптарын­да, ар кандай өлчөөчү, сыноочу оптика-механикалык куралдарда колдонулат.