ИРРАЦИОНАЛДЫК САН: нускалардын айырмасы
Навигацияга өтүү
Издөөгө өтүү
No edit summary |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type="title">ИРРАЦИОНАЛДЫК САН</b> – рационалдык эмес (бүтүн же бөлчөк эмес) сан, башкача айтканда <i>а/b</i> (мында <i>а, b</i> бүтүн сандар, <i>b/</i>0) түрүндө туюнтууга мүмкүн болбогон сан. Иррационалдык сан геометриялык түрдө бирдик узундук­тагы <i>кесинди</i> м-н ченелбөөчү кесиндинин узун­дугун туюнтат. Чыныгы иррационалдык сандар Дедекинд ке­силиши м-н же мезгилсиз <i>ондук бөлчөк</i> түрүндө туюнтулушу мүмкүн, мисалы, 0,010010001...,2 =1,41 ..., π=3,14...,lg<sup>7</sup>, сos29°31′ ж. б. ирра­ционалдык катыштардын болушу (мисалы, квад­раттын диагоналдарынын анын жактарына бол­гон катышынын иррационалдуулугу) байыртан эле белгилүү болгон <i>а</i> санынын иррационалдуу­лугун немис математиги И. Ламберт (1766) анык­таган. Ошондой болсо да ирационалдык сандын так теориясы 19-кылымдын 2-жарымында гана түзүлгөн (немис ма­тематиктери Р. Дедекинд, Г. Кантор, К. Вейер­штрасс). Иррационалдык сандардын көптүгү эсепсиз. Иррационалдык сан ра­ционалдык эмес алгебралык сан ж-а трансценденттик санга айырмаланат, к. <i type="ref">Сан.</i> | * <b type="title">ИРРАЦИОНАЛДЫК САН</b> – рационалдык эмес (бүтүн же бөлчөк эмес) сан, башкача айтканда <i>а/b</i> (мында <i>а, b</i> бүтүн сандар, <i>b/</i>0) түрүндө туюнтууга мүмкүн болбогон сан. Иррационалдык сан геометриялык түрдө бирдик узундук­тагы <i>кесинди</i> м-н ченелбөөчү кесиндинин узун­дугун туюнтат. Чыныгы иррационалдык сандар Дедекинд ке­силиши м-н же мезгилсиз <i>ондук бөлчөк</i> түрүндө туюнтулушу мүмкүн, мисалы, 0,010010001...,2 =1,41 ..., π=3,14...,lg<sup>7</sup>, сos29°31′ ж. б. ирра­ционалдык катыштардын болушу (мисалы, квад­раттын диагоналдарынын анын жактарына бол­гон катышынын иррационалдуулугу) байыртан эле белгилүү болгон <i>а</i> санынын иррационалдуу­лугун немис математиги И. Ламберт (1766) анык­таган. Ошондой болсо да ирационалдык сандын так теориясы 19-кылымдын 2-жарымында гана түзүлгөн (немис ма­тематиктери Р. Дедекинд, Г. Кантор, К. Вейер­штрасс). Иррационалдык сандардын көптүгү эсепсиз. Иррационалдык сан ра­ционалдык эмес алгебралык сан ж-а трансценденттик санга айырмаланат, к. <i type="ref">Сан.</i> | ||
[[Категория:3-том, 607-672 бб]] | [[Категория:3-том, 607-672 бб]] | ||
04:28, 11 Сентябрь (Аяк оона) 2025 -деги абалы
- ИРРАЦИОНАЛДЫК САН – рационалдык эмес (бүтүн же бөлчөк эмес) сан, башкача айтканда а/b (мында а, b бүтүн сандар, b/0) түрүндө туюнтууга мүмкүн болбогон сан. Иррационалдык сан геометриялык түрдө бирдик узундуктагы кесинди м-н ченелбөөчү кесиндинин узундугун туюнтат. Чыныгы иррационалдык сандар Дедекинд кесилиши м-н же мезгилсиз ондук бөлчөк түрүндө туюнтулушу мүмкүн, мисалы, 0,010010001...,2 =1,41 ..., π=3,14...,lg7, сos29°31′ ж. б. иррационалдык катыштардын болушу (мисалы, квадраттын диагоналдарынын анын жактарына болгон катышынын иррационалдуулугу) байыртан эле белгилүү болгон а санынын иррационалдуулугун немис математиги И. Ламберт (1766) аныктаган. Ошондой болсо да ирационалдык сандын так теориясы 19-кылымдын 2-жарымында гана түзүлгөн (немис математиктери Р. Дедекинд, Г. Кантор, К. Вейерштрасс). Иррационалдык сандардын көптүгү эсепсиз. Иррационалдык сан рационалдык эмес алгебралык сан ж-а трансценденттик санга айырмаланат, к. Сан.