ИЛЛЮСТРАЦИЯ: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>ИЛЛЮСТРА́ЦИЯ</b> (лат. illustratio – чагылды­руу, көрсөтмөлүү сүрөттөө) – 1) көрсөтмө мисал­дардын жардамы м-н түшүндүрүү; 2) текстти кош­тогон ж-а толуктаган сүрөт (чийме, гравюра, реп­родукция, карта, схема ж. б.); 3) адабий ж-а | <b type='title'>ИЛЛЮСТРА́ЦИЯ</b> (лат. illustratio – чагылды­руу, көрсөтмөлүү сүрөттөө) – 1) көрсөтмө мисал­дардын жардамы м-н түшүндүрүү; 2) текстти кош­тогон ж-а толуктаган сүрөт (чийме, гравюра, реп­родукция, карта, схема ж. б.); 3) адабий ж-а илимий чыгармаларды көркөм сүрөт м-н баяндаган искусство тармагы. Гезит-журналда да иллюстрация – көр­сөтмөлүү үгүт-насыят каражаты. Биринчи иллюстрация – байыркы кол жазмалардагы сүрөттөр, орто кылым­дагы миниатюралар. 15-кылымдан басма китептер адегенде жыгачка, кийин металл бетине түшү­рүлгөн гравюра м-н иллюстрациялана баштаган. Иллюстрациянын жапырт таралышына 19-кылымда жыгач бетине оюлуп жасалчу гравюранын, литографиянын, айрыкча фотомеханикалык сүрөттүн (репродук­циянын) чыгарылышы өбөлгө болду. Иллюстрация боюнча көптөгөн залкар живописчилер ж-а графиктер эмгектенген. Мисалы, Германияда Х. Хольбейн, А. Дюрер, А. Менцель; Францияда О. Фраго­нар, Э. Делакруа, Т. Стейнлен; АКШда Р. Кент; Россияда Ф. П. Толстой, А. А. Агин, В. Ф. Ти­лем, И. Е. Репин, М. А. Врубель ж. б. СССРде | ||
[[File:ИЛЛЮСТРАЦИЯ96.png | thumb | Б. Жумабаев. С. Ка­ралаевдин «Тулпар­лар» китебине иллю­страция. 1966.]] | [[File:ИЛЛЮСТРАЦИЯ96.png | thumb | Б. Жумабаев. С. Ка­ралаевдин «Тулпар­лар» китебине иллю­страция. 1966.]] | ||
[[File:ИЛЛЮСТРАЦИЯ97.png | thumb | Ю. Ким. Н. Филип­повичтин «Жомок­тор | [[File:ИЛЛЮСТРАЦИЯ97.png | thumb | Ю. Ким. Н. Филип­повичтин «Жомок­тор кайда жашы­нат» китебине ил­люстрация. 1975.]] | ||
[[File:ИЛЛЮСТРАЦИЯ98.png | thumb | А.Касымалиев. М. Бор­бугуловдун «Кычы­бектин кызыгы» ки­тебине | [[File:ИЛЛЮСТРАЦИЯ98.png | thumb | А.Касымалиев. М. Бор­бугуловдун «Кычы­бектин кызыгы» ки­тебине иллюстра­ция. 1989.]] | ||
[[File:ИЛЛЮСТРАЦИЯ99.png | thumb | У. Осмоев. К. Бек­теновдун «Өмүр жо­лу» китебине ил­люстрация. 2008.]] | [[File:ИЛЛЮСТРАЦИЯ99.png | thumb | У. Осмоев. К. Бек­теновдун «Өмүр жо­лу» китебине ил­люстрация. 2008.]] | ||
1 9 2 0 - ж ы л д а р ы | 1 9 2 0 - ж ы л д а р ы иллюстрацияда ксилография ө нү к к ө н, фото­монтаждын жа­ралышы, плакат­тын элементтеринин пайда бо­луш мезгили баш­талган. 1930 – 50-жылдары советтик мезгилдин иллюстрациясы айрым учурда (бурчтук же ка­рандаш сүрөтү, литография) станок графикасы­на жакындашкан. 20-кылымдын ортосу ж-а 21-кылым­дын башында иллюстрацияда көптөгөн белгилүү сүрөтчү­лөр Ю. А. <i>Васнецов,</i> С. В. <i>Герасимов, Кукри­никсы,</i> И. Е. <i>Репин,</i> М. А. <i>Врубель</i> ж. б. китеп иллюстрациялоонун чеберлери болгон. Кыргызстанда китеп мадания­ты 1950–60-жылдары өнүгө баштаган. Сүрөтчүлөр Л. <i>Ильина,</i> Н. Ефременко, А. <i>Михалев</i>, А. Ос­ташев, В. А. Фаворский, Б. Жумабаев, Т. <i>Гер­цен</i>, В. Рогачов, А. Сгибнев, Ю. Ким, А. Турум­бе<i>ко</i>в, А. Шубин китеп графикасында үзүрлүү эмгектенишип, эпикалык ж-а балдарга арнал­ган чыгармаларды, кыргыз жазуучуларынын китептерин жогорку көркөмдүктө иллюстрациялашкан. 1980–2010-жылдарда китеп иллюстрациялоо ишине сүрөт­чүлөр С. Жамгырчиев, К. Коёналиев, Р. Иса­ков, З. Мидинова, Б. Жайчыбеков, А. Касыма­лиев, У. Осмоев ж. б. келишти. | ||
ө нү к к ө н, | |||
Ад.: <i>Гончаров А. Д</i>. Художник и книга. М., 1964; Искусство книги. М., 1960–1987. Вып. 1–10; Худож­ники киргизской книги. Ф., 1972. | Ад.: <i>Гончаров А. Д</i>. Художник и книга. М., 1964; Искусство книги. М., 1960–1987. Вып. 1–10; Худож­ники киргизской книги. Ф., 1972. | ||
[[Категория:3-том, 449-543 бб]] | [[Категория:3-том, 449-543 бб]] | ||
08:22, 18 Август (Баш оона) 2025 -га соңку нускасы
ИЛЛЮСТРА́ЦИЯ (лат. illustratio – чагылдыруу, көрсөтмөлүү сүрөттөө) – 1) көрсөтмө мисалдардын жардамы м-н түшүндүрүү; 2) текстти коштогон ж-а толуктаган сүрөт (чийме, гравюра, репродукция, карта, схема ж. б.); 3) адабий ж-а илимий чыгармаларды көркөм сүрөт м-н баяндаган искусство тармагы. Гезит-журналда да иллюстрация – көрсөтмөлүү үгүт-насыят каражаты. Биринчи иллюстрация – байыркы кол жазмалардагы сүрөттөр, орто кылымдагы миниатюралар. 15-кылымдан басма китептер адегенде жыгачка, кийин металл бетине түшүрүлгөн гравюра м-н иллюстрациялана баштаган. Иллюстрациянын жапырт таралышына 19-кылымда жыгач бетине оюлуп жасалчу гравюранын, литографиянын, айрыкча фотомеханикалык сүрөттүн (репродукциянын) чыгарылышы өбөлгө болду. Иллюстрация боюнча көптөгөн залкар живописчилер ж-а графиктер эмгектенген. Мисалы, Германияда Х. Хольбейн, А. Дюрер, А. Менцель; Францияда О. Фрагонар, Э. Делакруа, Т. Стейнлен; АКШда Р. Кент; Россияда Ф. П. Толстой, А. А. Агин, В. Ф. Тилем, И. Е. Репин, М. А. Врубель ж. б. СССРде
1 9 2 0 - ж ы л д а р ы иллюстрацияда ксилография ө нү к к ө н, фотомонтаждын жаралышы, плакаттын элементтеринин пайда болуш мезгили башталган. 1930 – 50-жылдары советтик мезгилдин иллюстрациясы айрым учурда (бурчтук же карандаш сүрөтү, литография) станок графикасына жакындашкан. 20-кылымдын ортосу ж-а 21-кылымдын башында иллюстрацияда көптөгөн белгилүү сүрөтчүлөр Ю. А. Васнецов, С. В. Герасимов, Кукриниксы, И. Е. Репин, М. А. Врубель ж. б. китеп иллюстрациялоонун чеберлери болгон. Кыргызстанда китеп маданияты 1950–60-жылдары өнүгө баштаган. Сүрөтчүлөр Л. Ильина, Н. Ефременко, А. Михалев, А. Осташев, В. А. Фаворский, Б. Жумабаев, Т. Герцен, В. Рогачов, А. Сгибнев, Ю. Ким, А. Турумбеков, А. Шубин китеп графикасында үзүрлүү эмгектенишип, эпикалык ж-а балдарга арналган чыгармаларды, кыргыз жазуучуларынын китептерин жогорку көркөмдүктө иллюстрациялашкан. 1980–2010-жылдарда китеп иллюстрациялоо ишине сүрөтчүлөр С. Жамгырчиев, К. Коёналиев, Р. Исаков, З. Мидинова, Б. Жайчыбеков, А. Касымалиев, У. Осмоев ж. б. келишти.
Ад.: Гончаров А. Д. Художник и книга. М., 1964; Искусство книги. М., 1960–1987. Вып. 1–10; Художники киргизской книги. Ф., 1972.