АЛКАЛОИДДҮҮ ӨСҮМДҮКТӨР: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
imported>Kadyrm
м (1 revision imported)
imported>Gulira
No edit summary
 
(5 intermediate revisions by 3 users not shown)
1 сап: 1 сап:
‒  курамында азоттуу орг. бирикмелер бар өсүмдүкт өр. Алкалоид алгач 1806-ж. апийимден бөлүнүп алынган. Аларга меӊдубана, чай, чекенде, тамеки, чанактуулар, байчечекейлер, шакардуулар ж.б. кирет. Дүйнөдө миӊден ашык өсүмдүкт өн алкалоид табылган. Адатта бир эле өсүмдүкт ө бир нече алкалоиддер болушу мүмкүн. Мис., апийим сүтүндө 20дан ашык алкалоид кездешет. А. ө. көбүнчө ысык жерлерде таралган. Алкалоиддер өсүмдүк клеткаларында башка заттардай эле хим. реакцияларга катышат. Мис., бышып келе жаткан тамеки уругунда белоктун топтолушу м-н катар никотиндин бара-бара жоюлушу байкалат. Курамында алкалоид көп өсүмдүкт өр малды уулантып, өлүмгө дуушар кылат. Картошка сабагындагы же көгөргөн түймөгүнд өгү алкалоид соланин канды гемолизге алып келиши мүмкүн. А. ө. негизинен дары-дармек жасоо үчүн колдонулат.<br>
'''АЛКАЛОИДҮҮ ӨСҮМДҮКТӨР''' ‒  курамында азоттуу органикалык  бирикмелер бар өсүмдүктөр. Алкалоид алгач 1806-жылы  апийимден бөлүнүп алынган. Аларга меӊдубана, чай, чекенде, тамеки, чанактуулар, байчечекейлер, шакардуулар ж.б. кирет. Дүйнөдө миӊден ашык өсүмдүктөн алкалоид табылган. Адатта бир эле өсүмдүктө бир нече алкалоиддер болушу мүмкүн. Мисалы, апийим сүтүндө 20дан ашык алкалоид кездешет. Алкалоиддүү  өсүмдүктөр көбүнчө ысык жерлерде таралган. Алкалоиддер өсүмдүк клеткаларында башка заттардай эле химиялык реакцияларга катышат. Мисалы, бышып келе жаткан тамеки уругунда белоктун топтолушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> катар никотиндин бара-бара жоюлушу байкалат. Курамында алкалоид көп өсүмдүктөр малды уулантып, өлүмгө дуушар кылат. Картошка сабагындагы же көгөргөн түймөгүндөгү алкалоид соланин канды гемолизге алып келиши мүмкүн. Алкалоиддүү  өсүмдүктөр негизинен дары-дармек жасоо үчүн колдонулат.<br>                                                                                                                                                     ''И. С. Содомбеков.''<br>
''И. С. Содомбеков.''<br>
[[Категория:1-Том]]
 

11:38, 19 Январь (Үчтүн айы) 2026 -га соңку нускасы

АЛКАЛОИДҮҮ ӨСҮМДҮКТӨР ‒ курамында азоттуу органикалык бирикмелер бар өсүмдүктөр. Алкалоид алгач 1806-жылы апийимден бөлүнүп алынган. Аларга меӊдубана, чай, чекенде, тамеки, чанактуулар, байчечекейлер, шакардуулар ж.б. кирет. Дүйнөдө миӊден ашык өсүмдүктөн алкалоид табылган. Адатта бир эле өсүмдүктө бир нече алкалоиддер болушу мүмкүн. Мисалы, апийим сүтүндө 20дан ашык алкалоид кездешет. Алкалоиддүү өсүмдүктөр көбүнчө ысык жерлерде таралган. Алкалоиддер өсүмдүк клеткаларында башка заттардай эле химиялык реакцияларга катышат. Мисалы, бышып келе жаткан тамеки уругунда белоктун топтолушу менен катар никотиндин бара-бара жоюлушу байкалат. Курамында алкалоид көп өсүмдүктөр малды уулантып, өлүмгө дуушар кылат. Картошка сабагындагы же көгөргөн түймөгүндөгү алкалоид соланин канды гемолизге алып келиши мүмкүн. Алкалоиддүү өсүмдүктөр негизинен дары-дармек жасоо үчүн колдонулат.
И. С. Содомбеков.