КОМПЛЕКСТҮҮ САНДАР: нускалардын айырмасы
vol4>KadyrM No edit summary |
No edit summary |
||
| (2 intermediate revisions by 2 users not shown) | |||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КОМПЛЕКСТҮҮ САНДАР – </b><i>z=x+iy</i> түрүндөгү | <b type='title'>КОМПЛЕКСТҮҮ САНДАР – </b><i>z=x+iy</i> түрүндөгү сандар; мында <i>x</i> ж-а <i>y</i> чыныгы сандар, i= -1 мнимый бирдик. <i>x</i> – чыныгы, <i>y</i> – жалган (мни­мый) бөлүгү. Комплдекс'''туу''' сандар м-н болгон амалдар <i>i</i><sup>2</sup>=–1 шар­ты эсепке алынып, чыныгы сандар м-н болгон амалдардай эле аткарылат, Комплекст'''уу''' сандардын тобу алгебралык касиеттери боюнча сан талаасын түзөт. Комплекстүү талаада <i>n</i>-даражадагы ар кандай алгебралык теңдеме­нин <i>n</i> чыгарылышы болот (тамырлардын эсеп­түүлүгүн кошо эсептегенде). <i>z=x+iy</i> комплекс'''туу''' сандар геомериялык түрдө тегиздикте абциссасы <i>x</i> ж-а ординатасы <i>y</i> болгон <i>М</i> чекитин же ошол чекитти коорди­ната башталмасы м-н бириктирген <i>ОМ</i> векторун билдирет (к.чийме). Бул чиймеден комплекс'''туу''' сандардын три­гонометриялык <i>z=х+iy=r</i>(соsj+sinj) же уюл коор­дината <i>х=r</i> cosj, <i>y=r</i> sinj формуласы келип чыгат жана <i>x=z+</i> | ||
сандар; мында <i>x</i> ж-а <i>y</i> чыныгы сандар, i= -1 мнимый бирдик. <i>x</i> – чыныгы, <i>y</i> – жалган (мни­мый) бөлүгү. | |||
<i>y</i> болгон <i>М</i> чекитин же ошол чекитти коорди­ната башталмасы м-н бириктирген <i>ОМ</i> векторун билдирет (к.чийме). Бул чиймеден | |||
чыгат жана <i>x=z+</i> | |||
[[File:КОМПЛЕКСТҮҮ САНДАР34.png | thumb | none]] | [[File:КОМПЛЕКСТҮҮ САНДАР34.png | thumb | none]] | ||
<i>+iy=r</i> (cosj + sinj) экендиги келип | '''<i>+iy=r</i> (cosj + sinj) экендиги келип чыгат. Мында <i>r</i> =''' | ||
чыгат. Мында <i>r</i> = | = <i>'''z''' = | ||
= <i>z = | '''x + y</i> К.<i>x</i>мент cosj=<i>ry</i> же sinj=<i>r</i> с-дын модулу, (j) –анын аргументи деп аталат.''' '''Аргумент'''­'''барабардыктарынан аныкталат. <i>z=x+iy, z=x–iy</i>''' комплекстүү тү­йүндөш сандар. Комплекстуу сандар физикада, техникада ж-а география карталарды түзүүдө ж. б. тармактарда ке­ңири колдонулат. | ||
x + y</i> К. | |||
<i>x</i> | |||
мент cosj= | |||
<i> | |||
же sinj= | |||
<i>r</i> | |||
с-дын модулу, (j) | |||
аныкталат. <i>z=x+iy, z=x–iy</i> комплекстүү тү­йүндөш сандар. | |||
[[Категория:4-том, 353-402 бб]] | [[Категория:4-том, 353-402 бб]] | ||
13:04, 24 Декабрь (Бештин айы) 2025 -га соңку нускасы
КОМПЛЕКСТҮҮ САНДАР – z=x+iy түрүндөгү сандар; мында x ж-а y чыныгы сандар, i= -1 мнимый бирдик. x – чыныгы, y – жалган (мнимый) бөлүгү. Комплдекстуу сандар м-н болгон амалдар i2=–1 шарты эсепке алынып, чыныгы сандар м-н болгон амалдардай эле аткарылат, Комплекстуу сандардын тобу алгебралык касиеттери боюнча сан талаасын түзөт. Комплекстүү талаада n-даражадагы ар кандай алгебралык теңдеменин n чыгарылышы болот (тамырлардын эсептүүлүгүн кошо эсептегенде). z=x+iy комплекстуу сандар геомериялык түрдө тегиздикте абциссасы x ж-а ординатасы y болгон М чекитин же ошол чекитти координата башталмасы м-н бириктирген ОМ векторун билдирет (к.чийме). Бул чиймеден комплекстуу сандардын тригонометриялык z=х+iy=r(соsj+sinj) же уюл координата х=r cosj, y=r sinj формуласы келип чыгат жана x=z+
+iy=r (cosj + sinj) экендиги келип чыгат. Мында r =
z
x + y К.xмент cosj=ry же sinj=r с-дын модулу, (j) –анын аргументи деп аталат. Аргументбарабардыктарынан аныкталат. z=x+iy, z=x–iy комплекстүү түйүндөш сандар. Комплекстуу сандар физикада, техникада ж-а география карталарды түзүүдө ж. б. тармактарда кеңири колдонулат.