Колдонуучу:Buffer: нускалардын айырмасы
No edit summary |
No edit summary |
||
| (31 intermediate revisions by the same user not shown) | |||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
https:// | openbiomaps.org/projects/checkitout/map | ||
https://openbiomaps.org/pwshare.php | |||
===КУВЕЙТ=== | |||
{| class="wikitable" | |||
|+Администрациялык-аймактык бөлүнүшү (2008) | |||
|Губернаторлук | |||
|Аянты, | |||
''км''<sup>2</sup> | |||
|Калкы миң | |||
|Адм борбору | |||
|- | |||
|Асама | |||
|0,2 | |||
|557,4 | |||
|Эль-Кувейт | |||
|- | |||
|Ахмади | |||
|5,1 | |||
|513,3 | |||
|Эль-Ахмади | |||
|- | |||
|Жахра | |||
|12,1 | |||
|349,5 | |||
|Эль-Жахра | |||
|- | |||
|Мубарак-эль-Кабир | |||
|0,09 | |||
|232,9 | |||
|Мубарак-эль-Кабир | |||
|- | |||
|Фарвания | |||
|0,2 | |||
|743,8 | |||
|Эль-Фарва-ния | |||
|- | |||
|Хавалли | |||
|0,08 | |||
|509,8 | |||
|Хавалли | |||
|} | |||
===КУБА=== | |||
{| class="wikitable" | |||
|+Администрациялык-аймактык бөлүнүшү (2007) | |||
| | |||
|Аянты, | |||
''км''<sup>2</sup> | |||
|Калкы миң | |||
|Адм. борбору | |||
|- | |||
|Провинция Вилья-Клара | |||
|8,41 | |||
|809,2 | |||
|Санта-Клара | |||
|- | |||
|Гавана | |||
|5,73 | |||
|740,0 | |||
|Гавана | |||
|- | |||
|Гавана шаары | |||
|0,72 | |||
|2156,6 | |||
|Гавана | |||
|- | |||
|Гранма | |||
|8,37 | |||
|833,6 | |||
|Баямо | |||
|- | |||
|Гуантанамо | |||
|6,17 | |||
|511,1 | |||
|Гуантанамо | |||
|- | |||
|Камагуэй | |||
|15,62 | |||
|783,4 | |||
|Камагуэй | |||
|- | |||
|Лас-Тунас | |||
|6,59 | |||
|533,1 | |||
|Лас-Тунас | |||
|- | |||
|Матансас | |||
|11,80 | |||
|684,3 | |||
|Матансас | |||
|- | |||
|Ольгин | |||
|9,29 | |||
|1035,7 | |||
|Ольгин | |||
|- | |||
|Пинар-дель-Рио | |||
|10,90 | |||
|731,2 | |||
|Пинар-дель-Рио | |||
|- | |||
|Санкти-Спиритус | |||
|6,74 | |||
|464,2 | |||
|Санкти-Спи-ритус | |||
|- | |||
|Сантьяго-де-Куба | |||
|6,16 | |||
|1044,7 | |||
|Сантьяго-де-Куба | |||
|- | |||
|Сьего-де-Авила | |||
|6,78 | |||
|421,0 | |||
|Сьего-де-Авила | |||
|- | |||
|Сьенфуэгос | |||
|4,8 | |||
|402,1 | |||
|Сьенфуэгос | |||
|- | |||
|Атайынмуниципия Хувентуд аралы | |||
|2,42 | |||
|86,5 | |||
|Нуэва-Херона | |||
|} | |||
=== Кытай OCR === | |||
Адм.-айм. жактан 23 провинцияга, б автоно. мия районго, 4 борборго баш ийген шаарга (чет- жакасындагы ири шаарлар м-н кошо, аны кур- чаган зор аянтты камтыйт), 2 озгече адм. рай- онго белунет (к. таблицаны). | |||
К. - БУУНУН (1945), ЭВФтин (1945), Эл ара- лык реконструкция ж-а енугуу банкынын (1945), Азия-Тынч океан экон, шериктештигинин (1991), Буткул дуйнолук соода уюмунун (2001), Шанхай кызматташтык Гуюмунун (2001) му- чесу. | |||
<br type=PH info=" КЫТАЙДАГЫ ЭЛДИК БОШТОНДУК СОГУШ 815"/> | |||
<br type=PH info=" КЫТАЙДАГЫ ЭЛДИК БОШТОНДУК СОГУШ 815"/> | |||
# Санакталган тизме бирдиги | |||
=== span tag test=== | |||
Text in span tag is: <span> к ө к к а т ы н</span> | |||
Not extended text: <span>көк төө</span> | |||
Expanded text by letter-spacing: <br> | |||
  6px: <span style="letter-spacing: 6px;">көк төө</span><br> | |||
  3px: <span style="letter-spacing:3px;">көк төө</span><br> | |||
<span style="letter-spacing:3px"> Асман жаасы, А с а н - | |||
Ү с ө н </span><br> | |||
<span style="letter-spacing:3px"> К ө к ү м Б а г ы ш у у л у</span><br> | |||
Works nice!! | |||
Expanded text by font-stretch: <span style="font-stretch: ultra-expanded;"> к ө к к а т ы н</span> NO EFFECT !! | |||
===custom Br test=== | |||
Some text then breaks come<br type=PH info="КӨЛ БУКА | |||
527"> | |||
Second line is here. It works!!! | |||
=== КОТ Д ВУАР === | |||
{| class="wikitable" | |||
|+Администрациялык-аймактык бөлүнүшү (2008) | |||
|Облустары | |||
|Аянты, | |||
''км''<sup>2</sup> | |||
|Калкы, миң | |||
|Адм. борбору | |||
|- | |||
|Агнеби | |||
|9,1 | |||
|706,9 | |||
|Агбовиль | |||
|- | |||
|Бафинг | |||
|8,9 | |||
|195 | |||
|Туба | |||
|- | |||
|Валле-дю-Бандама | |||
|28,8 | |||
|1459,0 | |||
|Буаке | |||
|- | |||
|Денгеле | |||
|20,8 | |||
|300,3 | |||
|Одиенне | |||
|- | |||
|Дизюит-Монтань | |||
|16,7 | |||
|1265,0 | |||
|Ман | |||
|- | |||
|Жогорку Сасандра | |||
|15,4 | |||
|1452,0 | |||
|Далоа | |||
|- | |||
|Занзан | |||
|38,1 | |||
|947,3 | |||
|Бондуку | |||
|- | |||
|Лагюн | |||
|13,3 | |||
|5051,6 | |||
|Абижан | |||
|- | |||
|Лак | |||
|8,9 | |||
|642,9 | |||
|Ямусукро | |||
|- | |||
|Марауэ | |||
|8,6 | |||
|750,0 | |||
|Буафле | |||
|- | |||
|Нзи-Комоэ | |||
|19,6 | |||
|852,1 | |||
|Димбокро | |||
|- | |||
|Ортоңку Кавалли | |||
|14,2 | |||
|694,0 | |||
|Гигло | |||
|- | |||
|Ортоңку Комоэ | |||
|6,9 | |||
|532,9 | |||
|Абенгуру | |||
|- | |||
|Саван | |||
|40,4 | |||
|1252,9 | |||
|Корого | |||
|- | |||
|Төмөнкү Сасандра | |||
|25,8 | |||
|1910,7 | |||
|Сан-Педро | |||
|- | |||
|Түштүк Бандама | |||
|10,8 | |||
|921,4 | |||
|Диво | |||
|- | |||
|Түштүк Комоэ | |||
|7,4 | |||
|621,4 | |||
|Гран-Басам | |||
|- | |||
|Уородугу | |||
|21,9 | |||
|506,0 | |||
|Сегела | |||
|- | |||
|Формаже | |||
|6,9 | |||
|732,8 | |||
|Ганьоа | |||
|} | |||
{| class="wikitable" | |||
|+Администрациялык-аймактык бөлүнүшү (2008) | |||
|Облустары | |||
|Аянты, | |||
''км''<sup>2</sup> | |||
|Калкы, миң | |||
|Адм. борбору | |||
|- | |||
|Агнеби | |||
|9,1 | |||
|706,9 | |||
|Агбовиль | |||
|- | |||
|Бафинг | |||
|8,9 | |||
|195 | |||
|Туба | |||
|- | |||
|Валле-дю-Бандама | |||
|28,8 | |||
|1459,0 | |||
|Буаке | |||
|- | |||
|Денгеле | |||
|20,8 | |||
|300,3 | |||
|Одиенне | |||
|- | |||
|Дизюит-Монтань | |||
|16,7 | |||
|1265,0 | |||
|Ман | |||
|- | |||
|Жогорку Сасандра | |||
|15,4 | |||
|1452,0 | |||
|Далоа | |||
|- | |||
|Занзан | |||
|38,1 | |||
|947,3 | |||
|Бондуку | |||
|- | |||
|Лагюн | |||
|13,3 | |||
|5051,6 | |||
|Абижан | |||
|- | |||
|Лак | |||
|8,9 | |||
|642,9 | |||
|Ямусукро | |||
|- | |||
|Марауэ | |||
|8,6 | |||
|750,0 | |||
|Буафле | |||
|- | |||
|Нзи-Комоэ | |||
|19,6 | |||
|852,1 | |||
|Димбокро | |||
|- | |||
|Ортоңку Кавалли | |||
|14,2 | |||
|694,0 | |||
|Гигло | |||
|- | |||
|Ортоңку Комоэ | |||
|6,9 | |||
|532,9 | |||
|Абенгуру | |||
|- | |||
|Саван | |||
|40,4 | |||
|1252,9 | |||
|Корого | |||
|- | |||
|Төмөнкү Сасандра | |||
|25,8 | |||
|1910,7 | |||
|Сан-Педро | |||
|- | |||
|Түштүк Бандама | |||
|10,8 | |||
|921,4 | |||
|Диво | |||
|- | |||
|Түштүк Комоэ | |||
|7,4 | |||
|621,4 | |||
|Гран-Басам | |||
|- | |||
|Уородугу | |||
|21,9 | |||
|506,0 | |||
|Сегела | |||
|- | |||
|Формаже | |||
|6,9 | |||
|732,8 | |||
|Ганьоа | |||
|} | |||
== КҮКҮК == | |||
жердегилердики узун, чуркоого ыңгайланган. Жакшы учат. Келгин куштар, көбү моногамдар, 26 жумуртка тууп, эркек м-н ургаачысы алмаксалмак басат. К-дүн 39 уруусу, 129 түрү бар. Антарктидадан башка жерде таралган; көбүнчө тропикте кездешет. Булардын 80, КМШ өлкөлөрүндөгү 6, Кырг-нда жашоочу 2 түрү өзү уя салбай, жумурткасын башка куш-тун уясына тууйт. Ал куштар К-дүн жумурткасын өз жумурткасы м-н | |||
== 635 бет == | |||
Курт-кумурскачыл өсүм-дүктөр: 1а жирянка, 16- жалбырагы; 2а -тегерек жалбырактуу росянка, 26 - кармап алган чымыны менен жалбырагы; За гиб-рид непентес, 36 жара кесилген кумурасы; 4а - Друммонди сарра-цения, 46 жара кесил-ген кумарача; 5а ка-лифорния дарлингто-ниясы, 56 жара ке-силген жалбырагы, ичиндеги чымыны м-н; 6а - венера чымынчы-сы, 6б чымын кармап алган жалбырагы. | |||
== КУРМАНЖАН ДАТКА == | |||
позиторлук, <span style="background-color:yellow;">Your text here</span> дирижёрлук класстарын бүтүргөн. Окуу м-н бирге «Семетей», «Наристе», «Ариет» аваздык-аспаптык топторунда, К. Орозов ати. эл аспаптар, А. Малдыбаев атн. Кыргыз мамл. опера ж-а балет театрынын оркестрлеринде иш-теген. 1991-ж. «Энесай» тобун уюштурган, Ан-самблдин өзгөчөлүгү кыргыздын элдик, о. эле улуттук композиторлорунун чыгармаларын за манбап эстраданын стилинде, көркөм боёктор-до, көп түстүүлүктө бергендигинде. К. флейта дан башка кыргыздын чоор, чопо чоор, сыбыз гы, добулбас, ооз комуз, комуз ж. б. 22 муз. аспа бында ойнойт. Алар үчүн элдик обон-күүлөрдү, обончулардын, композиторлордун чыгармаларын иштеп чыгат, аваздык, аспаптык чыгармаларды жазат. «Энесай» тобу Бүткүл дүйнөлүк «ЭКСПО-93» көргөзмөсүнө, 1994-ж. Берлиндеги Борб. Азия-нын муз. фестивалына катышкан. Түркия, Ма-лайзия, Индия, Италия, АКШ, Япония, Индо-незия ж. б. чет өлкөлөрдө гастролдо болгон. 2003-жылдан Аламүдүн р-ндук акимиатынын алдын-да уюшулган «Арка сыры» аттуу жаштардын фольклордук-эстрада тобун жетектейт. | |||
КУРМАНГАЗЫ Сагырбай уулу (1823, Жанака-ла аймагы, Жидели конушу, азыр Батыш Ка-закстан обл., 1889, Россия, Астрахань обл., «Шайтан батага» конушу; сөөгү Астрахань обл нун Володар р-нундагы Ал-тын-Жар айылына коюл-ган) казактын күүчү-ком-позитору, домбрачысы. Ал-гачкы устаты Узак күүчү болгон, кийин атактуу дом-брачылар Байжума, Бала-майсан, Есжан, Шеркештен таалим алып, өнөрүн өркүн деткон. К-нын бүткүл өмүрү ж-а чыг-лыгы казак жерин Данктоого ж-а адилетсиз-дик м-н зордук-зомбулукка каршы күрөшкө ар-налган. К. 70тен ашык күүнүн автору: «Акбай», «Аксак кийик», «Көбүк чачкан», «Түрмөдөн кач кан», «Адай», «Сары Арка», «Кызыл кайың», «Балбыраун», «Кайран энем», «Балкаймак», «Терс какмай» ж. б. Кийин күүлөрүнүн көбү жый налып, нотага жазылган ж-а казак эл аспаптар ж-а симф. оркестрлер үчүн иштелип чыккан. Ка-зактын айрым композиторлору К-нын чыгарма» ларын өздөрүнүн опера, хор, симфония, камера лык музыкасына пайдаланган (мис., А. Жуба новдун «Курмангазы» операсы, Е. Брусиловский-дия «Курмангазы» симфониясы). Казак эл аспап-тар оркестри ж-а Алматы мамл. консерватория- | |||
сы К-нын ысмында. | |||
Ад.: Курмангазы и традиционная музыка на ру-беже тысячелетий. Алматы, 1998. | |||
КУРМАНЖАН ДАТКА Маматбай кызы (1811, Алай 1. 2. 1907, Ош ш-на жакын Мады кыш.) кыргыз аялдарынан чыккан коомдук | |||
Курманжан датка небереси м-н. Г. Маннергеймдин сүроту. 1906-ж. | |||
ишмер. Алымбек датканын аялы. Алайдагы кыргыздардын башкаруучусу, Алай «каныша-сы» деген ат м-н белгилүү. Атасы Маматбай мун-гуш уруусунун жапалак урусунан. 17 жашка чыкканда атасы кудалашып койгон 500 түтүндүү жоош уруусунун Төрөкул деген бийинин Кул-сейит аттуу уулуна турмушка чыккан. Бирок күйөөсү көңүлүнө толбой, үч жыл жашап, ча-нып кеткен. 1832-ж. баргы уруусунун бийи Алымбе м-н таанышып, ага баш кошкондон кийин анын таасирдүү кенешчисине айланып, коомдук иштерге аралаша баштаган. К. д. Алым-бек м-н 29 жыл жашап, 5 балалуу болгон. Ко-кон хандыгындагы так талашууга байланыш-туу чыр-чатактын биринде Алымбек датка өлтүрүлгөн. Ушул себептен Бухаранын эмири Сейит Музаффар-эддин аскери м-н Ошко келип, алайлык кыргыздарды өз жагына тартуу үчүн датка наамын Алымбектин улуу уулу (Курман-жандын огой баласы) Жаркымбайга сунуш кыл-ган. Бирок Осмон, Өмүрбек, Акимбай ж. б. бел-гилүү бийлердин кеңеши б-ча Жаркымбай ал наамдан баш тартат. Натыйжада эмир аны Ош ш-на аким кылып, Курманжанга датка наамын ыйгарган. Алай өрөөнүндө К. д-нын таасири күчтүү экенин жакшы билген Кокон хандары дагы бул жердеги кыргыздарды колдон чытар-боо үчүн аны м-и мамиле түзүүгө аргасыз болуш кан. 1864-ж. М. Г. Черняевдин отрядына кар шы салгылашууда Жаркымбай өлүп, ордуна Аб-дылдабек Ошко аким болуп дайындалат. Куда- | |||
яр хан 3-жолу такка отурганда (1865) К. д. ур-мат м-н анын шаан-шөкөтүнө чакырылган. Бирок 1870-жылдардан кийин Кудаяр хандын саясатына нааразы болуп, ага каршы көтөрүлгөн Шер датка, Мамыр Мерген уулу, Абдымомун | |||
03:31, 26 Январь (Үчтүн айы) 2026 -га соңку нускасы
openbiomaps.org/projects/checkitout/map https://openbiomaps.org/pwshare.php
КУВЕЙТ
| Губернаторлук | Аянты,
км2 |
Калкы миң | Адм борбору |
| Асама | 0,2 | 557,4 | Эль-Кувейт |
| Ахмади | 5,1 | 513,3 | Эль-Ахмади |
| Жахра | 12,1 | 349,5 | Эль-Жахра |
| Мубарак-эль-Кабир | 0,09 | 232,9 | Мубарак-эль-Кабир |
| Фарвания | 0,2 | 743,8 | Эль-Фарва-ния |
| Хавалли | 0,08 | 509,8 | Хавалли |
КУБА
| Аянты,
км2 |
Калкы миң | Адм. борбору | |
| Провинция Вилья-Клара | 8,41 | 809,2 | Санта-Клара |
| Гавана | 5,73 | 740,0 | Гавана |
| Гавана шаары | 0,72 | 2156,6 | Гавана |
| Гранма | 8,37 | 833,6 | Баямо |
| Гуантанамо | 6,17 | 511,1 | Гуантанамо |
| Камагуэй | 15,62 | 783,4 | Камагуэй |
| Лас-Тунас | 6,59 | 533,1 | Лас-Тунас |
| Матансас | 11,80 | 684,3 | Матансас |
| Ольгин | 9,29 | 1035,7 | Ольгин |
| Пинар-дель-Рио | 10,90 | 731,2 | Пинар-дель-Рио |
| Санкти-Спиритус | 6,74 | 464,2 | Санкти-Спи-ритус |
| Сантьяго-де-Куба | 6,16 | 1044,7 | Сантьяго-де-Куба |
| Сьего-де-Авила | 6,78 | 421,0 | Сьего-де-Авила |
| Сьенфуэгос | 4,8 | 402,1 | Сьенфуэгос |
| Атайынмуниципия Хувентуд аралы | 2,42 | 86,5 | Нуэва-Херона |
Кытай OCR
Адм.-айм. жактан 23 провинцияга, б автоно. мия районго, 4 борборго баш ийген шаарга (чет- жакасындагы ири шаарлар м-н кошо, аны кур- чаган зор аянтты камтыйт), 2 озгече адм. рай- онго белунет (к. таблицаны).
К. - БУУНУН (1945), ЭВФтин (1945), Эл ара- лык реконструкция ж-а енугуу банкынын (1945), Азия-Тынч океан экон, шериктештигинин (1991), Буткул дуйнолук соода уюмунун (2001), Шанхай кызматташтык Гуюмунун (2001) му- чесу.
- Санакталган тизме бирдиги
span tag test
Text in span tag is: к ө к к а т ы н
Not extended text: көк төө
Expanded text by letter-spacing:
6px: көк төө
3px: көк төө
Асман жаасы, А с а н -
Ү с ө н
К ө к ү м Б а г ы ш у у л у
Works nice!!
Expanded text by font-stretch: к ө к к а т ы н NO EFFECT !!
custom Br test
Some text then breaks come
Second line is here. It works!!!
КОТ Д ВУАР
| Облустары | Аянты,
км2 |
Калкы, миң | Адм. борбору |
| Агнеби | 9,1 | 706,9 | Агбовиль |
| Бафинг | 8,9 | 195 | Туба |
| Валле-дю-Бандама | 28,8 | 1459,0 | Буаке |
| Денгеле | 20,8 | 300,3 | Одиенне |
| Дизюит-Монтань | 16,7 | 1265,0 | Ман |
| Жогорку Сасандра | 15,4 | 1452,0 | Далоа |
| Занзан | 38,1 | 947,3 | Бондуку |
| Лагюн | 13,3 | 5051,6 | Абижан |
| Лак | 8,9 | 642,9 | Ямусукро |
| Марауэ | 8,6 | 750,0 | Буафле |
| Нзи-Комоэ | 19,6 | 852,1 | Димбокро |
| Ортоңку Кавалли | 14,2 | 694,0 | Гигло |
| Ортоңку Комоэ | 6,9 | 532,9 | Абенгуру |
| Саван | 40,4 | 1252,9 | Корого |
| Төмөнкү Сасандра | 25,8 | 1910,7 | Сан-Педро |
| Түштүк Бандама | 10,8 | 921,4 | Диво |
| Түштүк Комоэ | 7,4 | 621,4 | Гран-Басам |
| Уородугу | 21,9 | 506,0 | Сегела |
| Формаже | 6,9 | 732,8 | Ганьоа |
| Облустары | Аянты,
км2 |
Калкы, миң | Адм. борбору |
| Агнеби | 9,1 | 706,9 | Агбовиль |
| Бафинг | 8,9 | 195 | Туба |
| Валле-дю-Бандама | 28,8 | 1459,0 | Буаке |
| Денгеле | 20,8 | 300,3 | Одиенне |
| Дизюит-Монтань | 16,7 | 1265,0 | Ман |
| Жогорку Сасандра | 15,4 | 1452,0 | Далоа |
| Занзан | 38,1 | 947,3 | Бондуку |
| Лагюн | 13,3 | 5051,6 | Абижан |
| Лак | 8,9 | 642,9 | Ямусукро |
| Марауэ | 8,6 | 750,0 | Буафле |
| Нзи-Комоэ | 19,6 | 852,1 | Димбокро |
| Ортоңку Кавалли | 14,2 | 694,0 | Гигло |
| Ортоңку Комоэ | 6,9 | 532,9 | Абенгуру |
| Саван | 40,4 | 1252,9 | Корого |
| Төмөнкү Сасандра | 25,8 | 1910,7 | Сан-Педро |
| Түштүк Бандама | 10,8 | 921,4 | Диво |
| Түштүк Комоэ | 7,4 | 621,4 | Гран-Басам |
| Уородугу | 21,9 | 506,0 | Сегела |
| Формаже | 6,9 | 732,8 | Ганьоа |
КҮКҮК
жердегилердики узун, чуркоого ыңгайланган. Жакшы учат. Келгин куштар, көбү моногамдар, 26 жумуртка тууп, эркек м-н ургаачысы алмаксалмак басат. К-дүн 39 уруусу, 129 түрү бар. Антарктидадан башка жерде таралган; көбүнчө тропикте кездешет. Булардын 80, КМШ өлкөлөрүндөгү 6, Кырг-нда жашоочу 2 түрү өзү уя салбай, жумурткасын башка куш-тун уясына тууйт. Ал куштар К-дүн жумурткасын өз жумурткасы м-н
635 бет
Курт-кумурскачыл өсүм-дүктөр: 1а жирянка, 16- жалбырагы; 2а -тегерек жалбырактуу росянка, 26 - кармап алган чымыны менен жалбырагы; За гиб-рид непентес, 36 жара кесилген кумурасы; 4а - Друммонди сарра-цения, 46 жара кесил-ген кумарача; 5а ка-лифорния дарлингто-ниясы, 56 жара ке-силген жалбырагы, ичиндеги чымыны м-н; 6а - венера чымынчы-сы, 6б чымын кармап алган жалбырагы.
КУРМАНЖАН ДАТКА
позиторлук, Your text here дирижёрлук класстарын бүтүргөн. Окуу м-н бирге «Семетей», «Наристе», «Ариет» аваздык-аспаптык топторунда, К. Орозов ати. эл аспаптар, А. Малдыбаев атн. Кыргыз мамл. опера ж-а балет театрынын оркестрлеринде иш-теген. 1991-ж. «Энесай» тобун уюштурган, Ан-самблдин өзгөчөлүгү кыргыздын элдик, о. эле улуттук композиторлорунун чыгармаларын за манбап эстраданын стилинде, көркөм боёктор-до, көп түстүүлүктө бергендигинде. К. флейта дан башка кыргыздын чоор, чопо чоор, сыбыз гы, добулбас, ооз комуз, комуз ж. б. 22 муз. аспа бында ойнойт. Алар үчүн элдик обон-күүлөрдү, обончулардын, композиторлордун чыгармаларын иштеп чыгат, аваздык, аспаптык чыгармаларды жазат. «Энесай» тобу Бүткүл дүйнөлүк «ЭКСПО-93» көргөзмөсүнө, 1994-ж. Берлиндеги Борб. Азия-нын муз. фестивалына катышкан. Түркия, Ма-лайзия, Индия, Италия, АКШ, Япония, Индо-незия ж. б. чет өлкөлөрдө гастролдо болгон. 2003-жылдан Аламүдүн р-ндук акимиатынын алдын-да уюшулган «Арка сыры» аттуу жаштардын фольклордук-эстрада тобун жетектейт.
КУРМАНГАЗЫ Сагырбай уулу (1823, Жанака-ла аймагы, Жидели конушу, азыр Батыш Ка-закстан обл., 1889, Россия, Астрахань обл., «Шайтан батага» конушу; сөөгү Астрахань обл нун Володар р-нундагы Ал-тын-Жар айылына коюл-ган) казактын күүчү-ком-позитору, домбрачысы. Ал-гачкы устаты Узак күүчү болгон, кийин атактуу дом-брачылар Байжума, Бала-майсан, Есжан, Шеркештен таалим алып, өнөрүн өркүн деткон. К-нын бүткүл өмүрү ж-а чыг-лыгы казак жерин Данктоого ж-а адилетсиз-дик м-н зордук-зомбулукка каршы күрөшкө ар-налган. К. 70тен ашык күүнүн автору: «Акбай», «Аксак кийик», «Көбүк чачкан», «Түрмөдөн кач кан», «Адай», «Сары Арка», «Кызыл кайың», «Балбыраун», «Кайран энем», «Балкаймак», «Терс какмай» ж. б. Кийин күүлөрүнүн көбү жый налып, нотага жазылган ж-а казак эл аспаптар ж-а симф. оркестрлер үчүн иштелип чыккан. Ка-зактын айрым композиторлору К-нын чыгарма» ларын өздөрүнүн опера, хор, симфония, камера лык музыкасына пайдаланган (мис., А. Жуба новдун «Курмангазы» операсы, Е. Брусиловский-дия «Курмангазы» симфониясы). Казак эл аспап-тар оркестри ж-а Алматы мамл. консерватория-
сы К-нын ысмында.
Ад.: Курмангазы и традиционная музыка на ру-беже тысячелетий. Алматы, 1998.
КУРМАНЖАН ДАТКА Маматбай кызы (1811, Алай 1. 2. 1907, Ош ш-на жакын Мады кыш.) кыргыз аялдарынан чыккан коомдук
Курманжан датка небереси м-н. Г. Маннергеймдин сүроту. 1906-ж.
ишмер. Алымбек датканын аялы. Алайдагы кыргыздардын башкаруучусу, Алай «каныша-сы» деген ат м-н белгилүү. Атасы Маматбай мун-гуш уруусунун жапалак урусунан. 17 жашка чыкканда атасы кудалашып койгон 500 түтүндүү жоош уруусунун Төрөкул деген бийинин Кул-сейит аттуу уулуна турмушка чыккан. Бирок күйөөсү көңүлүнө толбой, үч жыл жашап, ча-нып кеткен. 1832-ж. баргы уруусунун бийи Алымбе м-н таанышып, ага баш кошкондон кийин анын таасирдүү кенешчисине айланып, коомдук иштерге аралаша баштаган. К. д. Алым-бек м-н 29 жыл жашап, 5 балалуу болгон. Ко-кон хандыгындагы так талашууга байланыш-туу чыр-чатактын биринде Алымбек датка өлтүрүлгөн. Ушул себептен Бухаранын эмири Сейит Музаффар-эддин аскери м-н Ошко келип, алайлык кыргыздарды өз жагына тартуу үчүн датка наамын Алымбектин улуу уулу (Курман-жандын огой баласы) Жаркымбайга сунуш кыл-ган. Бирок Осмон, Өмүрбек, Акимбай ж. б. бел-гилүү бийлердин кеңеши б-ча Жаркымбай ал наамдан баш тартат. Натыйжада эмир аны Ош ш-на аким кылып, Курманжанга датка наамын ыйгарган. Алай өрөөнүндө К. д-нын таасири күчтүү экенин жакшы билген Кокон хандары дагы бул жердеги кыргыздарды колдон чытар-боо үчүн аны м-и мамиле түзүүгө аргасыз болуш кан. 1864-ж. М. Г. Черняевдин отрядына кар шы салгылашууда Жаркымбай өлүп, ордуна Аб-дылдабек Ошко аким болуп дайындалат. Куда-
яр хан 3-жолу такка отурганда (1865) К. д. ур-мат м-н анын шаан-шөкөтүнө чакырылган. Бирок 1870-жылдардан кийин Кудаяр хандын саясатына нааразы болуп, ага каршы көтөрүлгөн Шер датка, Мамыр Мерген уулу, Абдымомун