ИЛЕ АЛА-ТООСУ: нускалардын айырмасы
vol3>KadyrM No edit summary |
No edit summary |
||
| (One intermediate revision by one other user not shown) | |||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>ИЛЕ АЛА-ТООСУ</b> – Теңир-Тоо тармагынын бир | <b type='title'>ИЛЕ АЛА-ТООСУ</b> – Теңир-Тоо тармагынын бир тармагы, кырка тоо. Кыргызстан м-н Казакстандын чек арасында. Басымдуу бийиктиги 3500 <i>м</i>ге жа­кын, эң бийик жери – Талгар чокусу, 4973 <i>м</i>. Архей заманында пайда болуп, өзгөрүүлөргө дуу­шарланган ж-а метаморфизмделип, гранитке | ||
тармагы, кырка тоо. | |||
чек арасында. Басымдуу | |||
| 7 сап: | 5 сап: | ||
[[File:ИЛЕ АЛА-ТООСУ94.png | thumb | none]] | [[File:ИЛЕ АЛА-ТООСУ94.png | thumb | none]] | ||
өткөн байыркы тоо тек катмарлары жатат. Про­терозой м-н палеозойдун (кембрий, ордовик, девон, карбон, пермь) тоо тектери да бар. Тоо этектеринде антропоген мезгилинин чөкмөлөрү жатат. Интрузия тоо тектеринен гипербазит, габбро, гранит ж-а сиениттердин массивдери кез­дешет. Тоонун мезозойго чейинки тектоникасы татаал, ал эми азыркы учурда ал негизинен бир мегантиклиналды түзүп жатат. Полиметалл, висмут, алтын, молибден, сейрек ж-а чачынды элементтер, кооз мрамор, гранит ж. б. кендери бар. Кырка тоо | өткөн байыркы тоо тек катмарлары жатат. Про­терозой м-н палеозойдун (кембрий, ордовик, девон, карбон, пермь) тоо тектери да бар. Тоо этектеринде антропоген мезгилинин чөкмөлөрү жатат. Интрузия тоо тектеринен гипербазит, габбро, гранит ж-а сиениттердин массивдери кез­дешет. Тоонун мезозойго чейинки тектоникасы татаал, ал эми азыркы учурда ал негизинен бир мегантиклиналды түзүп жатат. Полиметалл, висмут, алтын, молибден, сейрек ж-а чачынды элементтер, кооз мрамор, гранит ж. б. кендери бар. Кырка тоо борбордук бөлүгүнөн батышты ж-а чыгышты карай жапыздайт. Түштүк капталдары тик ж-а кыска, түндүгү жазы. Кээ бир чокула­рын мөңгү каптап жатат (жалпы аянты 484 миң <i>км</i><sup>2</sup>). Түндүк капталынан Иле дарыясынын, түш­түгүнөн Чоң Кемин суусунун куймалары баш­талат. Иле Ала-Тоосуна жарым чөл (900–1300 <i>м</i> бийик­ке), талаа (900–1900 <i>м</i>), токой-шалбаалуу та­лаа (1400–2800 <i>м</i>), шалбаалуу субальп (2500– 3100 <i>м</i>), шалбаалуу альп (3100–3500 <i>м</i>) ж-а гля­циалдык-нивалдык (3500 <i>м</i>ден жогору) ланд­шафт алкактары мүнөздүү. Түндүк этегинен Алма­ты шаары орун алган. | ||
чыгышты карай жапыздайт. | |||
[[Категория:3-том, 449-543 бб]] | [[Категория:3-том, 449-543 бб]] | ||
05:14, 18 Август (Баш оона) 2025 -га соңку нускасы
ИЛЕ АЛА-ТООСУ – Теңир-Тоо тармагынын бир тармагы, кырка тоо. Кыргызстан м-н Казакстандын чек арасында. Басымдуу бийиктиги 3500 мге жакын, эң бийик жери – Талгар чокусу, 4973 м. Архей заманында пайда болуп, өзгөрүүлөргө дуушарланган ж-а метаморфизмделип, гранитке

өткөн байыркы тоо тек катмарлары жатат. Протерозой м-н палеозойдун (кембрий, ордовик, девон, карбон, пермь) тоо тектери да бар. Тоо этектеринде антропоген мезгилинин чөкмөлөрү жатат. Интрузия тоо тектеринен гипербазит, габбро, гранит ж-а сиениттердин массивдери кездешет. Тоонун мезозойго чейинки тектоникасы татаал, ал эми азыркы учурда ал негизинен бир мегантиклиналды түзүп жатат. Полиметалл, висмут, алтын, молибден, сейрек ж-а чачынды элементтер, кооз мрамор, гранит ж. б. кендери бар. Кырка тоо борбордук бөлүгүнөн батышты ж-а чыгышты карай жапыздайт. Түштүк капталдары тик ж-а кыска, түндүгү жазы. Кээ бир чокуларын мөңгү каптап жатат (жалпы аянты 484 миң км2). Түндүк капталынан Иле дарыясынын, түштүгүнөн Чоң Кемин суусунун куймалары башталат. Иле Ала-Тоосуна жарым чөл (900–1300 м бийикке), талаа (900–1900 м), токой-шалбаалуу талаа (1400–2800 м), шалбаалуу субальп (2500– 3100 м), шалбаалуу альп (3100–3500 м) ж-а гляциалдык-нивалдык (3500 мден жогору) ландшафт алкактары мүнөздүү. Түндүк этегинен Алматы шаары орун алган.