ИБН СИНА: нускалардын айырмасы
vol3>KadyrM No edit summary |
No edit summary |
||
| (One intermediate revision by one other user not shown) | |||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>ИБН СИ́НА</b> (латындашканы А в и ц е н н а), А б у А л и Х у с е й н и б н А б д а л л а х (980, Бухарага жакын Афшана | <b type='title'>ИБН СИ́НА</b> (латындашканы А в и ц е н н а), А б у А л и Х у с е й н и б н А б д а л л а х (980, Бухарага жакын Афшана кыштагы – 18. 6. 1037, Хамадан) – Орто Азия элдеринин энцикло­педиячы илимпозу, философ, дарыгер, акын. Бухарада окуп, антикалык араб, фарсы, инди маданиятын, илим-билимин терең өздөштүргөн. 17 жашында илимпоз ж-а дарыгер катары тааныл­ган. Философияда чыгыш аристотелизминин, неоплатонизмдин салттарын уланткан. Анын илим-билимдин бардык тармагы боюнча жазыл­ган араб тилиндеги 400дөн ашуун, фарсы ти- | ||
[[File:ИБН СИНА43.png | thumb | none]]линдеги 20дай эм­гегинин 160ка жа­кыны бизге жет­кен. Негизги фи­ | [[File:ИБН СИНА43.png | thumb | none]]линдеги 20дай эм­гегинин 160ка жа­кыны бизге жет­кен. Негизги фи­лософиялык эмгектери: «Шыпаа китеп», «Нускоолор жана насааттар ките­би», «Билим ки­теби» ж. б. Ибн Синаны дарыгер катары дүйнөгө атын чы­гарган эмгеги – «Медицина кано­ну». «Дарыгерлик илимдин канону» деген эмге­ги латынча 30дай жолу басылып чыккан. «Ка­нондо» медицина теориясы, адамдын анатомия­сынын негиздери, ар түрлүү оорулардын себеп­тери ж-а белгилери, тамактануу эрежелери ж. б. жөнүндө айтылат. Ибн Сина суу ж-а аба аркылуу жугуу­чу көрүнбөгөн оору козгогучтар ж-дө гипотеза­ны Пастерден сегиз кылым мурда айткан. Анын[[File:ИБН СИНА44.png | thumb | Ибн Синанын Хамадандагы күмбөзү. Иран.]] | ||
«Шыпаа китеп», | айрым медициналык идеялары азыр да маанисин жогото элек. Ибн Синанын ысмы атактуу Гиппократ м-н Галендин катарында турат. Ибн Синанын философиялык трактаттары логика, физика, математика илим­деринин, метафизиканын (философиянын), ме­дицинанын проблемаларына арналган. Ибн Синанын эмгектери мазмуну жагынан универсалдуу, эн­циклопедиялуу мүнөзгө ээ. Ал акын катары да белгилүү. Анын араб ж-а фарсы тилиндеги ырлары рубаи формасында жазылып, афоризм касиетине ээ. Ибн Сина араб-иран классикалык адабиятына, ошондой эле орто кылымдагы Европа адабиятына да таасир тийгизген. | ||
«Нускоолор жана насааттар ките­би», «Билим ки­теби» ж. б. | |||
«Медицина кано­ну». «Дарыгерлик илимдин канону» деген эмге­ги латынча 30дай жолу басылып чыккан. «Ка­нондо» медицина теориясы, адамдын анатомия­сынын негиздери, ар түрлүү оорулардын себеп­тери ж-а белгилери, тамактануу эрежелери ж. б. | |||
Чыг.: Канон врачебной науки. 2-е изд. Таш., | Чыг.: Канон врачебной науки. 2-е изд. Таш., 1979–1982. Кн. 1–5; Избранное. М., 1980; Избранные философские произведения. М., 1980. | ||
Ад.: <i>Сагадеев А. В.</i> Ибн Сина (Авиценна). 2-е изд.<br>М., 1985. | |||
Ад.: <i>Сагадеев А. В.</i> Ибн Сина (Авиценна). 2-е изд. | |||
<br>М., 1985. | |||
[[Категория:3-том, 449-543 бб]] | [[Категория:3-том, 449-543 бб]] | ||
09:58, 11 Август (Баш оона) 2025 -га соңку нускасы
ИБН СИ́НА (латындашканы А в и ц е н н а), А б у А л и Х у с е й н и б н А б д а л л а х (980, Бухарага жакын Афшана кыштагы – 18. 6. 1037, Хамадан) – Орто Азия элдеринин энциклопедиячы илимпозу, философ, дарыгер, акын. Бухарада окуп, антикалык араб, фарсы, инди маданиятын, илим-билимин терең өздөштүргөн. 17 жашында илимпоз ж-а дарыгер катары таанылган. Философияда чыгыш аристотелизминин, неоплатонизмдин салттарын уланткан. Анын илим-билимдин бардык тармагы боюнча жазылган араб тилиндеги 400дөн ашуун, фарсы ти-
линдеги 20дай эмгегинин 160ка жакыны бизге жеткен. Негизги философиялык эмгектери: «Шыпаа китеп», «Нускоолор жана насааттар китеби», «Билим китеби» ж. б. Ибн Синаны дарыгер катары дүйнөгө атын чыгарган эмгеги – «Медицина канону». «Дарыгерлик илимдин канону» деген эмгеги латынча 30дай жолу басылып чыккан. «Канондо» медицина теориясы, адамдын анатомиясынын негиздери, ар түрлүү оорулардын себептери ж-а белгилери, тамактануу эрежелери ж. б. жөнүндө айтылат. Ибн Сина суу ж-а аба аркылуу жугуучу көрүнбөгөн оору козгогучтар ж-дө гипотезаны Пастерден сегиз кылым мурда айткан. Анын
айрым медициналык идеялары азыр да маанисин жогото элек. Ибн Синанын ысмы атактуу Гиппократ м-н Галендин катарында турат. Ибн Синанын философиялык трактаттары логика, физика, математика илимдеринин, метафизиканын (философиянын), медицинанын проблемаларына арналган. Ибн Синанын эмгектери мазмуну жагынан универсалдуу, энциклопедиялуу мүнөзгө ээ. Ал акын катары да белгилүү. Анын араб ж-а фарсы тилиндеги ырлары рубаи формасында жазылып, афоризм касиетине ээ. Ибн Сина араб-иран классикалык адабиятына, ошондой эле орто кылымдагы Европа адабиятына да таасир тийгизген.
Чыг.: Канон врачебной науки. 2-е изд. Таш., 1979–1982. Кн. 1–5; Избранное. М., 1980; Избранные философские произведения. М., 1980.
Ад.: Сагадеев А. В. Ибн Сина (Авиценна). 2-е изд.
М., 1985.