ЗООГЕОГРАФИЯ: нускалардын айырмасы
vol3>KadyrM No edit summary |
No edit summary |
||
| (One intermediate revision by one other user not shown) | |||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>ЗООГЕОГРА́ФИЯ</b> , ж а н ы б а р л а р г е о­г р а ф и я с ы – <i>географиянын</i> ж-а <i>зоологиянын</i> жер бетиндеги жаныбарлардын | <b type='title'>ЗООГЕОГРА́ФИЯ</b> , ж а н ы б а р л а р г е о ­г р а ф и я с ы – <i>географиянын</i> ж-а <i>зоологиянын</i> жер бетиндеги жаныбарлардын географиялык таралы­шын изилдөөчү бөлүгү. Ал <i>систематика, па­леонтология, экология</i> ж. б. биологшиялык илимдер м-н тыгыз байланыштуу. 18-кылымда зоогеографиялык экспе­дициялар уюштурулуп, чогулган материалдар 19-кылымда жыйынтыкталган. Зоогеографиянын өсүшүндө Ю. И. Семашко, Н. А. Северцов ж-а А. П. Семёнов-Тян-Шанский ж. б. орус илимпоздорунун эмгеги зор. Зоогеографиянын мааниси жаратылыш байлык­тарын сарамжал пайдалануу зарылдыгына не­гизделген. Анын негизги ыкмасы – зоологиялык карта түзүү ж-а андагы түрлөрдүн жашаган <i>ареалын</i> тактоо. Түрлөрдүн таралышы, курамы боюнча жыйынтыктар ошол өлкөнүн <i>фаунасы</i> ж-дө жалпы маалымат берет. Белгилүү бир аймакта гана жашаган түр <i>эндемиктер</i> деп аталат. Акыркы жүз жылда адамдын иш-аракетине байланыштуу табиятты өзгөртүү (айдоо, токой кыюу, саз кургатуу, кырып жок кылуу, куру­луш ж. б.) фаунанын өзгөрүшүнө, айрым түрлөр­дүн тукум курут болушуна, ошондой эле кээ бир жа­ныбардын адамга көнүп же мителик кылып жашап, ылайыктанышына алып келди. Зоогеография түр­дүн пайда болуу жолдорун ж-а себебин изилдөө, аңчылык, балык кармоо, токой ж-а айыл чарбасынын зыянкечтерин жоготуу, пайдалуу ж-а териси баалуу айбанаттарды коргоо ж. б. маселелерди чечүүдө практикалык мааниси чоң. | ||
чечүүдө практикалык мааниси чоң. | |||
[[Категория:3-том, 449-543 бб]] | [[Категория:3-том, 449-543 бб]] | ||
05:47, 8 Август (Баш оона) 2025 -га соңку нускасы
ЗООГЕОГРА́ФИЯ , ж а н ы б а р л а р г е о г р а ф и я с ы – географиянын ж-а зоологиянын жер бетиндеги жаныбарлардын географиялык таралышын изилдөөчү бөлүгү. Ал систематика, палеонтология, экология ж. б. биологшиялык илимдер м-н тыгыз байланыштуу. 18-кылымда зоогеографиялык экспедициялар уюштурулуп, чогулган материалдар 19-кылымда жыйынтыкталган. Зоогеографиянын өсүшүндө Ю. И. Семашко, Н. А. Северцов ж-а А. П. Семёнов-Тян-Шанский ж. б. орус илимпоздорунун эмгеги зор. Зоогеографиянын мааниси жаратылыш байлыктарын сарамжал пайдалануу зарылдыгына негизделген. Анын негизги ыкмасы – зоологиялык карта түзүү ж-а андагы түрлөрдүн жашаган ареалын тактоо. Түрлөрдүн таралышы, курамы боюнча жыйынтыктар ошол өлкөнүн фаунасы ж-дө жалпы маалымат берет. Белгилүү бир аймакта гана жашаган түр эндемиктер деп аталат. Акыркы жүз жылда адамдын иш-аракетине байланыштуу табиятты өзгөртүү (айдоо, токой кыюу, саз кургатуу, кырып жок кылуу, курулуш ж. б.) фаунанын өзгөрүшүнө, айрым түрлөрдүн тукум курут болушуна, ошондой эле кээ бир жаныбардын адамга көнүп же мителик кылып жашап, ылайыктанышына алып келди. Зоогеография түрдүн пайда болуу жолдорун ж-а себебин изилдөө, аңчылык, балык кармоо, токой ж-а айыл чарбасынын зыянкечтерин жоготуу, пайдалуу ж-а териси баалуу айбанаттарды коргоо ж. б. маселелерди чечүүдө практикалык мааниси чоң.