ЗАРЯДДЫН САКТАЛУУ ЗАКОНУ: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>ЗАРЯДДЫН САКТАЛУУ ЗАКОНУ</b> – туюк сис­теманын бардык бөлүктөрүндө заряддардын | <b type='title'>ЗАРЯДДЫН САКТАЛУУ ЗАКОНУ</b> – туюк сис­теманын бардык бөлүктөрүндө заряддардын алгебралык суммасы өзгөрбөйт деген жаратылыш закон­дорунун бири: <i>q</i><sub>1</sub><i>+q</i><sub>2</sub><i>+q</i><sub>3</sub><i>+...+q<sub>n</sub>=const.</i> Закон 18- кылымда белгилүү болуп, англиялык физик М. <i>Фарадей</i> тарабынан тажрыйба жүзүндө далилденген. Жаратылыштагы бардык зат атомдордон, атом <i>электрон, протон</i> ж-а <i>нейтрондордон</i> турган­дыктан, нерсенин электр заряды алардын эле­ментардык электр заряддарынын суммасынан турат. Ал элементардык заряд болуп эсептел­ген электрон зарядынан бир нече (бүтүн санга) эсе чоң болот: <i>q=N· e.</i> Нерсени электрлөө про­цесси – бул сүрүлүүнүн же нерсе м-н тийишүүнүн натыйжасында нерсенин белгилүү бир сандагы электрондорун кошуп алышы же өзүнөн бери­ши. Электронду кошуп алса нерсе терс, берсе оң заряддалат. Мындай туюк системада заряддын сакталуу закону аткарылат. Микроскопиялык нерсе электрлен­ген мезгилде заряддалган бөлүкчөлөрдүн саны өзгөрбөйт, алар мейкиндикте гана бөлүштүрү­лөт. Заряддалган бөлүкчөлөр бир нерседен экин­чи нерсеге өтөт. <i>Элементардык бөлүкчөлөр</i> фи­зикасында бөлүкчөлөр бири бирине айланат ж-а бөлүкчөлөрдүн саны сакталбайт, ал эми заряддын сакталуу закону так аткарылат. Ал <i>энергиянын сакта­луу закону</i> м-н бирге электрондун турактуулу­гун түшүндүрөт. | ||
тарабынан тажрыйба жүзүндө далилденген. Жаратылыштагы бардык зат атомдордон, атом <i>электрон, протон</i> ж-а <i>нейтрондордон</i> турган­дыктан, нерсенин электр заряды алардын эле­ментардык электр заряддарынын суммасынан турат. Ал элементардык заряд болуп эсептел­ген электрон зарядынан бир нече (бүтүн санга) эсе чоң болот: <i>q=N· e.</i> Нерсени электрлөө про­цесси – бул сүрүлүүнүн же нерсе м-н тийишүүнүн натыйжасында нерсенин белгилүү бир сандагы электрондорун кошуп алышы же өзүнөн бери­ши. Электронду кошуп алса нерсе терс, берсе оң заряддалат. Мындай туюк системада | |||
өзгөрбөйт, алар мейкиндикте гана бөлүштүрү­лөт. Заряддалган бөлүкчөлөр бир нерседен экин­чи нерсеге өтөт. <i>Элементардык бөлүкчөлөр</i> фи­зикасында бөлүкчөлөр бири бирине айланат ж-а бөлүкчөлөрдүн саны сакталбайт, ал эми | |||
[[Категория:3-том, 449-543 бб]] | [[Категория:3-том, 449-543 бб]] | ||
03:38, 7 Август (Баш оона) 2025 -га соңку нускасы
ЗАРЯДДЫН САКТАЛУУ ЗАКОНУ – туюк системанын бардык бөлүктөрүндө заряддардын алгебралык суммасы өзгөрбөйт деген жаратылыш закондорунун бири: q1+q2+q3+...+qn=const. Закон 18- кылымда белгилүү болуп, англиялык физик М. Фарадей тарабынан тажрыйба жүзүндө далилденген. Жаратылыштагы бардык зат атомдордон, атом электрон, протон ж-а нейтрондордон тургандыктан, нерсенин электр заряды алардын элементардык электр заряддарынын суммасынан турат. Ал элементардык заряд болуп эсептелген электрон зарядынан бир нече (бүтүн санга) эсе чоң болот: q=N· e. Нерсени электрлөө процесси – бул сүрүлүүнүн же нерсе м-н тийишүүнүн натыйжасында нерсенин белгилүү бир сандагы электрондорун кошуп алышы же өзүнөн бериши. Электронду кошуп алса нерсе терс, берсе оң заряддалат. Мындай туюк системада заряддын сакталуу закону аткарылат. Микроскопиялык нерсе электрленген мезгилде заряддалган бөлүкчөлөрдүн саны өзгөрбөйт, алар мейкиндикте гана бөлүштүрүлөт. Заряддалган бөлүкчөлөр бир нерседен экинчи нерсеге өтөт. Элементардык бөлүкчөлөр физикасында бөлүкчөлөр бири бирине айланат ж-а бөлүкчөлөрдүн саны сакталбайт, ал эми заряддын сакталуу закону так аткарылат. Ал энергиянын сакталуу закону м-н бирге электрондун турактуулугун түшүндүрөт.