Колдонуучу:Тест макаласы: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
ВизуалдыкВикитекст
No edit summary
No edit summary
 
(3 intermediate revisions by the same user not shown)
1 сап: 1 сап:
'''БИОЛОГИЯЛЫК ТАЗАЛОО''' – тиричиликтен ж-а
<table>
өндүрүштөн чыккан булганч сууларды тазалоо ыкмасы. Булганч орг. заттарды (эриген ж-а эри&shy;беген) биохим. жактан бөлүп ажыратуучу (ми&shy;нералга айландыруучу) микроорганизмдердин иш-аракетинин негизинде жүрөт. Бул заттар микроорганизмдердин (бактериялардын) жашоо&shy;тиричилиги үчүн керектүү азык ж-а энергия була&shy;гы. Микроорганизмдердин демалуу процессинде орг. заттар кычкылданып, алардын тиричили&shy;гине керектүү энергия бөлүнүп чыгат. Бул энер&shy;гиянын бир бөлүгү клетка заттарын синтездөөгө,
{| class="wikitable"
б. а. бактериялардын, кыймылдуу чөгүндүлөр&shy;дүн ж-а тазалоочу курулмалардагы суу бетин&shy;деги организмдердин санынын көбөйүшүнө жум&shy;шалат. Булганч суулардагы орг. бирикмелерди минералга айландырууда бактериялар катышат. Алар кычкылтекти пайдалануусуна жараша 2 топко бөлүнөт: ''аэробдор'' (демалганда сууда эри&shy;ген кычкылтекти пайдалануучу) ж-а ''анаэроб&shy;дор'' (эркин кычкылтек болбогон шартта жашо&shy;очу). Булганч сууларда эриген орг. заттардан тышкары, калкып жүргөн заттар, чайырлар, майлар кездешет. Б. т-нун алдында тор, кум&shy;тоскучтар, тундургучтар аркылуу ал заттардан сууну арылтуу зарыл. Аэробдуу Б. т. сугат жер&shy;лерде, чыпкалоочу талааларда, биол. көлмө&shy;лөрдө, аэротенктерде, аэрочыпкаларда жүргүзү&shy;лөт. Мындай шарттарда микроорганизмдердин жашоо тиричилиги жогору болот. Анаэробдуу тазалоодо метатенктер (жасалма чөйрө) колдо&shy;нулат. Тазалоочу курулмалар суунун булгануу мүнөзүнө, өлчөмүнө, жерг. шарттарга, суунун тазалык сапаттарына ж. б. жараша тандалып алынат. Толук тазалоонун натыйжасында био&shy;хим. жактан кычкылдануучу орг. заттар сууда дээрлик калбайт. Натыйжада суунун бактерия&shy;лык булгануусу төмөндөп, тунуктуулугу артат. Микроорганизмдердин жашоо-тиричилиги үчүн жетиштүү сандагы биол. элементтери (азот, фос&shy;фор, калий) бар булганч суулар Б. т-дон өткөрү&shy;лөт. Б. т-нун алдында айрым учурларда бул&shy;ганч сууларга биогендик элементтер туздардын эритмеси түрүндө кошулат.
| colspan="4" |
Администрациялык-аймактык бөлүнүшү (2008)
|-
|Провинция
|Аянты, миң ''км<sup>2</sup>''
|Калкы, миң
|Адм. борбору
|-
|Адамава
|63,7
|897
|Нгаундере
|-
|Батыш
|13,9
|2427,0
|Бафусам
|-
|Борбордук
|68,9
|2991,8
|Яунде
|-
|Жээк
|20,2
|2454,1
|Дуала
|-
|Түндүк
|65,6
|1509,5
|Гаруа
|-
|Түндүк-Батыш
|17,8
|2241,3
|Баменда
|-
|Түштүк
|47,1
|677,1
|Эболова
|-
|Түштүк-Батыш
|24,5
|1518,0
|Буэа
|-
|Четки түндүк
|34,2
|3361,5
|Маруа
|-
|Чыгыш
|109,0
|936,9
|Бертуа
|}
</table>


Ад.: Канализация / Под. ред. А. И. Жукова. 4 изд. М., 1969.


<p align='right'>''Э. Ахматбекова.'' </p>[[Category: 2-том, 146-225 бб]]
{| class="wikitable"
|Адм. бирдиктери
|Аянты, миң ''км''<sup>2</sup>
|Калкы, миң адам
|Адм. борбору
|-
|П р о в и н ц и я л а р ы
|
|
|
|-
|Альберта
|642,3
|3416,0
|Эдмонтон
|-
|Британ Колумбиясы
|925,2
|4190,0
|Виктория
|-
|Жаңы Шотландия
|53,3
|7657,4
|Галифакс
|-
|Квебек
|1365,1
|914,4
|Квебек
|-
|Манитоба
|553,6
|1158,2
|Виннипег
|-
|Нью-Брансуик
|71,4
|729,2
|Фредериктон
|-
|Ньюфаундленд ж-а
|
|
|
|-
|Лабрадор
|373,9
|502,0
|Сент-Жонс
|-
|Онтарио
|917,7
|12442,8
|Торонто
|-
|Саскачеван
|591,7
|962,7
|Режайна
|-
|Эдуард канзада аралы
|5,7
|135,9
|Шарлоттаун
|-
|А й м а к т а р ы
|
|
|
|-
|Нунавут
|1936,1
|30,6
|Икалуит
|-
|Түндүк-Батыш аймак
|1183,1
|43,1
|Йеллоунайф
|-
|Юкон
|474,4
|31,0
|Уайтхорс
|}

08:02, 24 Август (Баш оона) 2025 -га соңку нускасы

Администрациялык-аймактык бөлүнүшү (2008)
Провинция Аянты, миң км2 Калкы, миң Адм. борбору
Адамава 63,7 897 Нгаундере
Батыш 13,9 2427,0 Бафусам
Борбордук 68,9 2991,8 Яунде
Жээк 20,2 2454,1 Дуала
Түндүк 65,6 1509,5 Гаруа
Түндүк-Батыш 17,8 2241,3 Баменда
Түштүк 47,1 677,1 Эболова
Түштүк-Батыш 24,5 1518,0 Буэа
Четки түндүк 34,2 3361,5 Маруа
Чыгыш 109,0 936,9 Бертуа


Адм. бирдиктери Аянты, миң км2 Калкы, миң адам Адм. борбору
П р о в и н ц и я л а р ы
Альберта 642,3 3416,0 Эдмонтон
Британ Колумбиясы 925,2 4190,0 Виктория
Жаңы Шотландия 53,3 7657,4 Галифакс
Квебек 1365,1 914,4 Квебек
Манитоба 553,6 1158,2 Виннипег
Нью-Брансуик 71,4 729,2 Фредериктон
Ньюфаундленд ж-а
Лабрадор 373,9 502,0 Сент-Жонс
Онтарио 917,7 12442,8 Торонто
Саскачеван 591,7 962,7 Режайна
Эдуард канзада аралы 5,7 135,9 Шарлоттаун
А й м а к т а р ы
Нунавут 1936,1 30,6 Икалуит
Түндүк-Батыш аймак 1183,1 43,1 Йеллоунайф
Юкон 474,4 31,0 Уайтхорс
"http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=Колдонуучу:Тест_макаласы&oldid=30711" булагынан алынды