БАЙЛАНЫШ ЭНЕРГИЯСЫ: нускалардын айырмасы
vol2_1-69_>KadyrM No edit summary |
No edit summary |
||
| (3 intermediate revisions by 2 users not shown) | |||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
'''БАЙЛАНЫШ ЭНЕРГИЯСЫ ''' | '''БАЙЛАНЫШ ЭНЕРГИЯСЫ '''– элементардык бөлүкчөлөр системасын байланыштыруучу энергия менен ошол бөлүкчөлөрдүн эркин абалында­гы энергия суммасынын ортосундагы айырма. Ал энергия ядрону айрым нуклондорго ажыра­туучу энергияга барабар. Байланыш энергиясы ядронун турук­туулугун мүнөздөйт. Туруктуу системанын байланышы терс жана абсолюттук чоңдугу канчалык жого­ру болсо, система ошончолук бышык болот. Мисалды, атом ядросу үчүн байланыш энергиясы ядродогу нуклондор­дун күчтүү аракети менен аныкталат. Эйнштейн катышына ылайык масса дефектисине пропор­циялуу: ᐃ''т/ᐃЕ=''ᐃ''тс''<sup>2</sup>. Атом ядросундагы нук­лондор (протон жана нейтрондор) кармап туруу­чу байланыш энергиясы миллиондогон ''эВ'' менен ченелет. Өтө туруктуу ядронун байланыш энергиясы 8 ·10<sup>6</sup> ''эВ/нуклон''го (сыйымдуу байланыш энергиясы) барабар. Бул энергия жеңил ядролордун оор ядрого кошулушунда, ошондой эле оор ядронун тез ажырашында бөлүнүшү мүмкүн. Мында сыйымдуу байланыш энергиянын төмөндөшү атомдук номердин өсүшү менен түшүндүрүлөт, кара: ''Радиоактивдүүлүк''. [[Category: 2-том, 1-69 бб]] | ||
11:44, 16 Апрель (Чын куран) 2026 -га соңку нускасы
БАЙЛАНЫШ ЭНЕРГИЯСЫ – элементардык бөлүкчөлөр системасын байланыштыруучу энергия менен ошол бөлүкчөлөрдүн эркин абалындагы энергия суммасынын ортосундагы айырма. Ал энергия ядрону айрым нуклондорго ажыратуучу энергияга барабар. Байланыш энергиясы ядронун туруктуулугун мүнөздөйт. Туруктуу системанын байланышы терс жана абсолюттук чоңдугу канчалык жогору болсо, система ошончолук бышык болот. Мисалды, атом ядросу үчүн байланыш энергиясы ядродогу нуклондордун күчтүү аракети менен аныкталат. Эйнштейн катышына ылайык масса дефектисине пропорциялуу: ᐃт/ᐃЕ=ᐃтс2. Атом ядросундагы нуклондор (протон жана нейтрондор) кармап туруучу байланыш энергиясы миллиондогон эВ менен ченелет. Өтө туруктуу ядронун байланыш энергиясы 8 ·106 эВ/нуклонго (сыйымдуу байланыш энергиясы) барабар. Бул энергия жеңил ядролордун оор ядрого кошулушунда, ошондой эле оор ядронун тез ажырашында бөлүнүшү мүмкүн. Мында сыйымдуу байланыш энергиянын төмөндөшү атомдук номердин өсүшү менен түшүндүрүлөт, кара: Радиоактивдүүлүк.