«КУБАТТУУ ТОП»

«КУБАТТУУ ТОП» («М о г у ч а я к у ч к а») – орус комп-лорунун 19-к-дын 50-жылдарынын аягы – 70-жылдын ортосундагы чыгармачыл тобу. «Жаңы орус музыка мектеби», «Балаки­рев ийрими» деген ат менен да белгилүү. «К. т-ко» М. А. Балакирев (жетекчиси), А. П. Бородин, Ц. А. Кюи, М. П. Мусоргский, Н. А. Римский- Корсаков кирген. «К. т-тун» мүчөлөрү элдик ырларды жогору баалап, турмуштук, жомоктук жана эпостук принциптери орус музыкасынын андан ары өнүгүшүнө жана улуттук мектептер­дин калыптанышына таасир тийгизген. мырлардын маанилери ap=–p/3 эреже б-ча тан­далат. К. т-ни чыгаруунун эрежеси 16-к-да та­былган. 16-к-дын башында итал. математик С. Ферро p>0, q>0 болгондо x³+px=q канондук К. т-ни чыгаруунун жолун тапкан, бирок бул эмгек жарыкка чыккан эмес. Н. Тарталья С. Фер­ро алган натыйжаларды кайрадан тапкан, о. эле x³+px=q, (p>0, q>0) канондук К. т-нин чыгары­лышын берген. Ал өзү алган натыйжаларды итал. математик Ж. Карданого билдирген. Кар­дано 1545-ж. жалпы түрдөгү К. т-нин чыгары­лышын жарыкка чыгарган. Практикада Кар­дано формуласы аз колдонулат. Эсептөө жол­дору татаалыраак. Ошондуктан К. т-ни жакын­датып чыгаруунун Штурм эрежеси, Ньютон ыкмасы, Лобачевский ыкмасы кеңири пайдала­нылат.

Ад.: Курош А. Г. Курс высшей алгебры. М., 1983.