КОММЕНСАЛИЗМ: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
vol4>KadyrM
No edit summary
 
No edit summary
 
(One intermediate revision by one other user not shown)
1 сап: 1 сап:
<b type='title'>КОММЕНСАЛИ&#769;ЗМ</b> (лат. commensalis – табак&shy;таш) – табияттагы бир түрдөгү организмдердин
<b type='title'>КОММЕНСАЛИ&#769;ЗМ</b> (лат. commensalis – табак&shy;таш) – табияттагы бир түрдөгү организмдердин башка бир түрдүн эсебинен, аларга зыян кел&shy;тирбей жашоосу (азыктануу же чөйрө катары пайдалануусу). Мисалы, эки түрдүн популяцияла&shy;рынын особдорунун бири-бири м-н болгон ма&shy;милелеринде бир түр үчүн пайдалуу, ал эми экин&shy;чи бир түр үчүн пайдасы да, зыяны да жок ма&shy;милелер. Жаныбарлардын өз ара мамилелери&shy;нин мүнөзүнө карата комменализм үчкө бөлүнөт: 1) коммен&shy;сал башка түрдөгү организмдерди азык катары пайдаланат, мис., качкын-рак ээлеген үлүлдүн ичинде муунак курт жашап, рактын азыгынын калдыктарын жейт; 2) комменсал башка түрдөгү организмге биротоло же убактылуу жармашып жүрөт, мисалы, жабышкак балык соргуч сүзгүчтөрү м-н акула ж. б. ири балыктарга жабышып, алар м-н кошо сүзүп жүрөт; 3) комменсал ээсинин органдарынын ичинде жашайт, мисалы, баканын арткы ичегисинде жашаган айрым инфузория&shy;лар ж. б.
башка бир түрдүн эсебинен, аларга зыян кел&shy;тирбей жашоосу (азыктануу же чөйрө катары пайдалануусу). Мис., эки түрдүн популяцияла&shy;рынын особдорунун бири-бири м-н болгон ма&shy;милелеринде бир түр үчүн пайдалуу, ал эми экин&shy;чи бир түр үчүн пайдасы да, зыяны да жок ма&shy;милелер. Жаныбарлардын өз ара мамилелери&shy;нин мүнөзүнө карата К. үчкө бөлүнөт: 1) коммен&shy;сал башка түрдөгү организмдерди азык катары пайдаланат, мис., качкын-рак ээлеген үлүлдүн ичинде муунак курт жашап, рактын азыгынын калдыктарын жейт; 2) комменсал башка түрдөгү организмге биротоло же убактылуу жармашып жүрөт, мис., жабышкак балык соргуч сүзгүчтөрү м-н акула ж. б. ири балыктарга жабышып, алар м-н кошо сүзүп жүрөт; 3) комменсал ээсинин органдарынын ичинде жашайт, мис., баканын арткы ичегисинде жашаган айрым инфузория&shy;лар ж. б.
[[Категория:4-том, 353-402 бб]]
[[Категория:4-том, 353-402 бб]]

09:36, 23 Декабрь (Бештин айы) 2025 -га соңку нускасы

КОММЕНСАЛИ́ЗМ (лат. commensalis – табак­таш) – табияттагы бир түрдөгү организмдердин башка бир түрдүн эсебинен, аларга зыян кел­тирбей жашоосу (азыктануу же чөйрө катары пайдалануусу). Мисалы, эки түрдүн популяцияла­рынын особдорунун бири-бири м-н болгон ма­милелеринде бир түр үчүн пайдалуу, ал эми экин­чи бир түр үчүн пайдасы да, зыяны да жок ма­милелер. Жаныбарлардын өз ара мамилелери­нин мүнөзүнө карата комменализм үчкө бөлүнөт: 1) коммен­сал башка түрдөгү организмдерди азык катары пайдаланат, мис., качкын-рак ээлеген үлүлдүн ичинде муунак курт жашап, рактын азыгынын калдыктарын жейт; 2) комменсал башка түрдөгү организмге биротоло же убактылуу жармашып жүрөт, мисалы, жабышкак балык соргуч сүзгүчтөрү м-н акула ж. б. ири балыктарга жабышып, алар м-н кошо сүзүп жүрөт; 3) комменсал ээсинин органдарынын ичинде жашайт, мисалы, баканын арткы ичегисинде жашаган айрым инфузория­лар ж. б.