КЕМЕ: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
vol4>KadyrM
No edit summary
 
No edit summary
 
(One intermediate revision by one other user not shown)
1 сап: 1 сап:
<b type='title'>КЕМЕ</b> – 1) сууда, суу астында сүзө ала турган
<b type='title'>КЕМЕ</b> – 1) сууда, суу астында сүзө ала турган
ж-а жүк, жүргүнчү ташууга, түрдүү жумуштар&shy;ды (атайын тех., ил., балык уулоо, о. эле аскер
ж-а жүк, жүргүнчү ташууга, түрдүү жумуштар&shy;ды (атайын техникалык, илимий, балык уулоо, ошондой эле аскер иштерин) аткарууга арналган транспорт. 16–17-кылымдарда түз парустуу ж-а үч же төрт мачталуу ка&shy;йыктарды «кеме» деп аташкан. Алгачкы суу транс&shy;порту катары болжол м-н 60 миң жыл мурда байыркы австралиялыктар каноэ ж-а плот деп аталган түрүн колдонушкан. 19-кылымдын ортосуна чейин негизинен калактуу ж-а парустуу кемелер кеңири колдонулуп келген ж-а алар <i>пароход</i> м-н моторлуу (дизелдик) кемелерге алмаштырыл&shy;ган. Сүзүү мүнөзү боюнча өзү жүрүүчү (теплоход, па-
иштерин) аткарууга арналган транспорт. 16–17-
к-да түз парустуу ж-а үч же төрт мачталуу ка&shy;йыктарды «К.» деп аташкан. Алгачкы суу транс&shy;порту катары болжол м-н 60 миң жыл мурда байыркы австралиялыктар каноэ ж-а плот деп аталган түрүн колдонушкан. 19-к-дын ортосуна
чейин негизинен калактуу ж-а парустуу К-лер кеңири колдонулуп келген ж-а алар <i>пароход</i> м-н моторлуу (дизелдик) К-лерге алмаштырыл&shy;ган. Сүзүү мүнөзү б-ча өзү жүрүүчү (теплоход, па-


[[File:КЕМЕ15.png | thumb | Жүк ташуучу «Андерсон Тайд» кемеси.]]
[[File:КЕМЕ15.png | thumb | Жүк ташуучу «Андерсон Тайд» кемеси.]]


[[File:КЕМЕ16.png | thumb | «FEDERAL ELBE» балкери.]]
[[File:КЕМЕ16.png | thumb | «FEDERAL ELBE» балкери.]]
роход, электроход, атомоход) ж-а өзү жүрбөөчү (чиркелүүчү, парустуу, калактуу), сууга салыш&shy;тырмалуу абалы б-ча суу үстүндөгү ж-а суу ас&shy;тындагы К., о. эле жарандык ж-а аскердик бо&shy;луп бөлүнөт. Жарандык К-лер транспорт, кесип&shy;тик, атайын кызмат аткаруучу, тех. максатка арналган ж-а спорттук (катер, <i>яхта</i>, байдарка ж. б.) болуп айырмаланат. Транспорт К-лери жүр&shy;гүнчүлөрдү ж-а ар кандай жүктөрдү ташыйт. Ке&shy;сипчилик К. балык ж-а кит уулоочу болуп бөлүнөт. Атайын кызмат аткаруучу К-лерге муз жаргыч, сүйрөгүч, куткаргыч, өрт өчүргүч, сүзүп жүрүүчү кран кирет. Тех. максаттагы К-лер суу жолун тереңдетүү, курулуш материалдарын (кум, шагыл) даярдоо жу&shy;муштарын аткарат. Эң чоң К-лер – танкерлер (уз.
роход, электроход, атомоход) ж-а өзү жүрбөөчү (чиркелүүчү, парустуу, калактуу), сууга салыш&shy;тырмалуу абалы боюнча суу үстүндөгү ж-а суу ас&shy;тындагы кеме, ошондой  эле жарандык ж-а аскердик бо&shy;луп бөлүнөт. Жарандык кемелер транспорт, кесип&shy;тик, атайын кызмат аткаруучу, техникалык максатка арналган ж-а спорттук (катер, <i>яхта</i>, байдарка ж. б.) болуп айырмаланат. Транспорт кемелери жүр&shy;гүнчүлөрдү ж-а ар кандай жүктөрдү ташыйт. Ке&shy;сипчилик кеме балык ж-а кит уулоочу болуп бөлүнөт. Атайын кызмат аткаруучу Кемелерге муз жаргыч, сүйрөгүч, куткаргыч, өрт өчүргүч, сүзүп жүрүүчү кран кирет. Техникалык максаттагы кемелер суу жолун тереңдетүү, курулуш материалдарын (кум, шагыл) даярдоо жу&shy;муштарын аткарат. Эң чоң кемелер – танкерлер (узундугу 350 <i>м</i>ден ашуун, жүк көтөрүмдүүлүгү 500 миң тдан оор, 1981); 2) чоң самолёт, дирижабль (аба кемелери), космоско учуучу түрдүү конструкция&shy;дагы аппарат (к. <i type='ref'>Космос кемеси).</i>
350 <i>м</i>ден ашуун, жүк көтөрүмдүүлүгү 500 миң тдан оор, 1981); 2) чоң самолёт, дирижабль (аба К-лери), космоско учуучу түрдүү конструкция&shy;дагы аппарат (к. <i type='ref'>Космос кемеси).</i>
[[Категория:4-том, 204-256 бб]]
[[Категория:4-том, 204-256 бб]]

07:22, 16 Декабрь (Бештин айы) 2025 -га соңку нускасы

КЕМЕ – 1) сууда, суу астында сүзө ала турган ж-а жүк, жүргүнчү ташууга, түрдүү жумуштар­ды (атайын техникалык, илимий, балык уулоо, ошондой эле аскер иштерин) аткарууга арналган транспорт. 16–17-кылымдарда түз парустуу ж-а үч же төрт мачталуу ка­йыктарды «кеме» деп аташкан. Алгачкы суу транс­порту катары болжол м-н 60 миң жыл мурда байыркы австралиялыктар каноэ ж-а плот деп аталган түрүн колдонушкан. 19-кылымдын ортосуна чейин негизинен калактуу ж-а парустуу кемелер кеңири колдонулуп келген ж-а алар пароход м-н моторлуу (дизелдик) кемелерге алмаштырыл­ган. Сүзүү мүнөзү боюнча өзү жүрүүчү (теплоход, па-

Жүк ташуучу «Андерсон Тайд» кемеси.
«FEDERAL ELBE» балкери.

роход, электроход, атомоход) ж-а өзү жүрбөөчү (чиркелүүчү, парустуу, калактуу), сууга салыш­тырмалуу абалы боюнча суу үстүндөгү ж-а суу ас­тындагы кеме, ошондой эле жарандык ж-а аскердик бо­луп бөлүнөт. Жарандык кемелер транспорт, кесип­тик, атайын кызмат аткаруучу, техникалык максатка арналган ж-а спорттук (катер, яхта, байдарка ж. б.) болуп айырмаланат. Транспорт кемелери жүр­гүнчүлөрдү ж-а ар кандай жүктөрдү ташыйт. Ке­сипчилик кеме балык ж-а кит уулоочу болуп бөлүнөт. Атайын кызмат аткаруучу Кемелерге муз жаргыч, сүйрөгүч, куткаргыч, өрт өчүргүч, сүзүп жүрүүчү кран кирет. Техникалык максаттагы кемелер суу жолун тереңдетүү, курулуш материалдарын (кум, шагыл) даярдоо жу­муштарын аткарат. Эң чоң кемелер – танкерлер (узундугу 350 мден ашуун, жүк көтөрүмдүүлүгү 500 миң тдан оор, 1981); 2) чоң самолёт, дирижабль (аба кемелери), космоско учуучу түрдүү конструкция­дагы аппарат (к. Космос кемеси).