КАРЫН ЖАНА ОН ЭКИ ЭЛИ ИЧЕГИНИН ЖАРАСЫ

КАРЫН ЖАНА ОН ЭКИ ЭЛИ ИЧЕГИНИН ЖАРАСЫ – адамдын карыны м-н он эки эли иче­гисинде көп жолугуучу оору. Көбүнчө 25–50 жаштагы эркектерде кездешет. Ага нерв-психика­лык күч келүү, туура эмес тамактануу, тамеки чегүү, ичкилик ичүү ж. б. түрткү берет. Өткүр татымалдар, алкоголь ж. б. карындын былжыр челин дүүлүктүрүп, карын зили көп бөлүнүп чык­кандан жара пайда болот. Тамекидеги никотин карындын кан тамырларын ичкертип, кан ай­ланууну бузат. Мында тамак ичкенден кийин же ачка болгондо, карын туш ооруйт. Кээде та­мактангандан 2–3 саат өткөндөн кийин зарна болот, кекирип, жүрөгү айланып кусат. Он эки эли ичегинин жарасында ич катат. Бул оору жаз ж-а күз айларында күчөп, оорулуу ишке жөн­дөмдүүлүгүн жоготот. Кээде кабылдап кетет. Ка­рындын жаралуу капталы тешилип, ич көңдөйү сезгенет (перитонит). Бул учурда тезинен опера­ция жасоо талап кылынат. Жарадан кан агуу да анын кабылдоосу болуп саналат. Оорулуу ка­пысынан алсырайт, муздак тер басат, кээде эс­тен танып, кусат, ичи өтүп, заңы кара түстө болот. Бул белгилеринен тышкары карын м-н он эки эли ичегини рентген аркылуу изилдөө, гастроскопия жасоо м-н оору аныкталат. Да­рылоодо диета ж-а эмгек м-н эс алууну айка­лыштыруу, дарыны туура пайдалануу, нерв-пси­хикалык чарчоодон ж. б-дан сактануу сунуш кылынат. Алдын алууда бала күндөн туура та­мактануу, тамеки чекпөө, ичкилик ичпөө ке­рек, кээ бир дарыны (аспирин, бутадион, предни­золон ж. б.) баш аламан кабыл алууга болбойт.