КАРА-БУЛАК МАДАНИЯТ ЭСТЕЛИКТЕРИ: нускалардын айырмасы
vol4>KadyrM No edit summary |
No edit summary |
||
| (2 intermediate revisions by 2 users not shown) | |||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КАРА-БУЛАК МАДАНИЯТ ЭСТЕЛИКТЕРИ</b> - | <b type='title'>КАРА-БУЛАК МАДАНИЯТ ЭСТЕЛИКТЕРИ</b> - орто кылымга таандык шаар калдыгы. Лейлек
районунун борбору Исфананын (азыркы И. Раззаков) түштүк-чыгыш тара­бында, Кара-Булак кыштагынын аймагында жай­гашкан. 1964-жылы Кара-Булак кыштагынын түштүк-ба­тышындагы чакан капканы казууда VI–VIII кылымдарда
калк жашагандыгы аныкталды. Кыштактын
борборунан казылган сүйрү формадагы чоң дѳбѳ
XI–XII кылымдарга таандык. Ал бир нече жолу бузулуп,
кайра топурактан согулуп тургузулган, бийик
цоколдун урандыларынан турат. Дѳбѳ түндүктѳн
түштүктү карай 100 мге созулуп жатат. Туура­сы 60 м. Түштүк бѳлүгүндө дѳбѳ чоң дубалга барып
такалат. Турак жайлары жана кампа-сарайлары
чарчы формада. Адамдар жашаган бѳлмѳлѳрдѳ
ар кандай супалар, очоктор, чарба жайларында
эгин сакталуучу кампалары болгон. Караханид­дер мамлекетинин ѳкүмдарларынын атынан
чыгарылган (негизинен Ѳзгѳндѳ) коло тыйын­дар, колдо жана станокто жасалган карапа буюм­дар, идиштер, май бышкычтар, металл буюм­дар (темир бычак, орок, жебенин учу, канжар,
тиричилик буюмдары) табылган. Айнектердин
жана айнек буюмдардын табылышы бул жерде
айнек чыгаруунун ѳнүккѳндүгүн айгинелейт.
Дѳбѳдѳн 400 <i>м</i> түштүк тарапта карапа жасалуучу
керкана, анын жанынан металл иштетүүчү кер­кананын калдыктары табылган. Эки жерде дѳбѳнү карай куурлар тѳшѳлгѳн. Бул шаар суу
менен камсыз кылынгандыгын айгинелейт.
Рельефтин ыңгайлуулугуна байланыштуу,
шаардын чыңдоолору болгон эмес. Шаардан
4 <i>км</i> түштүк-батыш тарапта гана дубал тургузул­ган. Азыр шаар калдыгынын аймагын бүт жаңы
курулуштар ээлейт. Курулуш иштеринин учу­рунда табылган материалдарга жана жазма да­ректерге караганда шаар 5 <i>га</i> аянтты ээлеп,
Асбаникат шаары деп божомолдонот. 1958–1965-жылдары
Г. А. Брыкина казып, изилдеген. | ||
[[Категория:4-том, 51-100 бб]] | [[Категория:4-том, 51-100 бб]] | ||
08:05, 11 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -га соңку нускасы
КАРА-БУЛАК МАДАНИЯТ ЭСТЕЛИКТЕРИ - орто кылымга таандык шаар калдыгы. Лейлек районунун борбору Исфананын (азыркы И. Раззаков) түштүк-чыгыш тарабында, Кара-Булак кыштагынын аймагында жайгашкан. 1964-жылы Кара-Булак кыштагынын түштүк-батышындагы чакан капканы казууда VI–VIII кылымдарда калк жашагандыгы аныкталды. Кыштактын борборунан казылган сүйрү формадагы чоң дѳбѳ XI–XII кылымдарга таандык. Ал бир нече жолу бузулуп, кайра топурактан согулуп тургузулган, бийик цоколдун урандыларынан турат. Дѳбѳ түндүктѳн түштүктү карай 100 мге созулуп жатат. Туурасы 60 м. Түштүк бѳлүгүндө дѳбѳ чоң дубалга барып такалат. Турак жайлары жана кампа-сарайлары чарчы формада. Адамдар жашаган бѳлмѳлѳрдѳ ар кандай супалар, очоктор, чарба жайларында эгин сакталуучу кампалары болгон. Караханиддер мамлекетинин ѳкүмдарларынын атынан чыгарылган (негизинен Ѳзгѳндѳ) коло тыйындар, колдо жана станокто жасалган карапа буюмдар, идиштер, май бышкычтар, металл буюмдар (темир бычак, орок, жебенин учу, канжар, тиричилик буюмдары) табылган. Айнектердин жана айнек буюмдардын табылышы бул жерде айнек чыгаруунун ѳнүккѳндүгүн айгинелейт. Дѳбѳдѳн 400 м түштүк тарапта карапа жасалуучу керкана, анын жанынан металл иштетүүчү керкананын калдыктары табылган. Эки жерде дѳбѳнү карай куурлар тѳшѳлгѳн. Бул шаар суу менен камсыз кылынгандыгын айгинелейт. Рельефтин ыңгайлуулугуна байланыштуу, шаардын чыңдоолору болгон эмес. Шаардан 4 км түштүк-батыш тарапта гана дубал тургузулган. Азыр шаар калдыгынын аймагын бүт жаңы курулуштар ээлейт. Курулуш иштеринин учурунда табылган материалдарга жана жазма даректерге караганда шаар 5 га аянтты ээлеп, Асбаникат шаары деп божомолдонот. 1958–1965-жылдары Г. А. Брыкина казып, изилдеген.