КАМАР АД-ДИН: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
vol4>KadyrM
No edit summary
 
No edit summary
 
(One intermediate revision by one other user not shown)
1 сап: 1 сап:
<b type='title'>КАМАР АД-ДИН</b> (т. ж. б. – 1390, Кул-и Качур,
<b type='title'>КАМАР АД-ДИН</b> (туулган жылы белгисиз – 1390, Кул-и Качур, Моголстан) – <i>Моголстан</i> эмири (1368–90). Дуу&shy;лат уруусунан. <i>Мухаммед Хайдардын</i> эмгегин&shy;де түпкү теги эмир Байдагандан тараганы ай&shy;тылат. Кийинки аталары Ордоби (Уртуби) бо&shy;луп, <i>Чагатай</i> ага Кашкарды энчилегендиктен, алардын тукуму Кашкарды бийлеп келген. Туг&shy;лук Тимурду Моголстанга хан (1347–62) көтөр&shy;гөн Камар ад-Диндин агасы Пулатчи (Буладжи) эмир болгон. Пулатчи өлгөндө Туглук Тимур анын баласы, 7 жашар Худайдадга улусбеги наамын берген. Камар ад-Дин ага таарынып калып, Туглук Тимур өлгөндөн кийин такка анын уулу Иляс (Илйас) кожону отургузган. Бирок 1363-жылы коз&shy;голоң чыгарып, бир күндүн ичинде Иляс кожо м-н кошо такка ээ болууга укугу бар ондон ашык мураскорду өлтүргөн. Натыйжада Иле, Чүй сууларынын аралыгы ж-а Ысык-Көл ай&shy;ланасы анын кол алдында калган. <i>Темир</i> («Аксак Темир») бир нече жолу (1375–78, 1383) Камар ад-Динге каршы жүрүш жасап, бирок ээли&shy;гин карата алган эмес. 1380-жылы Камар ад-Дин Тимурга каршы туруу ж-а көз карандысыз улус түзүү мак&shy;сатында <i>Алтын ордонун</i> ханы <i>Токтомуш</i> м-н союз (аларга Инга төрө ж-а Хызр кожо да ко&shy;шулган) түзгөн, бирок максаты ишке ашкан эмес.
Моголстан) – <i>Моголстан</i> эмири (1368–90). Дуу&shy;лат уруусунан. <i>Мухаммед Хайдардын</i> эмгегин&shy;де түпкү теги эмир Байдагандан тараганы ай&shy;тылат. Кийинки аталары Ордоби (Уртуби) бо&shy;луп, <i>Чагатай</i> ага Кашкарды энчилегендиктен, алардын тукуму Кашкарды бийлеп келген. Туг&shy;лук Тимурду Моголстанга хан (1347–62) көтөр&shy;гөн К. а.-Д-дин агасы Пулатчи (Буладжи) эмир болгон. Пулатчи өлгөндө Туглук Тимур анын баласы, 7 жашар Худайдадга улусбеги наамын берген. К. а.-Д. ага таарынып калып, Туглук Тимур өлгөндөн кийин такка анын уулу Иляс (Илйас) кожону отургузган. Бирок 1363-ж. коз&shy;голоң чыгарып, бир күндүн ичинде Иляс кожо м-н кошо такка ээ болууга укугу бар ондон ашык мураскорду өлтүргөн. Натыйжада Иле,
Чүй сууларынын аралыгы ж-а Ысык-Көл ай&shy;ланасы анын кол алдында калган. <i>Темир</i>
(«Аксак Темир») бир нече жолу (1375–78,
1383) К. а.-Д-ге каршы жүрүш жасап, бирок ээли&shy;гин карата алган эмес. 1380-ж. К. а.-Д. Тимурга каршы туруу ж-а көз карандысыз улус түзүү мак&shy;сатында <i>Алтын ордонун</i> ханы <i>Токтомуш</i> м-н союз (аларга Инга төрө ж-а Хызр кожо да ко&shy;шулган) түзгөн, бирок максаты ишке ашкан эмес.




Ад.: <i>Бартольд В. В.</i> Дуглат. Соч. Т. 5. М., 1968;
Ад.: <i>Бартольд В. В.</i> Дуглат. Соч. Т. 5. М., 1968; <i>Пищулина К. А.</i> Юго-Восточный Казахстан в се&shy;редине XIV – начале XVI в. А-А., 1977; <i>Караев О.</i> Чагатайский улус. Государство Хайду. Могулистан. Б., 1995; <i>Мухаммед Хайдар Дулати.</i> Тарих-и Рашиди. А. , 1999; Материалы по истории кыргызов и Кыргызстана. Т. 1, Б., 2000.
<i>Пищулина К. А.</i> Юго-Восточный Казахстан в се&shy;редине XIV – начале XVI в. А-А., 1977; <i>Караев О.</i>
Чагатайский улус. Государство Хайду. Могулистан. Б., 1995; <i>Мухаммед Хайдар Дулати.</i> Тарих-и Рашиди. А. , 1 999 ; М ате риалы п о истории кыргы зов и Кыргызстана. Т. 1, Б., 2000.


<p align='right'><i type='author'>Т. Асанов.</i></p>
<p align='right'><i type='author'>Т. Асанов.</i></p>
[[Категория:4-том, 1-50 бб]]
[[Категория:4-том, 1-50 бб]]

03:07, 28 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -га соңку нускасы

КАМАР АД-ДИН (туулган жылы белгисиз – 1390, Кул-и Качур, Моголстан) – Моголстан эмири (1368–90). Дуу­лат уруусунан. Мухаммед Хайдардын эмгегин­де түпкү теги эмир Байдагандан тараганы ай­тылат. Кийинки аталары Ордоби (Уртуби) бо­луп, Чагатай ага Кашкарды энчилегендиктен, алардын тукуму Кашкарды бийлеп келген. Туг­лук Тимурду Моголстанга хан (1347–62) көтөр­гөн Камар ад-Диндин агасы Пулатчи (Буладжи) эмир болгон. Пулатчи өлгөндө Туглук Тимур анын баласы, 7 жашар Худайдадга улусбеги наамын берген. Камар ад-Дин ага таарынып калып, Туглук Тимур өлгөндөн кийин такка анын уулу Иляс (Илйас) кожону отургузган. Бирок 1363-жылы коз­голоң чыгарып, бир күндүн ичинде Иляс кожо м-н кошо такка ээ болууга укугу бар ондон ашык мураскорду өлтүргөн. Натыйжада Иле, Чүй сууларынын аралыгы ж-а Ысык-Көл ай­ланасы анын кол алдында калган. Темир («Аксак Темир») бир нече жолу (1375–78, 1383) Камар ад-Динге каршы жүрүш жасап, бирок ээли­гин карата алган эмес. 1380-жылы Камар ад-Дин Тимурга каршы туруу ж-а көз карандысыз улус түзүү мак­сатында Алтын ордонун ханы Токтомуш м-н союз (аларга Инга төрө ж-а Хызр кожо да ко­шулган) түзгөн, бирок максаты ишке ашкан эмес.


Ад.: Бартольд В. В. Дуглат. Соч. Т. 5. М., 1968; Пищулина К. А. Юго-Восточный Казахстан в се­редине XIV – начале XVI в. А-А., 1977; Караев О. Чагатайский улус. Государство Хайду. Могулистан. Б., 1995; Мухаммед Хайдар Дулати. Тарих-и Рашиди. А. , 1999; Материалы по истории кыргызов и Кыргызстана. Т. 1, Б., 2000.

Т. Асанов.