КАЙЫМ АЙТЫШУУ: нускалардын айырмасы
No edit summary |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КАЙЫМ АЙТЫШУУ</b> – кыргыз оозеки поэзия­сында кеңири учураган айтыш ырларынын бир түрү. Аш-тойлордо, эл жыйылган жерлерде төкмө акындар кайым айтышып ырдашкан. Кайым айтышуу тематикасы жагынан ар түрдүү формада болот. Токтогул сыяктуу нускоочу акындар ыр­дын бул түрүн көбүнчө элдин кызыкчылыгын жактоо үчүн колдонушкан. Мындай ырларда акындын позициясы, көз карашы ачык көрүнөт (мисалы, Токтогул менен Арзыматтын кайым айтышуусу). Аш­керелөөчү, табышмактуу, тамашалуу жана башка мүнөз­дөгү кайым айтышуулар да болгон. Токтогул менен Арзымат­тын айтышы кордоо, ашкерелөө максатын көздөсө, Талым кыз менен Көбөктүн айтышы та­бышмактуу, Токтогул менен Эшмамбеттин сакал жөнүндө айтышы тамашалуу мааниге ээ. Кайым айтышуу | <b type='title'>КАЙЫМ АЙТЫШУУ</b> – кыргыз оозеки поэзия­сында кеңири учураган айтыш ырларынын бир түрү. Аш-тойлордо, эл жыйылган жерлерде төкмө акындар кайым айтышып ырдашкан. Кайым айтышуу тематикасы жагынан ар түрдүү формада болот. Токтогул сыяктуу нускоочу акындар ыр­дын бул түрүн көбүнчө элдин кызыкчылыгын жактоо үчүн колдонушкан. Мындай ырларда акындын позициясы, көз карашы ачык көрүнөт (мисалы, Токтогул менен Арзыматтын кайым айтышуусу). Аш­керелөөчү, табышмактуу, тамашалуу жана башка мүнөз­дөгү кайым айтышуулар да болгон. Токтогул менен Арзымат­тын айтышы кордоо, ашкерелөө максатын көздөсө, Талым кыз менен Көбөктүн айтышы та­бышмактуу, Токтогул менен Эшмамбеттин сакал жөнүндө айтышы тамашалуу мааниге ээ. Кайым айтышуу акын­дар поэзиясындагы философиялык тереңдиги жагынан да, көркөмдүк жагынан да өнүккөн ыр түрүнө жатат. Аалам, дүйнө, жаратылыш, ар түркүн табияттык кубулуштар төкмө акындар тарабы­нан метафоралык, каймана түрүндөгү образдар аркылуу чагылдырылат. Мындай кайым айтышууар <i>Ток­тогул, Калык, Барпы, Жеңижок,</i> Эсенаман, Чоң­ду, <i>Нурмолдо</i> жана башка залкар акындардын чыгармачы­лыгында кеңири кездешет. | ||
[[Категория:3-том, 673-784 бб]] | [[Категория:3-том, 673-784 бб]] | ||
05:32, 8 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -га соңку нускасы
КАЙЫМ АЙТЫШУУ – кыргыз оозеки поэзиясында кеңири учураган айтыш ырларынын бир түрү. Аш-тойлордо, эл жыйылган жерлерде төкмө акындар кайым айтышып ырдашкан. Кайым айтышуу тематикасы жагынан ар түрдүү формада болот. Токтогул сыяктуу нускоочу акындар ырдын бул түрүн көбүнчө элдин кызыкчылыгын жактоо үчүн колдонушкан. Мындай ырларда акындын позициясы, көз карашы ачык көрүнөт (мисалы, Токтогул менен Арзыматтын кайым айтышуусу). Ашкерелөөчү, табышмактуу, тамашалуу жана башка мүнөздөгү кайым айтышуулар да болгон. Токтогул менен Арзыматтын айтышы кордоо, ашкерелөө максатын көздөсө, Талым кыз менен Көбөктүн айтышы табышмактуу, Токтогул менен Эшмамбеттин сакал жөнүндө айтышы тамашалуу мааниге ээ. Кайым айтышуу акындар поэзиясындагы философиялык тереңдиги жагынан да, көркөмдүк жагынан да өнүккөн ыр түрүнө жатат. Аалам, дүйнө, жаратылыш, ар түркүн табияттык кубулуштар төкмө акындар тарабынан метафоралык, каймана түрүндөгү образдар аркылуу чагылдырылат. Мындай кайым айтышууар Токтогул, Калык, Барпы, Жеңижок, Эсенаман, Чоңду, Нурмолдо жана башка залкар акындардын чыгармачылыгында кеңири кездешет.