КААКЫМ: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
No edit summary |
||
| (2 intermediate revisions by 2 users not shown) | |||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КААКЫМ</b> (Taraxacum) – өсүмдүктөрдүн татаал гүлдүүлөр тукумунун уруусу. Сөңгөк тамырлуу, бир, эки же көп жылдык чөп. Жалбырагы та­мыр моюнчасынан гана өсүп чыгат, формасы сызгычтай, ланцеттей, жээги оюктуу, тилкелүү, | <b type='title'>КААКЫМ</b> (Taraxacum) – өсүмдүктөрдүн татаал гүлдүүлөр тукумунун уруусу. Сөңгөк тамырлуу, бир, эки же көп жылдык чөп. Жалбырагы та­мыр моюнчасынан гана өсүп чыгат, формасы сызгычтай, ланцеттей, жээги оюктуу, тилкелүү, | ||
[[File:КААКЫМ43.png | thumb | none]] | [[File:КААКЫМ43.png | thumb | none]] | ||
чанда бүтүн. Көң­дөй, сүттүү, жалбы­раксыз бир сабагы | чанда бүтүн. Көң­дөй, сүттүү, жалбы­раксыз бир сабагы өсүп чыгат. Анын чокусунда бирден себетче топ гүлү бо­лот. Желекчелери бүт тилчедей, эки жыныстуу, түсү са­ры, чанда ак. Мөмө­сү узун үпүлүү урукча. Жер бетинин суук, суб­тропик алкактарында, тоолордо, шалбааларда, тоонун шагылдуу, чөптүү капталдарында, тун­дра ж-а токой-тундра зоналарында 1000ден ашык түрү таралган. Каакымдын 2 түрү (көк сагыз ж-а крым сагызы) – каучуктуу өсүмдүктөр. Кыргызстаннда 50дөн ашуун түрү өрөөндөн тартып мөңгүнүн этегине чейинки өсүмдүктүүлүктүн (чөлдөн башка) бардык тибинде кездешет. Ай­рым – түрү отоо чөп, кээ бири – баалуу өсүмдүк. Бүт өсүмдүктө тритерпен заты, никотинамид, каучук, чайыр, өңдөгүч заттар, мом, май, кант, оргганикалык заттар, А, С витамини ж. б. бар. Каакымдын ширеси денедеги зат алмашууну жакшыртып, тамак затын сиңирүүнү жөнгө салат. Ошондук­тан эл арасында ж-а медицинада жаш жалбы­рагы, гүлү колдонулат. | ||
өсүп чыгат. Анын | |||
чокусунда бирден себетче топ гүлү бо­лот. Желекчелери бүт тилчедей, эки жыныстуу, түсү са­ры, чанда ак. Мөмө­сү узун үпүлүү урукча. Жер бетинин суук, суб­тропик алкактарында, тоолордо, шалбааларда, тоонун шагылдуу, чөптүү капталдарында, тун­дра ж-а токой-тундра зоналарында 1000ден ашык түрү таралган. | |||
мөңгүнүн этегине чейинки өсүмдүктүүлүктүн (чөлдөн башка) бардык тибинде кездешет. Ай­рым – түрү отоо чөп, кээ бири – баалуу өсүмдүк. Бүт өсүмдүктө тритерпен заты, никотинамид, каучук, чайыр, өңдөгүч заттар, мом, май, кант, | |||
[[Категория:3-том, 673-784 бб]] | [[Категория:3-том, 673-784 бб]] | ||
09:15, 30 Сентябрь (Аяк оона) 2025 -га соңку нускасы
КААКЫМ (Taraxacum) – өсүмдүктөрдүн татаал гүлдүүлөр тукумунун уруусу. Сөңгөк тамырлуу, бир, эки же көп жылдык чөп. Жалбырагы тамыр моюнчасынан гана өсүп чыгат, формасы сызгычтай, ланцеттей, жээги оюктуу, тилкелүү,
чанда бүтүн. Көңдөй, сүттүү, жалбыраксыз бир сабагы өсүп чыгат. Анын чокусунда бирден себетче топ гүлү болот. Желекчелери бүт тилчедей, эки жыныстуу, түсү сары, чанда ак. Мөмөсү узун үпүлүү урукча. Жер бетинин суук, субтропик алкактарында, тоолордо, шалбааларда, тоонун шагылдуу, чөптүү капталдарында, тундра ж-а токой-тундра зоналарында 1000ден ашык түрү таралган. Каакымдын 2 түрү (көк сагыз ж-а крым сагызы) – каучуктуу өсүмдүктөр. Кыргызстаннда 50дөн ашуун түрү өрөөндөн тартып мөңгүнүн этегине чейинки өсүмдүктүүлүктүн (чөлдөн башка) бардык тибинде кездешет. Айрым – түрү отоо чөп, кээ бири – баалуу өсүмдүк. Бүт өсүмдүктө тритерпен заты, никотинамид, каучук, чайыр, өңдөгүч заттар, мом, май, кант, оргганикалык заттар, А, С витамини ж. б. бар. Каакымдын ширеси денедеги зат алмашууну жакшыртып, тамак затын сиңирүүнү жөнгө салат. Ошондуктан эл арасында ж-а медицинада жаш жалбырагы, гүлү колдонулат.