ИБАРРУРИ

ИБА́РРУРИ Долорес (9. 12. 1895, Бискайя про­винциясы, Гальярта – 12.11.1989, Мадрид) – испан ж-а эл аралык жумушчу кыймылынын көрүнүктүү ишмери. 1917-жжылы Соморростро шаарыннда­гы социалисттик уюмга кирип, макалаларын Пасиона­рия (Жалындуу) деген жашырын ысым м-н жарыялаган. Кийин Испания Компартиясынын (ИКП) мүчөсү, коммунисттик гезиттердин редак­тору болгон. ИКПнин Бискайя обкомунун, 1930- жылдан ИКП БКнын, 1932-жылдан Саясий бюросунун, 1960-жылдан Аткомунун мүчөсү ж-а ИКП БКнын секретары (1932–42). Комин­терндин аткомунун мүчөлүгүнө кандидат (1935). Алты жолу түрмөгө олтурган. 1936-жылы Кортеске (Испания Республикасынын Парламентине) депутат, 1937-жылы Кортестин вице-төрайымы. Ибаррури Испания­да чыккан фашисттик козголоңго, Италия-Гер­мания интервенциясына каршы ж-а испан эли­нин Улуттук-революциячыл согушунда (1931–39) өз­гөчө роль ойногон. 1939–77-жылдарда эмиграцияда бол­гон. 2-дүйнөлүк согуш (1939–45) убагында дик­татор Франконун фашисттик Германия тара­бында согушка кирүү аракетине каршы эл ара­лык антифашисттик кыймылга катышкан. 1942–59-жылдарда (Х. Диас өлгөндөн кийин) ИКПнин Генералдык секретары, 1960-жылдан анын төра­гасы. 1960-жылы «Испания Коммунисттик партия­сынын тарыхын» түзүү боюнча ИКП БКнын комис­сиясын башкарып (1960), бир нече эмгек жаз­ган. «Элдердин ортосунда тынчтыкты чыңдага­ны үчүн» эл аралык Лениндик сыйлык ыйгарыл­ган. (1964). ММУнун ардактуу доктору (1961). КПССтин 17-съездине делегат, 19–25-съезддеринде ИКПнин делегация башчысы. Коммунисттик ж-а жумушчу партиялардын эл аралык кеңешмелеринин катышуучусу (1957, 1960, 1969, Москва). Ленин, Октябрь Революциясы орден­дери ж-а СССРдин медалдары м-н сыйланган. Уулу Рубен Руис (18.1.1920–2.9.1942) – Советтер Союзунун Баатыры, Сталинградды фашисттерден коргоодо курман болгон.

Ад.: Благоева С. Народный трибун Испании Долорес Ибарурри (Пасионария). М., 1937.