КАЛК - Түзөтүүлөр тарыхы

Temirkan, 08:32, 13 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 карата

2025-10-13T08:32:51Z

← Мурунку нускасы		08:32, 13 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>КАЛК</b> , к а л а й ы к – Жер жүзүндө же анын		<b type='title'>КАЛК</b> , к а л а й ы к – Жер жүзүндө же анын
	айрым бөлүгүндө (бир же бир нече өлкөдө, райондо, шаарда) жашаган бардык адамдар. Улам толукталып, жаңырып турат. Өндүрүштүн ж-а бүткүл коомдук мамиленин негизин түзөт. Калкты <i>демография</i> илими изилдейт. Биологиялык, географиялык, социалдык-экономикалык себептен калкта түрдүү процесс болуп турат. Социалдык-экономикалык факторлор калктын өнүгүшүнө чечүүчү таасир тийгизет. Калк проблемалары адамдын биологиялык тегине, айлана-чөйрө м-н өз ара байланышына (к. <i>Жер, Географиялык чөйрө, Биосфера</i>), коомдук формациялардын өнүгүшүнө жараша болот, анткени калктын эмгекке жарамдуу бөлүгү коомдун негизги өндүргүч күчү болуп саналат. Калкты мүнөздөөчү негизги көрсөткүчтөргө өсүп-өнүгүү (төрөлүү, никелешүү, өлүм-житим, табигый өсүү); жайгашуу, урбанизация, <i>миграция</i>; жыныс ж-а курагы боюнча курамы, үй-бүлөлүк абалы, билим деңгээли, расасы, тили, этностук, диний курамы (к. р<i>аса, этнография</i>) кирет. Палеолит доорунун аягында (болжол м-н б. з. ч. 15-миң жылдык) калктын саны 3 млн, неолиттин аягында (б. з. ч. 2-миң жылдык) – 50 млн, б. з. башында Жерде 230 млнго жеткен, б. з. 1-миң жылдыгынын аягында – 275 млн, 1900-жылы – 1,6 млрд адам болгон; учурда дүйнө калкынын саны 7 млрддан ашты (2011). Калктын саны боюнча ири өлкөлөр (2010): Кытай 1 338 млн, Индия 1 156 млн, АКШ 307 млн, Индонезия 240 млн, Бразилия 198 млн, Пакистан 174 млн, Бангладеш 156 млн, Нигерия 149 млн, Россия 143,5 млн адам. Кыргызстандын калкы ~~2011~~-жылы 5,5 млн адамга жеткен. Дүйнө калкынын орточо жыштыгы 1 <i>км</i><sup>2 </sup>жерге 40 киши, бирок бардык жерде бирдей эмес (1 <i>км</i><sup>2 </sup>жерге Австралия м-н Океанияда 4, Батыш Европада 100 киши туура келет). Кургактыктын 7%инде дүйнө калкынын 70%и жайгашып, 30%инде киши жашабайт.		айрым бөлүгүндө (бир же бир нече өлкөдө, райондо, шаарда) жашаган бардык адамдар. Улам толукталып, жаңырып турат. Өндүрүштүн ж-а бүткүл коомдук мамиленин негизин түзөт. Калкты <i>демография</i> илими изилдейт. Биологиялык, географиялык, социалдык-экономикалык себептен калкта түрдүү процесс болуп турат. Социалдык-экономикалык факторлор калктын өнүгүшүнө чечүүчү таасир тийгизет. Калк проблемалары адамдын биологиялык тегине, айлана-чөйрө м-н өз ара байланышына (к. <i>Жер, Географиялык чөйрө, Биосфера</i>), коомдук формациялардын өнүгүшүнө жараша болот, анткени калктын эмгекке жарамдуу бөлүгү коомдун негизги өндүргүч күчү болуп саналат. Калкты мүнөздөөчү негизги көрсөткүчтөргө өсүп-өнүгүү (төрөлүү, никелешүү, өлүм-житим, табигый өсүү); жайгашуу, урбанизация, <i>миграция</i>; жыныс ж-а курагы боюнча курамы, үй-бүлөлүк абалы, билим деңгээли, расасы, тили, этностук, диний курамы (к. р<i>аса, этнография</i>) кирет. Палеолит доорунун аягында (болжол м-н б. з. ч. 15-миң жылдык) калктын саны 3 млн, неолиттин аягында (б. з. ч. 2-миң жылдык) – 50 млн, б. з. башында Жерде 230 млнго жеткен, б. з. 1-миң жылдыгынын аягында – 275 млн, 1900-жылы – 1,6 млрд адам болгон; учурда дүйнө калкынын саны 7 млрддан ашты (2011). Калктын саны боюнча ири өлкөлөр (2010): Кытай 1 338 млн, Индия 1 156 млн, АКШ 307 млн, Индонезия 240 млн, Бразилия 198 млн, Пакистан 174 млн, Бангладеш 156 млн, Нигерия 149 млн, Россия 143,5 млн адам. Кыргызстандын калкы 2022-жылы 6,9 млн адамга жеткен. Дүйнө калкынын орточо жыштыгы 1 <i>км</i><sup>2 </sup>жерге 40 киши, бирок бардык жерде бирдей эмес (1 <i>км</i><sup>2 </sup>жерге Австралия м-н Океанияда 4, Батыш Европада 100 киши туура келет). Кургактыктын 7%инде дүйнө калкынын 70%и жайгашып, 30%инде киши жашабайт.
	[[Категория:4-том, 1-50 бб]]		[[Категория:4-том, 1-50 бб]]

Temirkan, 08:28, 13 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 карата

2025-10-13T08:28:24Z

← Мурунку нускасы		08:28, 13 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>КАЛК</b> , к а л а й ы к – Жер жүзүндө же анын		<b type='title'>КАЛК</b> , к а л а й ы к – Жер жүзүндө же анын
	айрым бөлүгүндө (бир же бир нече өлкөдө, райондо, шаарда) жашаган бардык адамдар. Улам толукталып, жаңырып турат. Өндүрүштүн ж-а бүткүл коомдук мамиленин негизин түзөт. ~~К-ты~~ <i>демография</i> илими изилдейт. ~~Биол.~~, ~~геогр.~~, социалдык-~~экон.~~ себептен ~~К-та~~ түрдүү процесс болуп турат. Социалдык-~~экон.~~ факторлор ~~К-тын~~ өнүгүшүнө чечүүчү таасир тийгизет. К. проблемалары адамдын ~~биол.~~ тегине, айлана-чөйрө м-н өз ара байланышына (к. <i>Жер, Географиялык чөйрө, Биосфера</i>), коомдук формациялардын өнүгүшүнө жараша болот, анткени ~~К-тын~~ эмгекке жарамдуу бөлүгү коомдун негизги өндүргүч күчү болуп саналат. ~~К-ты~~ мүнөздөөчү негизги көрсөткүчтөргө		айрым бөлүгүндө (бир же бир нече өлкөдө, райондо, шаарда) жашаган бардык адамдар. Улам толукталып, жаңырып турат. Өндүрүштүн ж-а бүткүл коомдук мамиленин негизин түзөт. Калкты <i>демография</i> илими изилдейт. Биологиялык, географиялык, социалдык-экономикалык себептен калкта түрдүү процесс болуп турат. Социалдык-экономикалык факторлор калктын өнүгүшүнө чечүүчү таасир тийгизет. Калк проблемалары адамдын биологиялык тегине, айлана-чөйрө м-н өз ара байланышына (к. <i>Жер, Географиялык чөйрө, Биосфера</i>), коомдук формациялардын өнүгүшүнө жараша болот, анткени калктын эмгекке жарамдуу бөлүгү коомдун негизги өндүргүч күчү болуп саналат. Калкты мүнөздөөчү негизги көрсөткүчтөргө өсүп-өнүгүү (төрөлүү, никелешүү, өлүм-житим, табигый өсүү); жайгашуу, урбанизация, <i>миграция</i>; жыныс ж-а курагы боюнча курамы, үй-бүлөлүк абалы, билим деңгээли, расасы, тили, этностук, диний курамы (к. р<i>аса, этнография</i>) кирет. Палеолит доорунун аягында (болжол м-н б. з. ч. 15-миң жылдык) калктын саны 3 млн, неолиттин аягында (б. з. ч. 2-миң жылдык) – 50 млн, б. з. башында Жерде 230 млнго жеткен, б. з. 1-миң жылдыгынын аягында – 275 млн, 1900-жылы – 1,6 млрд адам болгон; учурда дүйнө калкынын саны 7 млрддан ашты (2011). Калктын саны боюнча ири өлкөлөр (2010): Кытай 1 338 млн, Индия 1 156 млн, АКШ 307 млн, Индонезия 240 млн, Бразилия 198 млн, Пакистан 174 млн, Бангладеш 156 млн, Нигерия 149 млн, Россия 143,5 млн адам. Кыргызстандын калкы 2011-жылы 5,5 млн адамга жеткен. Дүйнө калкынын орточо жыштыгы 1 <i>км</i><sup>2 </sup>жерге 40 киши, бирок бардык жерде бирдей эмес (1 <i>км</i><sup>2 </sup>жерге Австралия м-н Океанияда 4, Батыш Европада 100 киши туура келет). Кургактыктын 7%инде дүйнө калкынын 70%и жайгашып, 30%инде киши жашабайт.
	өсүп-өнүгүү (төрөлүү, никелешүү, өлүм-житим, табигый өсүү); жайгашуу, урбанизация, <i>миграция</i>; жыныс ж-а курагы ~~б-ча~~ курамы, үй-бүлөлүк абалы, билим деңгээли, расасы, тили, этностук, диний курамы (к. <i>~~Раса~~, ~~Этнография~~</i>) кирет. Палеолит доорунун аягында (болжол м-н б. з. ч. 15-миң жылдык) ~~К-тын~~ саны 3 млн, неолиттин
	аягында (б. з. ч. 2-миң жылдык) – 50 млн, б. з.
	башында Жерде 230 млнго жеткен, б. з. 1-миң жылдыгынын аягында – 275 млн, 1900-ж. –
	1,6 млрд адам болгон; учурда дүйнө калкынын саны 7 млрддан ашты (2011). ~~К-тын~~ саны ~~б-ча~~ ири өлкөлөр (2010): Кытай 1 338 млн, Индия
	1 156 млн, АКШ 307 млн, Индонезия 240 млн, Бразилия 198 млн, Пакистан 174 млн, Бангладеш 156 млн, Нигерия 149 млн, Россия 143,5 млн адам. ~~Кырг-ндын~~ калкы 2011-ж. 5,5 млн адамга жеткен. Дүйнө калкынын ~~орт.~~ жыштыгы 1 <i>км</i><sup>2 </sup>жерге 40 киши, бирок бардык жерде бирдей эмес (1 <i>км</i><sup>2 </sup>жерге Австралия м-н Океанияда 4, Батыш Европада 100 киши туура келет). Кургактыктын 7%инде дүйнө калкынын 70%и жайгашып, 30%инде киши жашабайт.
	[[Категория:4-том, 1-50 бб]]		[[Категория:4-том, 1-50 бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-08-24T09:00:53Z

1 версия

← Мурунку нускасы	09:00, 24 Август (Баш оона) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol4>KadyrM, 01:04, 24 Август (Баш оона) 2025 карата

2025-08-24T01:04:05Z

Жаңы барак

КАЛК , к а л а й ы к – Жер жүзүндө же анын
айрым бөлүгүндө (бир же бир нече өлкөдө, райондо, шаарда) жашаган бардык адамдар. Улам толукталып, жаңырып турат. Өндүрүштүн ж-а бүткүл коомдук мамиленин негизин түзөт. К-ты демография илими изилдейт. Биол., геогр., социалдык-экон. себептен К-та түрдүү процесс болуп турат. Социалдык-экон. факторлор К-тын өнүгүшүнө чечүүчү таасир тийгизет. К. проблемалары адамдын биол. тегине, айлана-чөйрө м-н өз ара байланышына (к. Жер, Географиялык чөйрө, Биосфера), коомдук формациялардын өнүгүшүнө жараша болот, анткени К-тын эмгекке жарамдуу бөлүгү коомдун негизги өндүргүч күчү болуп саналат. К-ты мүнөздөөчү негизги көрсөткүчтөргө
өсүп-өнүгүү (төрөлүү, никелешүү, өлүм-житим, табигый өсүү); жайгашуу, урбанизация, миграция; жыныс ж-а курагы б-ча курамы, үй-бүлөлүк абалы, билим деңгээли, расасы, тили, этностук, диний курамы (к. Раса, Этнография) кирет. Палеолит доорунун аягында (болжол м-н б. з. ч. 15-миң жылдык) К-тын саны 3 млн, неолиттин
аягында (б. з. ч. 2-миң жылдык) – 50 млн, б. з.
башында Жерде 230 млнго жеткен, б. з. 1-миң жылдыгынын аягында – 275 млн, 1900-ж. –
1,6 млрд адам болгон; учурда дүйнө калкынын саны 7 млрддан ашты (2011). К-тын саны б-ча ири өлкөлөр (2010): Кытай 1 338 млн, Индия
1 156 млн, АКШ 307 млн, Индонезия 240 млн, Бразилия 198 млн, Пакистан 174 млн, Бангладеш 156 млн, Нигерия 149 млн, Россия 143,5 млн адам. Кырг-ндын калкы 2011-ж. 5,5 млн адамга жеткен. Дүйнө калкынын орт. жыштыгы 1 км2 жерге 40 киши, бирок бардык жерде бирдей эмес (1 км2 жерге Австралия м-н Океанияда 4, Батыш Европада 100 киши туура келет). Кургактыктын 7%инде дүйнө калкынын 70%и жайгашып, 30%инде киши жашабайт.
[[Категория:4-том, 1-50 бб]]