ЖЫЛ СҮРҮҮ - Түзөтүүлөр тарыхы

Temirkan, 04:00, 31 Июль (Теке) 2025 карата

2025-07-31T04:00:29Z

← Мурунку нускасы		04:00, 31 Июль (Теке) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ЖЫЛ СҮРҮҮ</b> – салттуу турмушта мезгилдин агымын, окуянын мөөнөтүн, кишинин жашын ж. б. эсептөө ыкмасы. Кыргыздарда ~~Ж. с.~~ кайталанма мүнөзгө ээ. Кыргыздын элдик ~~Ж. с-сү~~ 12 жаныбардын аты м-н аталган: чычкан, уй, барс, коён, улуу (балык), жылан, жылкы, кой, мечин (маймыл), тоок, ит, доңуз. Кишинин жашын аныктаганда кайсы жылы төрөлсө, ошондон баштап ирети бузулбай санала берген. Он эки жыл толук айланып, он үчүнчүгө кеткенде мүчөл жыл деп айтылган. Биринчи мүчөлдү 12 эмес, 13 деп эсептегени адамдын курсакта жатканын кошуп эсептөөгө байланыштуу. Адамдын жашын аныктап билгендер жыл сүргүчтөр деп аталган. Алар төрөлгөн жылына карата жашын, жашына карата төрөлгөн жылын аныкташкан.		<b type='title'>ЖЫЛ СҮРҮҮ</b> – салттуу турмушта мезгилдин агымын, окуянын мөөнөтүн, кишинин жашын ж. б. эсептөө ыкмасы. Кыргыздарда жыл сүрүү кайталанма мүнөзгө ээ. Кыргыздын элдик жыл сүрүүсү 12 жаныбардын аты м-н аталган: чычкан, уй, барс, коён, улуу (балык), жылан, жылкы, кой, мечин (маймыл), тоок, ит, доңуз. Кишинин жашын аныктаганда кайсы жылы төрөлсө, ошондон баштап ирети бузулбай санала берген. Он эки жыл толук айланып, он үчүнчүгө кеткенде мүчөл жыл деп айтылган. Биринчи мүчөлдү 12 эмес, 13 деп эсептегени адамдын курсакта жатканын кошуп эсептөөгө байланыштуу. Адамдын жашын аныктап билгендер жыл сүргүчтөр деп аталган. Алар төрөлгөн жылына карата жашын, жашына карата төрөлгөн жылын аныкташкан.

	[[File:ЖЫЛ СҮРҮҮ135.png \| thumb \| none]]		[[File:ЖЫЛ СҮРҮҮ135.png \| thumb \| none]]



	Ад.: <i>Захарова И. В</i>. Двенадцатилетний животный цикл у народов Центральной Азии // Тр. Ин-та истории, археологии и этнографии АН Каз. ССР. Т. 8. А.-А., 1960; <i>Искаков М</i>. Халык календары. А.-А., 1963; Кыргыздар: санжыра, тарых, мурас, салт.		Ад.: <i>Захарова И. В</i>. Двенадцатилетний животный цикл у народов Центральной Азии // Тр. Ин-та истории, археологии и этнографии АН Каз. ССР. Т. 8. А.-А., 1960; <i>Искаков М</i>. Халык календары. А.-А., 1963; Кыргыздар: санжыра, тарых, мурас, салт.
	т. 1, Б., 1991; <i>Солтоноев Б.</i> Кызыл кыргыз тарыхы. Б., 1993; <i>Фиельструп Ф. А.</i> Из обрядовой жизни киргизов нач. 20-в. М., 2002. ~~<i>А. Көчкүнов.</i> [[Категория:3-том, 327-448 бб]]~~		т. 1, Б., 1991; <i>Солтоноев Б.</i> Кызыл кыргыз тарыхы. Б., 1993; <i>Фиельструп Ф. А.</i> Из обрядовой жизни киргизов нач. 20-в. М., 2002.

			<i>А. Көчкүнов.</i>
			[[Категория:3-том, 327-448 бб]]

Kadyrm: 1 версия

2025-05-02T13:52:05Z

1 версия

← Мурунку нускасы	13:52, 2 Май (Бугу) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol3>KadyrM, 07:34, 2 Май (Бугу) 2025 карата

2025-05-02T07:34:55Z

Жаңы барак

ЖЫЛ СҮРҮҮ – салттуу турмушта мезгилдин агымын, окуянын мөөнөтүн, кишинин жашын ж. б. эсептөө ыкмасы. Кыргыздарда Ж. с. кайталанма мүнөзгө ээ. Кыргыздын элдик Ж. с-сү 12 жаныбардын аты м-н аталган: чычкан, уй, барс, коён, улуу (балык), жылан, жылкы, кой, мечин (маймыл), тоок, ит, доңуз. Кишинин жашын аныктаганда кайсы жылы төрөлсө, ошондон баштап ирети бузулбай санала берген. Он эки жыл толук айланып, он үчүнчүгө кеткенде мүчөл жыл деп айтылган. Биринчи мүчөлдү 12 эмес, 13 деп эсептегени адамдын курсакта жатканын кошуп эсептөөгө байланыштуу. Адамдын жашын аныктап билгендер жыл сүргүчтөр деп аталган. Алар төрөлгөн жылына карата жашын, жашына карата төрөлгөн жылын аныкташкан.

[[File:ЖЫЛ СҮРҮҮ135.png | thumb | none]]

Ад.: Захарова И. В. Двенадцатилетний животный цикл у народов Центральной Азии // Тр. Ин-та истории, археологии и этнографии АН Каз. ССР. Т. 8. А.-А., 1960; Искаков М. Халык календары. А.-А., 1963; Кыргыздар: санжыра, тарых, мурас, салт.
т. 1, Б., 1991; Солтоноев Б. Кызыл кыргыз тарыхы. Б., 1993; Фиельструп Ф. А. Из обрядовой жизни киргизов нач. 20-в. М., 2002. А. Көчкүнов. [[Категория:3-том, 327-448 бб]]