<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%96%D0%95%D0%9B%D0%A2%D0%9E%D0%9A%D0%A1%D0%90%D0%9D_%28%D0%94%D0%95%D0%9A%D0%90%D0%91%D0%A0%D0%AC%29_%D0%9E%D0%9A%D0%A3%D0%AF%D0%A1%D0%AB</id>
	<title>ЖЕЛТОКСАН (ДЕКАБРЬ) ОКУЯСЫ - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%96%D0%95%D0%9B%D0%A2%D0%9E%D0%9A%D0%A1%D0%90%D0%9D_%28%D0%94%D0%95%D0%9A%D0%90%D0%91%D0%A0%D0%AC%29_%D0%9E%D0%9A%D0%A3%D0%AF%D0%A1%D0%AB"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%96%D0%95%D0%9B%D0%A2%D0%9E%D0%9A%D0%A1%D0%90%D0%9D_(%D0%94%D0%95%D0%9A%D0%90%D0%91%D0%A0%D0%AC)_%D0%9E%D0%9A%D0%A3%D0%AF%D0%A1%D0%AB&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-01T22:54:57Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%96%D0%95%D0%9B%D0%A2%D0%9E%D0%9A%D0%A1%D0%90%D0%9D_(%D0%94%D0%95%D0%9A%D0%90%D0%91%D0%A0%D0%AC)_%D0%9E%D0%9A%D0%A3%D0%AF%D0%A1%D0%AB&amp;diff=27721&amp;oldid=prev</id>
		<title>Temirkan, 08:08, 11 Июль (Теке) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%96%D0%95%D0%9B%D0%A2%D0%9E%D0%9A%D0%A1%D0%90%D0%9D_(%D0%94%D0%95%D0%9A%D0%90%D0%91%D0%A0%D0%AC)_%D0%9E%D0%9A%D0%A3%D0%AF%D0%A1%D0%AB&amp;diff=27721&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-07-11T08:08:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;08:08, 11 Июль (Теке) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;b type=&#039;title&#039;&amp;gt;ЖЕЛТОКСАН (ДЕКА&amp;amp;#769;БРЬ) ОКУЯСЫ – &amp;lt;/b&amp;gt;1986-жыл&amp;amp;shy;дын 17–19-декабрында Алматыда болгон казак жаштарынын тоталитардык саясатка каршы нааразылык кыймылы. 1986-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;16-декабрда Ка&amp;amp;shy;закстан КП БКнын Пленуму өткөрүлүп, анда ка&amp;amp;shy;зак элинин пикири эске алынбастан, КПСС БКнын көрсөтмөсү м-н Д. А. Кунаевдин Казак&amp;amp;shy;стан КП БКнын 1-секретары кызматынан алы&amp;amp;shy;нышы ж-а ордуна орус улутундагы Г. В. Кол&amp;amp;shy;биндин (мурда Грузия &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;КПнин &lt;/del&gt;2-секретары) ке&amp;amp;shy;лиши кыймылдын башталышына түрткү бол&amp;amp;shy;гон. 17-декабрь күнү эртең мененки саат 8де Казакстан КП БКнин имаратынын алдындагы Л. И. Брежнев &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;атн. &lt;/del&gt;(азыркы «Республика») аян&amp;amp;shy;тында мектеп окуучулары, студенттер, жумуш&amp;amp;shy;чу жаштар, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;о. &lt;/del&gt;эле ЖОЖдун окутуучуларынын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;b type=&#039;title&#039;&amp;gt;ЖЕЛТОКСАН (ДЕКА&amp;amp;#769;БРЬ) ОКУЯСЫ – &amp;lt;/b&amp;gt;1986-жыл&amp;amp;shy;дын 17–19-декабрында Алматыда болгон казак жаштарынын тоталитардык саясатка каршы нааразылык кыймылы. 1986-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;16-декабрда Ка&amp;amp;shy;закстан КП БКнын Пленуму өткөрүлүп, анда ка&amp;amp;shy;зак элинин пикири эске алынбастан, КПСС БКнын көрсөтмөсү м-н Д. А. Кунаевдин Казак&amp;amp;shy;стан КП БКнын 1-секретары кызматынан алы&amp;amp;shy;нышы ж-а ордуна орус улутундагы Г. В. Кол&amp;amp;shy;биндин (мурда Грузия &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;КП БКнын &lt;/ins&gt;2-секретары) ке&amp;amp;shy;лиши кыймылдын башталышына түрткү бол&amp;amp;shy;гон. 17-декабрь күнү эртең мененки саат 8де Казакстан КП БКнин имаратынын алдындагы Л. И. Брежнев &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;атындагы &lt;/ins&gt;(азыркы «Республика») аян&amp;amp;shy;тында мектеп окуучулары, студенттер, жумуш&amp;amp;shy;чу жаштар, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ошондой &lt;/ins&gt;эле ЖОЖдун окутуучуларынын катышуусундагы тынчтык жүрүшү башталып, кечинде алардын саны 20 миңге чейин жеткен. Чогулгандар борбордун кадр маселесин чечүүдөгү бир жактуу аракеттерин сынга алып, маанилүү иштерди чечүүдө &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;республиканын &lt;/ins&gt;бийлик уюмдарынын пикирин да эске алуу ж-а &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жергиликтүү &lt;/ins&gt;калктын өкүл&amp;amp;shy;дөрүнөн чыккан саясий ишмерлерге тоскоолдук кылбоо, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;республиканын &lt;/ins&gt;өз алдынчылыгын, улуттук тилдин ж-а &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;маданияттын &lt;/ins&gt;өнүгүүсүнө зарыл шарт&amp;amp;shy;тарды камсыз кылуу талаптарын коюшкан. Кыймылды басуу, анын катышуучуларын күч м-н таратуу максатында Казак ССР ИИМдин ж-а МККнын аскер бөлүктөрү, Алматы чек ара окуу жайынын курсанттары, СССР ИИМдин ко&amp;amp;shy;шумча атайын күчтөрү тартылган. Митингчи&amp;amp;shy;лер м-н кагылышуу башталып, аларга каршы курал катары сапёрдук күрөктөр, атайын үйрөтүлгөн иттер, өрт өчүрүүчү машиналар ж-а бронетранспортёрлор колдонулган. Бийлик м-н козголоңчулардын тирешүүсүнөн улам «Казак&amp;amp;shy;стан казактар үчүн!», «Орустар Казакстандан чыгып кетсин!» деген сыяктуу ураандар пайда болгон. Ошол эле мезгилде Казакстан &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;КП БКнын &lt;/ins&gt;имаратына чабуул даярдалып жатканы туура&amp;amp;shy;луу Москвага маалымат түшүп, М. С. Горбачёв окуялардын чиеленишине жол бербөө талабы м-н Д. Кунаевге кайрылган. Кечке жуук көтө&amp;amp;shy;рүлүш күч м-н басылган. 18-декабрда аянтка кай&amp;amp;shy;радан өтүүгө аракеттенген митингчилердин ай&amp;amp;shy;рым топтору куулуп-таркатылып, козголоңчу&amp;amp;shy;ларга катуу жаза көрүлгөн. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Желтоксан &lt;/ins&gt;(&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Декабрь&lt;/ins&gt;) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;окуясынын &lt;/ins&gt;жүрүшүндө 8500 адам кармалып, жазаланган. 6 киши курман болуп, 1720дай киши жаракат алган. ИИМдин 1200 кызматкери иштен бошо&amp;amp;shy;тулган,  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;катышуусундагы тынчтык жүрүшү башталып, кечинде алардын саны 20 миңге чейин жеткен.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/del&gt;Чогулгандар борбордун кадр маселесин чечүүдөгү&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;бир жактуу аракеттерин сынга алып, маанилүү иштерди чечүүдө &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;респ-нын &lt;/del&gt;бийлик уюмдарынын пикирин да эске алуу ж-а &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жерг. &lt;/del&gt;калктын өкүл&amp;amp;shy;дөрүнөн чыккан саясий ишмерлерге тоскоолдук кылбоо, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;респ-нын &lt;/del&gt;өз алдынчылыгын, улуттук тилдин ж-а &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;мад-ттын &lt;/del&gt;өнүгүүсүнө зарыл шарт&amp;amp;shy;тарды камсыз кылуу талаптарын коюшкан. Кыймылды басуу, анын катышуучуларын күч м-н таратуу максатында Казак ССР ИИМдин ж-а МККнын аскер бөлүктөрү, Алматы чек ара окуу жайынын курсанттары, СССР ИИМдин ко&amp;amp;shy;шумча атайын күчтөрү тартылган. Митингчи&amp;amp;shy;лер м-н кагылышуу башталып, аларга каршы курал катары сапёрдук күрөктөр, атайын&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;үйрөтүлгөн иттер, өрт өчүрүүчү машиналар ж-а&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;бронетранспортёрлор колдонулган. Бийлик м-н козголоңчулардын тирешүүсүнөн улам «Казак&amp;amp;shy;стан казактар үчүн!», «Орустар Казакстандан&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;чыгып кетсин!» деген сыяктуу ураандар пайда болгон. Ошол эле мезгилде Казакстан &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;КПнин &lt;/del&gt;имаратына чабуул даярдалып жатканы туура&amp;amp;shy;луу Москвага маалымат түшүп, М. С. Горбачёв окуялардын чиеленишине жол бербөө талабы м-н Д. Кунаевге кайрылган. Кечке жуук көтө&amp;amp;shy;рүлүш күч м-н басылган. 18-декабрда аянтка кай&amp;amp;shy;радан өтүүгө аракеттенген митингчилердин ай&amp;amp;shy;рым топтору куулуп-таркатылып, козголоңчу&amp;amp;shy;ларга катуу жаза көрүлгөн. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ж. &lt;/del&gt;(&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Д.&lt;/del&gt;) &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;о-нын &lt;/del&gt;жүрүшүндө 8500 адам кармалып, жазаланган. 6 киши курман болуп, 1720дай киши жаракат алган. ИИМдин 1200 кызматкери иштен бошо&amp;amp;shy;тулган, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;гун-сүргүнгө учураган. 1987-ж. КПСС БКнын Сая&amp;amp;shy;сий бюросу Ж. (Д.) о-н «казак улутчулдугунун көрүнүшү» катары баалаган (1990-ж. Казакстан КП БКнын демилгеси м-н мындай баа туура эмес деп табылган). Бул окуя тоталитардык саясат&amp;amp;shy;ка каршы казак жаштарынын азаттык күрөшү болгон. Казакстан көз каранды эместигин ал&amp;amp;shy;ган соң, Ж. (Д.) о. тууралуу чындык калыбына келтирилип, бул ж-дө «Желтоксан», «Желток&amp;amp;shy;сан курмандыктарын эскерүү», «Эр намысы – эл намысы» ж. б. эмгектер жаралып, «Алла&amp;amp;shy;жар», «Кызгыш күс» кинофильмдери тартылган. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;гун-сүргүнгө учураган. 1987-ж. КПСС БКнын Сая&amp;amp;shy;сий бюросу Желтоксан (Декабрь) окуясын «казак улутчулдугунун көрүнүшү» катары баалаган (1990-ж. Казакстан КП БКнын демилгеси м-н мындай баа туура эмес деп табылган). Бул окуя тоталитардык саясат&amp;amp;shy;ка каршы казак жаштарынын азаттык күрөшү болгон. Казакстан көз каранды эместигин ал&amp;amp;shy;ган соң, Желтоксан (Декабрь) окуясы тууралуу чындык калыбына келтирилип, бул ж-дө «Желтоксан», «Желток&amp;amp;shy;сан курмандыктарын эскерүү», «Эр намысы – эл намысы» ж. б. эмгектер жаралып, «Алла&amp;amp;shy;жар», «Кызгыш күс» кинофильмдери тартылган. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%96%D0%95%D0%9B%D0%A2%D0%9E%D0%9A%D0%A1%D0%90%D0%9D_(%D0%94%D0%95%D0%9A%D0%90%D0%91%D0%A0%D0%AC)_%D0%9E%D0%9A%D0%A3%D0%AF%D0%A1%D0%AB&amp;diff=22938&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%96%D0%95%D0%9B%D0%A2%D0%9E%D0%9A%D0%A1%D0%90%D0%9D_(%D0%94%D0%95%D0%9A%D0%90%D0%91%D0%A0%D0%AC)_%D0%9E%D0%9A%D0%A3%D0%AF%D0%A1%D0%AB&amp;diff=22938&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-28T13:26:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;13:26, 28 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%96%D0%95%D0%9B%D0%A2%D0%9E%D0%9A%D0%A1%D0%90%D0%9D_(%D0%94%D0%95%D0%9A%D0%90%D0%91%D0%A0%D0%AC)_%D0%9E%D0%9A%D0%A3%D0%AF%D0%A1%D0%AB&amp;diff=22937&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol3&gt;KadyrM, 06:57, 28 Апрель (Чын куран) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%96%D0%95%D0%9B%D0%A2%D0%9E%D0%9A%D0%A1%D0%90%D0%9D_(%D0%94%D0%95%D0%9A%D0%90%D0%91%D0%A0%D0%AC)_%D0%9E%D0%9A%D0%A3%D0%AF%D0%A1%D0%AB&amp;diff=22937&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-28T06:57:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;b type=&amp;#039;title&amp;#039;&amp;gt;ЖЕЛТОКСАН (ДЕКА&amp;amp;#769;БРЬ) ОКУЯСЫ – &amp;lt;/b&amp;gt;1986-жыл&amp;amp;shy;дын 17–19-декабрында Алматыда болгон казак жаштарынын тоталитардык саясатка каршы нааразылык кыймылы. 1986-ж. 16-декабрда Ка&amp;amp;shy;закстан КП БКнын Пленуму өткөрүлүп, анда ка&amp;amp;shy;зак элинин пикири эске алынбастан, КПСС БКнын көрсөтмөсү м-н Д. А. Кунаевдин Казак&amp;amp;shy;стан КП БКнын 1-секретары кызматынан алы&amp;amp;shy;нышы ж-а ордуна орус улутундагы Г. В. Кол&amp;amp;shy;биндин (мурда Грузия КПнин 2-секретары) ке&amp;amp;shy;лиши кыймылдын башталышына түрткү бол&amp;amp;shy;гон. 17-декабрь күнү эртең мененки саат 8де Казакстан КП БКнин имаратынын алдындагы Л. И. Брежнев атн. (азыркы «Республика») аян&amp;amp;shy;тында мектеп окуучулары, студенттер, жумуш&amp;amp;shy;чу жаштар, о. эле ЖОЖдун окутуучуларынын&lt;br /&gt;
катышуусундагы тынчтык жүрүшү башталып, кечинде алардын саны 20 миңге чейин жеткен.&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;Чогулгандар борбордун кадр маселесин чечүүдөгү&lt;br /&gt;
бир жактуу аракеттерин сынга алып, маанилүү иштерди чечүүдө респ-нын бийлик уюмдарынын пикирин да эске алуу ж-а жерг. калктын өкүл&amp;amp;shy;дөрүнөн чыккан саясий ишмерлерге тоскоолдук кылбоо, респ-нын өз алдынчылыгын, улуттук тилдин ж-а мад-ттын өнүгүүсүнө зарыл шарт&amp;amp;shy;тарды камсыз кылуу талаптарын коюшкан. Кыймылды басуу, анын катышуучуларын күч м-н таратуу максатында Казак ССР ИИМдин ж-а МККнын аскер бөлүктөрү, Алматы чек ара окуу жайынын курсанттары, СССР ИИМдин ко&amp;amp;shy;шумча атайын күчтөрү тартылган. Митингчи&amp;amp;shy;лер м-н кагылышуу башталып, аларга каршы курал катары сапёрдук күрөктөр, атайын&lt;br /&gt;
үйрөтүлгөн иттер, өрт өчүрүүчү машиналар ж-а&lt;br /&gt;
бронетранспортёрлор колдонулган. Бийлик м-н козголоңчулардын тирешүүсүнөн улам «Казак&amp;amp;shy;стан казактар үчүн!», «Орустар Казакстандан&lt;br /&gt;
чыгып кетсин!» деген сыяктуу ураандар пайда болгон. Ошол эле мезгилде Казакстан КПнин имаратына чабуул даярдалып жатканы туура&amp;amp;shy;луу Москвага маалымат түшүп, М. С. Горбачёв окуялардын чиеленишине жол бербөө талабы м-н Д. Кунаевге кайрылган. Кечке жуук көтө&amp;amp;shy;рүлүш күч м-н басылган. 18-декабрда аянтка кай&amp;amp;shy;радан өтүүгө аракеттенген митингчилердин ай&amp;amp;shy;рым топтору куулуп-таркатылып, козголоңчу&amp;amp;shy;ларга катуу жаза көрүлгөн. Ж. (Д.) о-нын жүрүшүндө 8500 адам кармалып, жазаланган. 6 киши курман болуп, 1720дай киши жаракат алган. ИИМдин 1200 кызматкери иштен бошо&amp;amp;shy;тулган, гун-сүргүнгө учураган. 1987-ж. КПСС БКнын Сая&amp;amp;shy;сий бюросу Ж. (Д.) о-н «казак улутчулдугунун көрүнүшү» катары баалаган (1990-ж. Казакстан КП БКнын демилгеси м-н мындай баа туура эмес деп табылган). Бул окуя тоталитардык саясат&amp;amp;shy;ка каршы казак жаштарынын азаттык күрөшү болгон. Казакстан көз каранды эместигин ал&amp;amp;shy;ган соң, Ж. (Д.) о. тууралуу чындык калыбына келтирилип, бул ж-дө «Желтоксан», «Желток&amp;amp;shy;сан курмандыктарын эскерүү», «Эр намысы – эл намысы» ж. б. эмгектер жаралып, «Алла&amp;amp;shy;жар», «Кызгыш күс» кинофильмдери тартылган. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>vol3&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
</feed>