http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%96%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%AB%D0%9D%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%9CЖАРКЫНАЙЫМ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-05-01T02:45:07ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%96%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%AB%D0%9D%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%9C&diff=26352&oldid=prevTemirkan, 05:28, 2 Июль (Теке) 2025 карата2025-07-02T05:28:07Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">05:28, 2 Июль (Теке) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>ЖАРКЫНАЙЫМ , </b>Х а к и м а й ы м, М а л и&shy;к а а й ы м (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">т. ж. б. </del>– 1868, Кокон) – <i>Шералы хандын</i> аялы, <i>Кудаяр хан</i> Сарымсак, Султан&shy;мураттын энеси; 19-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>орто ченинде жашап</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><b type='title'>ЖАРКЫНАЙЫМ , </b>Х а к и м а й ы м, М а л и&shy; к а а й ы м (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">туулган жылы белгисиз </ins>– 1868, Кокон) – <i>Шералы хандын</i> аялы, <i>Кудаяр хан</i> Сарымсак, Султан&shy;мураттын энеси; 19-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>орто ченинде жашап өткөн, кыргыз элинен чыккан белгилүү аялдар&shy;дын бири. Кыргыздардын сол канатына кирген <i>саруунун</i> баркы уругунун бийи Токтоназардын кызы. Оозеки маалыматтар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">боюнча Жаркынайым </ins>азыркы На&shy;манган <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">облусунун </ins>Үйчү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">районуна </ins>караштуу Аксыкент деген жерде туулган. Энеси Акбала өнөрлүү бо&shy;луп, темир комузда ойногон. Атасы Токтоназар өлгөндөн кийин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жаркынайымдын </ins>агасы Кедейбай датка анын урук-туугандарын азыркы Аксы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">районунда</ins>&shy;гы Кара-Суунун жээгиндеги Топ-Жаңгак айы&shy;лына көчүрүп келген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жаркынайым </ins>өзүнүн акылдуулугу м-н Шералы ж-а Кудаяр хандардын доорунда Кокон ордосунун эң таасирлүү адамдарынын би&shy;рине айланган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жаркынайымдын </ins>коомдук, саясий <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик </ins>ж. б. иштерге кийлигишүүсү Шералынын Ко&shy;конго хан болушунан башталат (1842) ж-а көп <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамлекеттик </ins>иштер анын катышуусу м-н ишке аш&shy;кан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мисалы</ins>, Касым миң башыны өлүм жазасы&shy;нан бошотууга салым кошуп, <i>Мусулманкулдун</i> дарга асылышын колдогон. Кыргыз төбөлдө&shy;рүнүн ордодогу бийликке аралашып, бийлик үчүн болгон күрөштө, отурукташкан калк м-н көчмөн элдин ортосундагы мамилелерди бекемдөөдө чоң роль ойногон. Ордодо тынымсыз жүрүп турган саясий оюндар акыры <i>Нүзүптүн</i> түбүнө жете&shy;рин билип, андан айрылса, бийликтен да ай&shy;рыларын күйөөсү Шералыга бир нече жолу эс&shy;керткен. Уулу Кудаяр хан да <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жаркынайымдын </ins>акылынан чыкпаган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жаркынайым </ins>ордодогу хан сарайдын короосун&shy;да кышы-жайы кыргыздын боз үйүн тиктирип, өмүрү өткөнчө ошондо жашаган. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Жаркынайым </ins>өлгөндө Кудаяр хан үч күн бою тынбай ыйлап, сөөгүн көтөрүшүп барып, өз колу м-н көмгөнү тары&shy;хый булактарда айтылат.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өткөн, кыргыз элинен чыккан белгилүү аялдар&shy;дын бири. Кыргыздардын сол канатына кирген <i>саруунун</i> баркы уругунун бийи Токтоназардын кызы. Оозеки маалыматтар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">б-ча Ж. </del>азыркы На&shy;манган <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">обл-нун </del>Үйчү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">р-нуна </del>караштуу Аксыкент деген жерде туулган. Энеси Акбала өнөрлүү бо&shy;луп, темир комузда ойногон. Атасы Токтоназар</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өлгөндөн кийин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж-дын </del>агасы Кедейбай датка анын урук-туугандарын азыркы Аксы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">р-нунда</del>&shy;гы Кара-Суунун жээгиндеги Топ-Жаңгак айы&shy;лына көчүрүп келген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. </del>өзүнүн акылдуулугу м-н Шералы ж-а Кудаяр хандардын доорунда Кокон ордосунун эң таасирлүү адамдарынын би&shy;рине айланган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж-дын </del>коомдук, саясий <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. </del>ж. б. иштерге кийлигишүүсү Шералынын Ко&shy;конго хан болушунан башталат (1842) ж-а көп <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мамл. </del>иштер анын катышуусу м-н ишке аш&shy;кан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мис.</del>, Касым миң башыны өлүм жазасы&shy;нан бошотууга салым кошуп, <i>Мусулманкулдун</i> дарга асылышын колдогон. Кыргыз төбөлдө&shy;рүнүн ордодогу бийликке аралашып, бийлик үчүн болгон күрөштө, отурукташкан калк м-н көчмөн элдин ортосундагы мамилелерди бекемдөөдө чоң роль ойногон. Ордодо тынымсыз жүрүп турган саясий оюндар акыры <i>Нүзүптүн</i> түбүнө жете&shy;рин билип, андан айрылса, бийликтен да ай&shy;рыларын күйөөсү Шералыга бир нече жолу эс&shy;керткен. Уулу Кудаяр хан да <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж-дын </del>акылынан</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>чыкпаган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. </del>ордодогу хан сарайдын короосун&shy;да кышы-жайы кыргыздын боз үйүн тиктирип,</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>өмүрү өткөнчө ошондо жашаган. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ж. </del>өлгөндө Кудаяр хан үч күн бою тынбай ыйлап, сөөгүн көтөрүшүп барып, өз колу м-н көмгөнү тары&shy;хый булактарда айтылат.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ад.: <i>Зиявуддин Максым (Магзуми).</i> Фергана хан&shy;дарынын тарыхы. Б., 2007; <i>Наливкин В. П.</i> Краткая история Кокандского ханства. Казань, 1886; Алым&shy;бектин санжырасы. Б., 2007.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><i>Ж. Алымбаев.</i></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ад.: <i>Зиявуддин Максым (Магзуми).</i> Фергана хан&shy;дарынын тарыхы. Б., 2007; <i>Наливкин В. П.</i> Краткая</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Категория:3-том, 215-326 бб]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">история Кокандского ханства. Казань, 1886; Алым&shy;бектин санжырасы. Б., 2007. </del><i>Ж. Алымбаев.</i> [[Категория:3-том, 215-326 бб]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Temirkanhttp://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%96%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%AB%D0%9D%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%9C&diff=22652&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-04-28T13:26:00Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">13:26, 28 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttp://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%96%D0%90%D0%A0%D0%9A%D0%AB%D0%9D%D0%90%D0%99%D0%AB%D0%9C&diff=22651&oldid=prevvol3>KadyrM, 06:57, 28 Апрель (Чын куран) 2025 карата2025-04-28T06:57:56Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>ЖАРКЫНАЙЫМ , </b>Х а к и м а й ы м, М а л и&shy;к а а й ы м (т. ж. б. – 1868, Кокон) – <i>Шералы хандын</i> аялы, <i>Кудаяр хан</i> Сарымсак, Султан&shy;мураттын энеси; 19-к-дын орто ченинде жашап<br />
өткөн, кыргыз элинен чыккан белгилүү аялдар&shy;дын бири. Кыргыздардын сол канатына кирген <i>саруунун</i> баркы уругунун бийи Токтоназардын кызы. Оозеки маалыматтар б-ча Ж. азыркы На&shy;манган обл-нун Үйчү р-нуна караштуу Аксыкент деген жерде туулган. Энеси Акбала өнөрлүү бо&shy;луп, темир комузда ойногон. Атасы Токтоназар<br />
өлгөндөн кийин Ж-дын агасы Кедейбай датка анын урук-туугандарын азыркы Аксы р-нунда&shy;гы Кара-Суунун жээгиндеги Топ-Жаңгак айы&shy;лына көчүрүп келген. Ж. өзүнүн акылдуулугу м-н Шералы ж-а Кудаяр хандардын доорунда Кокон ордосунун эң таасирлүү адамдарынын би&shy;рине айланган. Ж-дын коомдук, саясий мамл. ж. б. иштерге кийлигишүүсү Шералынын Ко&shy;конго хан болушунан башталат (1842) ж-а көп мамл. иштер анын катышуусу м-н ишке аш&shy;кан. Мис., Касым миң башыны өлүм жазасы&shy;нан бошотууга салым кошуп, <i>Мусулманкулдун</i> дарга асылышын колдогон. Кыргыз төбөлдө&shy;рүнүн ордодогу бийликке аралашып, бийлик үчүн болгон күрөштө, отурукташкан калк м-н көчмөн элдин ортосундагы мамилелерди бекемдөөдө чоң роль ойногон. Ордодо тынымсыз жүрүп турган саясий оюндар акыры <i>Нүзүптүн</i> түбүнө жете&shy;рин билип, андан айрылса, бийликтен да ай&shy;рыларын күйөөсү Шералыга бир нече жолу эс&shy;керткен. Уулу Кудаяр хан да Ж-дын акылынан<br />
чыкпаган. Ж. ордодогу хан сарайдын короосун&shy;да кышы-жайы кыргыздын боз үйүн тиктирип,<br />
өмүрү өткөнчө ошондо жашаган. Ж. өлгөндө Кудаяр хан үч күн бою тынбай ыйлап, сөөгүн көтөрүшүп барып, өз колу м-н көмгөнү тары&shy;хый булактарда айтылат.<br />
<br />
<br />
<br />
Ад.: <i>Зиявуддин Максым (Магзуми).</i> Фергана хан&shy;дарынын тарыхы. Б., 2007; <i>Наливкин В. П.</i> Краткая<br />
<br />
<br />
история Кокандского ханства. Казань, 1886; Алым&shy;бектин санжырасы. Б., 2007. <i>Ж. Алымбаев.</i> [[Категория:3-том, 215-326 бб]]<br />
</div>vol3>KadyrM