ЖАНТӨШЕВ - Түзөтүүлөр тарыхы

Temirkan, 03:45, 1 Июль (Теке) 2025 карата

2025-07-01T03:45:02Z

← Мурунку нускасы		03:45, 1 Июль (Теке) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ЖАНТӨШЕВ</b> Касымалы (1904-жыл, Ысык-Көл облусу, Түп району, Тепке айылы – 13. 8. 1968-жыл, Фрунзе шаары) – жазуучу, драматург, кыргыз профессионал адабиятын негиздегендердин бири, Кыргыз ССРинин искусствого эмгек сиңирген ишмери (1946),		<b type='title'>ЖАНТӨШЕВ</b> '''Касымалы''' (1904-жыл, Ысык-Көл облусу, Түп району, Тепке айылы – 13. 8. 1968-жыл, Фрунзе шаары) – жазуучу, драматург, кыргыз профессионал адабиятын негиздегендердин бири, Кыргыз ССРинин искусствого эмгек сиңирген ишмери (1946),
	[[File:ЖАНТӨШЕВ64.png \| thumb \| none\|385x385px]]Кыргыз эл жазуучусу (1968). Фрунзедеги педагогикалык техникумду бүтүргөн (1930). 1934-жылга чейин Кыргыз ССР эл агартуу комиссариатында методист, РайОНОнун башчысы, окутуучу болуп иштеген. Кыргыз мамлекеттик драма театрынын режиссёру, артисти, (1934–1946), режиссёр-коюучу (1946–1948), Кыргыз мамлекеттик басмасынын редактору (1948–1949), Кыргыз ССР Эл агартуу комиссариатында искусство боюнча башкарма начальниги (1949–1951), Кыргыз ССР ~~Маданият~~ министрлигинин репертуардык-редакциялык коллегиясынын башкы редактору (1964–1968) болуп эмгектенген. Ал чыгармачылык жолун драмалык чыгармаларды жазуудан баштаган. «Койчу»		[[File:ЖАНТӨШЕВ64.png \| thumb \| none\|385x385px]]Кыргыз эл жазуучусу (1968). Фрунзедеги педагогикалык техникумду бүтүргөн (1930). 1934-жылга чейин Кыргыз ССР эл агартуу комиссариатында методист, РайОНОнун башчысы, окутуучу болуп иштеген. Кыргыз мамлекеттик драма театрынын режиссёру, артисти, (1934–1946), режиссёр-коюучу (1946–1948), Кыргыз мамлекеттик басмасынын редактору (1948–1949), Кыргыз ССР эл агартуу комиссариатында искусство боюнча башкарма начальниги (1949–1951), Кыргыз ССР маданият министрлигинин репертуардык-редакциялык коллегиясынын башкы редактору (1964–1968) болуп эмгектенген. Ал чыгармачылык жолун драмалык чыгармаларды жазуудан баштаган. «Койчу» (1922), «Түштө», «Биз комсомолецтер» (1927), Октябрь революциясына чейинки кыргыз аялдарынын кайгылуу тагдырын баяндаган «Карачач» (1929), «Алым менен Мария» (1930) пьесалары театр студиясында коюлган. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде жана андан кийин жазган драмалык чыгармалары – «Өч», «Эл ырчысы», «Азоого чалма», «Каныбек», «Курманбек» жана башкалар. Алгачкы көлөмдүү прозалык чыгармасы – «Эки жаш» (1938) повести. К. Жантөшевди жазуучу катары тааныткан чыгармасы – кыргыз адабиятындагы белгилүү чыгармалардан болуп калган «Каныбек» романы (1-китеби 1939-жылы, 2-китеби 1941-жылы; 3-китеби 1948-жылы чыккан; экинчи редакциясы 1957–1958-жылы жарык көргөн). «Каныбекте» кыргыз элинин XIX кылымдын экинчи жарымы – XX кылымдын башындагы экономикалык абалы, үрп-адаты, кыргыз жерине соода капиталынын айрым элементтеринин кириши, революциялык идеялардын тарала башташы жана башка окуялар эпикалык планда сүрөттөлгөн. Романдын баш каарманы Каныбектин образы романтикалык планда берилип, эзүүчүлөр менен күрөшү, тайманбастыгы жана өзү сыяктуу кедей-кембагалдарга кылган кайрымдуулугу, боорукерлиги көрсөтүлөт. Жантөшев. – «Хан-Теңирлик чабан» (1963), «Биздин секретарь» (1964), «Менин тагдырым» (1967) деген роман, повесттердин, «Адыл мерген», «Мендирман», «Чолпонбай», «Өнөрлүү балдар», «Кара шумкар» сыяктуу аңгемелердин, «Тилек», «Ашуу ашкан суу» сыяктуу илимий-фантастикалык повесттердин автору. Балдар үчүн аңгеме, жомокторду да жазган. Жантөшев табиятында акын адам болгон. «Бөлөлөр» аттуу ыр менен жазылган фельетону 1969-жылы 2-февралда «Советтик Кыргызстан» (азыркы «Кыргыз Туусу») гезитине жарыяланган. «Курманбек» драмасын да ыр менен жазган. К. Жантөшев котормочу катары да белгилүү. Н.Островскийдин «Болот кантип курчуду» романын, М. Лермонтовдун «Ашык Керибин» жана башкаларды кыргыз тилине которгон. Ал – кыргыз кино драматургия жанрын баштоочулардын бири. Айрым чыгармалары («Каныбек» романы жана башкалар) экрандаштырылган. «Каныбек» романы жана башка чыгармалары чет тилдерге которулган. Республикадагы айрым мектептерге, китепканаларга, көчөлөргө жана Каракол шаарындагы Ысык-Көл облустук драма театрына анын ысмы берилген. Айкели Ак-Суу районундагы Тепке айылына 1974-жылы тургузулган (скульптор А. В. Шестопал). Эмгек Кызыл Туу, «Ардак Белгиси» ордендери жана медалдар менен сыйланган.
	(1922), «Түштө», «Биз комсомолецтер» (1927), Октябрь революциясына чейинки кыргыз аялдарынын кайгылуу тагдырын баяндаган «Карачач» (1929), «Алым менен Мария» (1930) пьесалары театр студиясында коюлган. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде жана андан кийин жазган драмалык чыгармалары – «Өч», «Эл ырчысы», «Азоого чалма», «Каныбек», «Курманбек» жана башкалар.~~<br>~~Алгачкы көлөмдүү прозалык чыгармасы – «Эки жаш» (1938) повести. К. Жантөшевди жазуучу катары тааныткан чыгармасы – кыргыз адабиятындагы белгилүү чыгармалардан болуп калган «Каныбек» романы (1-китеби 1939-жылы, 2-китеби 1941-жылы; 3-китеби 1948-жылы чыккан; экинчи редакциясы 1957–1958-жылы жарык көргөн). «Каныбекте» кыргыз элинин XIX кылымдын экинчи жарымы – XX кылымдын башындагы экономикалык абалы, үрп-адаты, кыргыз жерине соода капиталынын айрым элементтеринин кириши, революциялык идеялардын тарала башташы жана башка окуялар эпикалык планда сүрөттөлгөн. Романдын баш каарманы Каныбектин образы романтикалык планда берилип, эзүүчүлөр менен күрөшү, тайманбастыгы жана өзү сыяктуу кедей-кембагалдарга кылган кайрымдуулугу, боорукерлиги көрсөтүлөт. ~~Жантүшев~~. – «Хан-Теңирлик чабан» (1963), «Биздин секретарь» (1964), «Менин тагдырым» (1967) деген роман, повесттердин, «Адыл мерген», «Мендирман», «Чолпонбай», «Өнөрлүү балдар», «Кара шумкар» сыяктуу аңгемелердин, «Тилек», «Ашуу ашкан суу» сыяктуу илимий-фантастикалык повесттердин автору. Балдар үчүн аңгеме, жомокторду да жазган. Жантөшев табиятында акын адам болгон. «Бөлөлөр» аттуу ыр менен жазылган фельетону 1969-жылы 2-февралда «Советтик Кыргызстан» (азыркы «Кыргыз Туусу») гезитине жарыяланган. «Курманбек» драмасын да ыр менен жазган. К. Жантөшев котормочу катары да белгилүү. Н.Островскийдин «Болот кантип курчуду» романын, М. Лермонтовдун «Ашык Керибин» жана башкаларды кыргыз тилине которгон. Ал – кыргыз кино драматургия жанрын баштоочулардын бири. Айрым чыгармалары («Каныбек» романы жана башкалар) экрандаштырылган. «Каныбек» романы жана башка чыгармалары чет тилдерге которулган. Республикадагы айрым мектептерге, китепканаларга, көчөлөргө жана Каракол шаарындагы Ысык-Көл облустук драма театрына анын ысмы берилген. Айкели Ак-Суу районундагы Тепке айылына 1974-жылы тургузулган (скульптор А. В. Шестопал). Эмгек Кызыл Туу, «Ардак Белгиси» ордендери жана медалдар менен сыйланган.

			Ад.: <i>Суванбеков Ж</i>. Касымалы Жантөшев. Ф., 1964; <i>Абдылдабеков К</i>. Сөз чебери. Ф., 1970; <i>Күмүшалиев К</i>. Касымалы Жантөшев. Ф., 1973; <i>Жигитов С.</i> Жаңычылык жолунда. Ф., 1975; <i>Бектенов З</i>. Замандаштарым жөнүндө эскерүү. Б., 1992; <i>Артыкбаев К</i>. ХХ кылымдагы кыргыз адабиятынын тарыхы. Б., 2004.

			<i>И. Жумабаев.</i> [[Категория:3-том, 215-326 бб]]
	Ад.: <i>Суванбеков Ж</i>. Касымалы Жантөшев. Ф., 1964; <i>Абдылдабеков К</i>. Сөз чебери. Ф., 1970; <i>Күмүшалиев К</i>. Касымалы Жантөшев. Ф., 1973; <i>Жигитов С.</i> Жаңычылык жолунда. Ф., 1975; <i>Бектенов З</i>. Замандаштарым жөнүндө эскерүү. Б., 1992; <i>Артыкбаев К</i>. ХХ кылымдагы кыргыз адабиятынын тарыхы. Б., 2004. <i>И. Жумабаев.</i> [[Категория:3-том, 215-326 бб]]

Lera, 09:01, 22 Май (Бугу) 2025 карата

2025-05-22T09:01:43Z

← Мурунку нускасы		09:01, 22 Май (Бугу) 2025 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	<b type='title'>ЖАНТӨШЕВ</b> Касымалы (1904-жыл, Ысык-Көл облусу, Түп району, Тепке айылы – 13. 8. 1968-жыл, Фрунзе шаары) – жазуучу, драматург, кыргыз профессионал адабиятын негиздегендердин бири, Кыргыз ССРинин искусствого эмгек сиңирген ишмери (1946),		<b type='title'>ЖАНТӨШЕВ</b> Касымалы (1904-жыл, Ысык-Көл облусу, Түп району, Тепке айылы – 13. 8. 1968-жыл, Фрунзе шаары) – жазуучу, драматург, кыргыз профессионал адабиятын негиздегендердин бири, Кыргыз ССРинин искусствого эмгек сиңирген ишмери (1946),
	[[File:ЖАНТӨШЕВ64.png \| thumb \| none\|385x385px]]Кыргыз эл жазуучусу (1968). Фрунзедеги педагогикалык техникумду бүтүргөн (1930). 1934-жылга чейин Кыргыз ССР эл агартуу комиссариатында методист, РайОНОнун башчысы, окутуучу болуп иштеген. Кыргыз мамлекеттик драма театрынын режиссёру, артисти, (1934–1946), режиссёр-коюучу (1946–1948), Кыргыз мамлекеттик басмасынын редактору (1948–1949), Кыргыз ССР Эл агартуу комиссариатында искусство боюнча башкарма начальниги (1949–1951), Кыргыз ССР Маданият министрлигинин репертуардык-редакциялык коллегиясынын башкы редактору (1964–1968) болуп эмгектенген. Ал чыгармачылык жолун драмалык чыгармаларды жазуудан баштаган. «Койчу»		[[File:ЖАНТӨШЕВ64.png \| thumb \| none\|385x385px]]Кыргыз эл жазуучусу (1968). Фрунзедеги педагогикалык техникумду бүтүргөн (1930). 1934-жылга чейин Кыргыз ССР эл агартуу комиссариатында методист, РайОНОнун башчысы, окутуучу болуп иштеген. Кыргыз мамлекеттик драма театрынын режиссёру, артисти, (1934–1946), режиссёр-коюучу (1946–1948), Кыргыз мамлекеттик басмасынын редактору (1948–1949), Кыргыз ССР Эл агартуу комиссариатында искусство боюнча башкарма начальниги (1949–1951), Кыргыз ССР Маданият министрлигинин репертуардык-редакциялык коллегиясынын башкы редактору (1964–1968) болуп эмгектенген. Ал чыгармачылык жолун драмалык чыгармаларды жазуудан баштаган. «Койчу»
	(1922), «Түштө», «Биз комсомолецтер» (1927), Октябрь революциясына чейинки кыргыз аялдарынын кайгылуу тагдырын баяндаган «Карачач» (1929), «Алым менен Мария» (1930) пьесалары театр студиясында коюлган. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде жана андан кийин жазган драмалык чыгармалары – «Өч», «Эл ырчысы», «Азоого чалма», «Каныбек», «Курманбек» жана башкалар.<br>Алгачкы көлөмдүү прозалык чыгармасы – «Эки жаш» (1938) повести. К. Жантөшевди жазуучу катары тааныткан чыгармасы – кыргыз адабиятындагы белгилүү чыгармалардан болуп калган «Каныбек» романы (1-китеби 1939-жылы, 2-китеби 1941-жылы; 3-китеби 1948-жылы чыккан; экинчи редакциясы 1957–1958-жылы жарык көргөн). «Каныбекте» кыргыз элинин ~~19-~~кылымдын экинчи жарымы – ~~20-~~кылымдын башындагы экономикалык абалы, үрп-адаты, кыргыз жерине соода капиталынын айрым элементтеринин кириши, революциялык идеялардын тарала башташы жана башка окуялар эпикалык планда сүрөттөлгөн. Романдын баш каарманы Каныбектин образы романтикалык планда берилип, эзүүчүлөр менен күрөшү, тайманбастыгы жана өзү сыяктуу кедей-кембагалдарга кылган кайрымдуулугу, боорукерлиги көрсөтүлөт. Жантүшев. – «Хан-Теңирлик чабан» (1963), «Биздин секретарь» (1964), «Менин тагдырым» (1967) деген роман, повесттердин, «Адыл мерген», «Мендирман», «Чолпонбай», «Өнөрлүү балдар», «Кара шумкар» сыяктуу аңгемелердин, «Тилек», «Ашуу ашкан суу» сыяктуу илимий-фантастикалык повесттердин автору. Балдар үчүн аңгеме, жомокторду да жазган. Жантөшев табиятында акын адам болгон. «Бөлөлөр» аттуу ыр менен жазылган фельетону 1969-жылы 2-февралда «Советтик Кыргызстан» (азыркы «Кыргыз Туусу») гезитине жарыяланган. «Курманбек» драмасын да ыр менен жазган. К. Жантөшев котормочу катары да белгилүү. Н.Островскийдин «Болот кантип курчуду» романын, М. Лермонтовдун «Ашык Керибин» жана башкаларды кыргыз тилине которгон. Ал – кыргыз кино драматургия жанрын баштоочулардын бири. Айрым чыгармалары («Каныбек» романы жана башкалар) экрандаштырылган. «Каныбек» романы жана башка чыгармалары чет тилдерге которулган. Республикадагы айрым мектептерге, китепканаларга, көчөлөргө жана Каракол шаарындагы Ысык-Көл облустук драма театрына анын ысмы берилген. Айкели Ак-Суу районундагы Тепке айылына 1974-жылы тургузулган (скульптор А. В. Шестопал). Эмгек Кызыл Туу, «Ардак Белгиси» ордендери жана медалдар менен сыйланган.		(1922), «Түштө», «Биз комсомолецтер» (1927), Октябрь революциясына чейинки кыргыз аялдарынын кайгылуу тагдырын баяндаган «Карачач» (1929), «Алым менен Мария» (1930) пьесалары театр студиясында коюлган. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде жана андан кийин жазган драмалык чыгармалары – «Өч», «Эл ырчысы», «Азоого чалма», «Каныбек», «Курманбек» жана башкалар.<br>Алгачкы көлөмдүү прозалык чыгармасы – «Эки жаш» (1938) повести. К. Жантөшевди жазуучу катары тааныткан чыгармасы – кыргыз адабиятындагы белгилүү чыгармалардан болуп калган «Каныбек» романы (1-китеби 1939-жылы, 2-китеби 1941-жылы; 3-китеби 1948-жылы чыккан; экинчи редакциясы 1957–1958-жылы жарык көргөн). «Каныбекте» кыргыз элинин XIX кылымдын экинчи жарымы – XX кылымдын башындагы экономикалык абалы, үрп-адаты, кыргыз жерине соода капиталынын айрым элементтеринин кириши, революциялык идеялардын тарала башташы жана башка окуялар эпикалык планда сүрөттөлгөн. Романдын баш каарманы Каныбектин образы романтикалык планда берилип, эзүүчүлөр менен күрөшү, тайманбастыгы жана өзү сыяктуу кедей-кембагалдарга кылган кайрымдуулугу, боорукерлиги көрсөтүлөт. Жантүшев. – «Хан-Теңирлик чабан» (1963), «Биздин секретарь» (1964), «Менин тагдырым» (1967) деген роман, повесттердин, «Адыл мерген», «Мендирман», «Чолпонбай», «Өнөрлүү балдар», «Кара шумкар» сыяктуу аңгемелердин, «Тилек», «Ашуу ашкан суу» сыяктуу илимий-фантастикалык повесттердин автору. Балдар үчүн аңгеме, жомокторду да жазган. Жантөшев табиятында акын адам болгон. «Бөлөлөр» аттуу ыр менен жазылган фельетону 1969-жылы 2-февралда «Советтик Кыргызстан» (азыркы «Кыргыз Туусу») гезитине жарыяланган. «Курманбек» драмасын да ыр менен жазган. К. Жантөшев котормочу катары да белгилүү. Н.Островскийдин «Болот кантип курчуду» романын, М. Лермонтовдун «Ашык Керибин» жана башкаларды кыргыз тилине которгон. Ал – кыргыз кино драматургия жанрын баштоочулардын бири. Айрым чыгармалары («Каныбек» романы жана башкалар) экрандаштырылган. «Каныбек» романы жана башка чыгармалары чет тилдерге которулган. Республикадагы айрым мектептерге, китепканаларга, көчөлөргө жана Каракол шаарындагы Ысык-Көл облустук драма театрына анын ысмы берилген. Айкели Ак-Суу районундагы Тепке айылына 1974-жылы тургузулган (скульптор А. В. Шестопал). Эмгек Кызыл Туу, «Ардак Белгиси» ордендери жана медалдар менен сыйланган.



	Ад.: <i>Суванбеков Ж</i>. Касымалы Жантөшев. Ф., 1964; <i>Абдылдабеков К</i>. Сөз чебери. Ф., 1970; <i>Күмүшалиев К</i>. Касымалы Жантөшев. Ф., 1973; <i>Жигитов С.</i> Жаңычылык жолунда. Ф., 1975; <i>Бектенов З</i>. Замандаштарым жөнүндө эскерүү. Б., 1992; <i>Артыкбаев К</i>. ХХ кылымдагы кыргыз адабиятынын тарыхы. Б., 2004. <i>И. Жумабаев.</i> [[Категория:3-том, 215-326 бб]]		Ад.: <i>Суванбеков Ж</i>. Касымалы Жантөшев. Ф., 1964; <i>Абдылдабеков К</i>. Сөз чебери. Ф., 1970; <i>Күмүшалиев К</i>. Касымалы Жантөшев. Ф., 1973; <i>Жигитов С.</i> Жаңычылык жолунда. Ф., 1975; <i>Бектенов З</i>. Замандаштарым жөнүндө эскерүү. Б., 1992; <i>Артыкбаев К</i>. ХХ кылымдагы кыргыз адабиятынын тарыхы. Б., 2004. <i>И. Жумабаев.</i> [[Категория:3-том, 215-326 бб]]

Lera, 08:24, 22 Май (Бугу) 2025 карата

2025-05-22T08:24:25Z

@@ 1 сап: / 1 сап: @@
-<b type='title'>ЖАНТӨШЕВ</b> Касымалы (1904, Ысык-Көл обл., Түп р-ну, Тепке айылы – 13. 8. 1968, Фрунзе) – жазуучу, драматург, кыргыз профессионал ад&shy;тын негиздегендердин бири, Кыргыз ССРинин иск-вого эмг. сиң. ишмери
+<b type='title'>ЖАНТӨШЕВ</b> Касымалы (1904-жыл, Ысык-Көл облусу, Түп району, Тепке айылы – 13. 8. 1968-жыл, Фрунзе шаары) – жазуучу, драматург, кыргыз профессионал адабиятын негиздегендердин бири, Кыргыз ССРинин искусствого эмгек сиңирген ишмери (1946),
-(1
+[[File:ЖАНТӨШЕВ64.png | thumb | none|385x385px]]Кыргыз эл жазуучу&shy;су (1968). Фрунзедеги пед&shy;агогикалык техникумду бүтүргөн (1930). 1934-жылга чейин Кыргыз ССР эл агартуу комиссариатын&shy;да методист, РайОНОнун башчысы, окутуучу болуп иштеген. Кыргыз мамлекеттик дра&shy;ма театрынын режиссёру, артисти, (1934–1946), режис&shy;сёр-коюучу (1946–1948), Кыр&shy;гыз мамлекеттик басмасынын редактору (1948–1949), Кыргыз ССР Эл агартуу комиссариатында искусство боюнча башкар&shy;ма начальниги (1949–1951), Кыргыз ССР Маданият министрлигинин репертуардык-редакциялык коллегиясынын башкы редактору (1964–1968) бо&shy;луп эмгектенген. Ал чыгармачылык жолун драмалык чыгармаларды жазуудан баштаган. «Койчу»
-[[File:ЖАНТӨШЕВ64.png | thumb | none]]946), Кыргыз эл жазуучу&shy;су (1968). Фрунзедеги пед&shy;техникумду бүтүргөн (1930). 1934-ж. чейин Кыргыз ССР эл агартуу комиссариатын&shy;да методист, РайОНОнун башчысы, окутуучу болуп иштеген. Кыргыз мамл. дра&shy;ма театрынын режиссёру, артисти, (1934–46), режис&shy;сёр-коюучу (1946–48), Кыр&shy;гызмамбастын редактору (1948–49), Кыргыз ССР Эл агартуу комиссариатында иск-во б-ча башкар&shy;ма начальниги (1949–51), Кыргыз ССР Мад-т министрлигинин репертуардык-редакциялык коллегиясынын башкы редактору (1964–68) бо&shy;луп эмгектенген. Ал чыг-лык жолун драмалык
+(1922), «Түштө», «Биз комсомолецтер» (1927), Октябрь революциясына чейинки кыргыз аялдары&shy;нын кайгылуу тагдырын баяндаган «Карачач» (1929), «Алым менен Мария» (1930) пьесалары театр студиясында коюлган. Улуу Ата Мекен&shy;дик согуш мезгилинде жана андан кийин жазган драмалык чыгармалары – «Өч», «Эл ырчысы», «Азоого чалма», «Каныбек», «Курманбек» жана башкалар.<br>Алгачкы көлөмдүү прозалык чыгармасы – «Эки жаш» (1938) повести. К. Жантөшевди жазуучу катары таа&shy;ныткан чыгармасы – кыргыз адабиятындагы бел&shy;гилүү чыгармалардан болуп калган «Каныбек» романы (1-китеби 1939-жылы, 2-китеби 1941-жылы; 3-китеби 1948-жылы чыккан; экинчи редакциясы 1957–1958-жылы жарык көргөн). «Каныбекте» кыр&shy;гыз элинин 19-кылымдын экинчи жарымы – 20-кылым&shy;дын башындагы экономикалык абалы, үрп-адаты, кыр&shy;гыз жерине соода капиталынын айрым элемент&shy;теринин кириши, революциялык идеялардын тарала башташы жана башка окуялар эпикалык планда сүрөт&shy;төлгөн. Романдын баш каарманы Каныбектин образы романтикалык планда берилип, эзүүчү&shy;лөр менен күрөшү, тайманбастыгы жана өзү сыяк&shy;туу кедей-кембагалдарга кылган кайрымдуулу&shy;гу, боорукерлиги көрсөтүлөт. Жантүшев. – «Хан-Теңир&shy;лик чабан» (1963), «Биздин секретарь» (1964), «Менин тагдырым» (1967) деген роман, повест&shy;тердин, «Адыл мерген», «Мендирман», «Чолпон&shy;бай», «Өнөрлүү балдар», «Кара шумкар» сыяк&shy;туу аңгемелердин, «Тилек», «Ашуу ашкан суу» сыяктуу илимий-фантастикалык повесттердин ав&shy;тору. Балдар үчүн аңгеме, жомокторду да жаз&shy;ган. Жантөшев табиятында акын адам болгон. «Бөлө&shy;лөр» аттуу ыр менен жазылган фельетону 1969-жылы 2-февралда «Советтик Кыргызстан» (азыркы «Кыргыз Туусу») гезитине жарыяланган. «Курманбек» драмасын да ыр менен жазган. К. Жантөшев котор&shy;мочу катары да белгилүү. Н.Островскийдин «Бо&shy;лот кантип курчуду» романын, М. Лермонтов&shy;дун «Ашык Керибин» жана башкаларды кыргыз тилине ко&shy;торгон. Ал – кыргыз кино драматургия жанрын баштоочулардын бири. Айрым чыгармалары («Каныбек» романы жана башкалар) экрандаштырылган. «Каныбек» романы жана  башка чыгармалары чет тил&shy;дерге которулган. Республикадагы айрым мектептер&shy;ге, китепканаларга, көчөлөргө жана Каракол шаарындагы Ысык-Көл облустук драма театрына анын ысмы берилген. Айкели Ак-Суу районундагы Теп&shy;ке айылына 1974-жылы тургузулган (скульптор А. В. Шестопал). Эмгек Кызыл Туу, «Ардак Бел&shy;гиси» ордендери жана медалдар менен сыйланган.

Kadyrm: 1 версия

2025-04-28T13:25:54Z

1 версия

← Мурунку нускасы	13:25, 28 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы
(Айырма жок)

vol3>KadyrM, 06:57, 28 Апрель (Чын куран) 2025 карата

2025-04-28T06:57:56Z

Жаңы барак

ЖАНТӨШЕВ Касымалы (1904, Ысык-Көл обл., Түп р-ну, Тепке айылы – 13. 8. 1968, Фрунзе) – жазуучу, драматург, кыргыз профессионал адтын негиздегендердин бири, Кыргыз ССРинин иск-вого эмг. сиң. ишмери
(1
[[File:ЖАНТӨШЕВ64.png | thumb | none]]946), Кыргыз эл жазуучусу (1968). Фрунзедеги педтехникумду бүтүргөн (1930). 1934-ж. чейин Кыргыз ССР эл агартуу комиссариатында методист, РайОНОнун башчысы, окутуучу болуп иштеген. Кыргыз мамл. драма театрынын режиссёру, артисти, (1934–46), режиссёр-коюучу (1946–48), Кыргызмамбастын редактору (1948–49), Кыргыз ССР Эл агартуу комиссариатында иск-во б-ча башкарма начальниги (1949–51), Кыргыз ССР Мад-т министрлигинин репертуардык-редакциялык коллегиясынын башкы редактору (1964–68) болуп эмгектенген. Ал чыг-лык жолун драмалык
чыгармаларды жазуудан баштаган. «Койчу»
(1922), «Түштө», «Биз комсомолецтер» (1927), Октябрь рев-ясына чейинки кыргыз аялдарынын кайгылуу тагдырын баяндаган «Карачач» (1929), «Алым менен Мария» (1930) пьесалары театр студиясында коюлган. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде ж-а андан кийин жазган драмалык чыгармалары – «Өч», «Эл ырчысы»,
«Азоого чалма», «Каныбек», «Курманбек» ж. б.
 Алгачкы көлөмдүү прозалык чыгармасы – «Эки жаш» (1938) повести. Ж-ди жазуучу катары тааныткан чыгармасы – кыргыз ад-тындагы белгилүү чыгармалардан болуп калган «Каныбек» романы (1-китеби 1939-ж.; 2-китеби 1941-ж.; 3-китеби 1948-ж. чыккан; экинчи редакциясы 1957–58-ж. жарык көргөн). «Каныбекте» кыргыз элинин 19-к-дын экинчи жарымы – 20-кдын башындагы экон. абалы, үрп-адаты, кыргыз жерине соода капиталынын айрым элементтеринин кириши, рев-ялык идеялардын тарала башташы ж. б. окуялар эпикалык планда сүрөттөлгөн. Романдын баш каарманы Каныбектин образы романтикалык планда берилип, эзүүчүлөр м-н күрөшү, тайманбастыгы ж-а өзү сыяктуу кедей-кембагалдарга кылган кайрымдуулугу, боорукерлиги көрсөтүлөт. Ж. – «Хан-Теңирлик чабан» (1963), «Биздин секретарь» (1964),
«Менин тагдырым» (1967) деген роман, повесттердин, «Адыл мерген», «Мендирман», «Чолпонбай», «Өнөрлүү балдар», «Кара шумкар» сыяктуу аңгемелердин, «Тилек», «Ашуу ашкан суу» сыяктуу ил.-фантастикалык повесттердин автору. Балдар үчүн аңгеме, жомокторду да жазган. Ж. табиятында акын адам болгон. «Бөлөлөр» аттуу ыр м-н жазылган фельетону 1969-ж. 2-февралда «Советтик Кыргызстан» (азыркы
«Кыргыз Туусу») гезитине жарыяланган.«Кур-

манбек» драмасын да ыр м-н жазган. Ж. котормочукатарыдабелгилүү.Н.Островскийдин«Болот кантип курчуду» романын, М. Лермонтовдун «Ашык Керибин» ж. б. кыргыз тилине которгон. Ал – кыргыз кинодраматургия жанрын баштоочулардын бири. Айрым чыгармалары («Каныбек» романы ж. б.) экрандаштырылган.
«Каныбек» романы ж. б. чыгармалары чет тилдерге которулган. Респ-дагы айрым мектептерге, китепканаларга, көчөлөргө ж-а Каракол ш-ндагы Ысык-Көл обл. драма театрына анын ысмы берилген. Айкели Ак-Суу р-нундагы Тепке айылына 1974-ж. тургузулган (скульптор А. В. Шестопал). Эмгек Кызыл Туу, «Ардак Белгиси» ордендери ж-а медалдар м-н сыйланган.

Ад.: Суванбеков Ж. Касымалы Жантөшев. Ф., 1964;
Абдылдабеков К. Сөз чебери. Ф., 1970; Күмүшалиев К. Касымалы Жантөшев. Ф., 1973; Жигитов С. Жаңычылык жолунда. Ф., 1975; Бектенов З. Замандаштарым жөнүндө эскерүү. Б., 1992; Артыкбаев К. ХХ кылымдагы кыргыз адабиятынын тарыхы. Б., 2004. И. Жумабаев. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]