http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%93%D0%9B%D0%9E%D0%A1%D0%A1%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90 2026-04-23T05:53:53Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.0 http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%9B%D0%9E%D0%A1%D0%A1%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=12225&oldid=prev 2024-10-18T03:26:16Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:26, 18 Октябрь (Тогуздун айы) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ГЛОССЕМА&amp;#769;ТИКА ''' (гр. gljssа – тил, sema – белги) – жалпы тил илиминдеги тилдердин структурасын формалдуу түрдө изилдөө зарылчылыгын жактаган теория. Көбүнчө Батыш Европа тил илиминде колдонулат. 20-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>30–50-жылдарында Копенгаген <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ун-тиндеги лингв. </del>топтун өкүлдөрү Л. Ельмслев, В. Брёндаль, Х. Ульдалль тарабынан иштелип чыккан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г-нын </del>тилди абстракттуулукка айландыруу, тилдердин тектештигин, тил илиминде тарыхый көз карашты таануу, эскирген грамматиканын теориясын (17-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к.</del>) кубаттоо, тилди ойлоодон, коомдон бөлүп кароо, тил илимин математика, логика, философия илимдерине көз каранды кылуу, тилдин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">теор. </del>жагына көӊүл буруу, тилди символдук логика ж-а семиотика м-н байланыштыруу сыяктуу жоболору бар. Л. Ельмслев м-н Х. Ульдалль <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г-ны </del>бардык тилдердин жалпы дедукциялуу теориясы катары эсептешкен. Ошондуктан ага формалдуу логикалык ж-а <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">матем. </del>теория чегиндеги мүнөз берилген. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. </del>тилдик фактыларды анализдөөдө абстракттуулугу ж-а формалдуулугу м-н айырмаланат. Сунуш кылынган ыкманы ж-а тилдин коомдук милдетинин маанисин аныктоонун максаттуулугун негиздөөдө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. </del>тилдин табияты м-н коомдук маанисин жалпы теория аркылуу түшүндүргөн. Глоссематиктердин тилдин табиятын түшүнүүдөгү эӊ башкы методологиялык булагы – Ф. де Соссюрдун <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">лингв. </del>окуусу. Алар Ф. де Соссюрдун тил м-н сөздү айырмалаган оюн бир аз өзгөртө улантып, тилди белгилердин системасы, белгини туюндуруучу м-н туюнтулуучунун бирдиги, тил – форма, ал субстанция эмес, ошондуктан тилде айырмачылыктардан башка эч нерсе жок, тил <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">лингв. </del>көз караштан алганда өзүнчө ж-а өзүнө гана тиешелүү каралышы керек дешкен. Глоссематиктер тил м-н сөздү ажыратууну «схема, норма, колдонуу, акт» деген төрт мүчөлүү катары киргизүү м-н деталдаштырган. Ф. де Соссюр иштеп чыккан тил системасы деген түшүнүктү Л. Ельмслев социалдык аспектиден ажыратып, ага өтө абстракттуу ж-а «имманенттүү» мүнөз берген. Глоссематиктердин тилди анализге алуунун методологиясы тил илиминин тарыхында аз да болсо оӊ роль ойногон. Тилдин жалпы дедукциялык теориясы катары тил илимин формалдуу логика м-н айкалыштыруунун биринчи аракети катары тилдик кубулуштарды иликтөөнүн так методикасын өркүндөтүүгө таасирин тийгизген. Ошондой болсо да тилдин табиятын <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">үйрө- нүүдө Г-нын </del>теориясында карама-каршылыктардын болушу, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мис.</del>, теория тажрыйбага көз каранды болбойт деген көз карашы м-н теория эксперименттердин маалыматына таянуу аркылуу жыйынтык берет деген сыяктуу жагдайлар бар. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г-ны лингв. </del>иликтөөнүн жалпы методологиясы катары колдонууга мүмкүн эместиги анын көпчүлүк тилчилер тарабынан терс бааланышына алып келген. Ошондуктан бул теория тил илиминде кеӊири кулач жая албады, анын айрым терминдери башка <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">лингв. </del>концепцияларда колдонулууда.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ГЛОССЕМА&amp;#769;ТИКА ''' (гр. gljssа – тил, sema – белги) – жалпы тил илиминдеги тилдердин структурасын формалдуу түрдө изилдөө зарылчылыгын жактаган теория. Көбүнчө Батыш Европа тил илиминде колдонулат. 20-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>30–50-жылдарында Копенгаген <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">университетиндеги лингвистикалык </ins>топтун өкүлдөрү Л. Ельмслев, В. Брёндаль, Х. Ульдалль тарабынан иштелип чыккан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Глоссематиканын </ins>тилди абстракттуулукка айландыруу, тилдердин тектештигин, тил илиминде тарыхый көз карашты таануу, эскирген грамматиканын теориясын (17-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылым</ins>) кубаттоо, тилди ойлоодон, коомдон бөлүп кароо, тил илимин математика, логика, философия илимдерине көз каранды кылуу, тилдин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">теориялык </ins>жагына көӊүл буруу, тилди символдук логика ж-а семиотика м-н байланыштыруу сыяктуу жоболору бар. Л. Ельмслев м-н Х. Ульдалль <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Глоссематиканы </ins>бардык тилдердин жалпы дедукциялуу теориясы катары эсептешкен. Ошондуктан ага формалдуу логикалык ж-а <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">математикалык </ins>теория чегиндеги мүнөз берилген. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Глоссематика </ins>тилдик фактыларды анализдөөдө абстракттуулугу ж-а формалдуулугу м-н айырмаланат. Сунуш кылынган ыкманы ж-а тилдин коомдук милдетинин маанисин аныктоонун максаттуулугун негиздөөдө <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Глоссематика </ins>тилдин табияты м-н коомдук маанисин жалпы теория аркылуу түшүндүргөн. Глоссематиктердин тилдин табиятын түшүнүүдөгү эӊ башкы методологиялык булагы – Ф. де Соссюрдун <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">лингвистикалык </ins>окуусу. Алар Ф. де Соссюрдун тил м-н сөздү айырмалаган оюн бир аз өзгөртө улантып, тилди белгилердин системасы, белгини туюндуруучу м-н туюнтулуучунун бирдиги, тил – форма, ал субстанция эмес, ошондуктан тилде айырмачылыктардан башка эч нерсе жок, тил <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">лингвистикалык </ins>көз караштан алганда өзүнчө ж-а өзүнө гана тиешелүү каралышы керек дешкен. Глоссематиктер тил м-н сөздү ажыратууну «схема, норма, колдонуу, акт» деген төрт мүчөлүү катары киргизүү м-н деталдаштырган. Ф. де Соссюр иштеп чыккан тил системасы деген түшүнүктү Л. Ельмслев социалдык аспектиден ажыратып, ага өтө абстракттуу ж-а «имманенттүү» мүнөз берген. Глоссематиктердин тилди анализге алуунун методологиясы тил илиминин тарыхында аз да болсо оӊ роль ойногон. Тилдин жалпы дедукциялык теориясы катары тил илимин формалдуу логика м-н айкалыштыруунун биринчи аракети катары тилдик кубулуштарды иликтөөнүн так методикасын өркүндөтүүгө таасирин тийгизген. Ошондой болсо да тилдин табиятын <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">үйрөнүүдө Глоссематиканын </ins>теориясында карама-каршылыктардын болушу, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мисалы</ins>, теория тажрыйбага көз каранды болбойт деген көз карашы м-н теория эксперименттердин маалыматына таянуу аркылуу жыйынтык берет деген сыяктуу жагдайлар бар. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Глоссематиканы лингвистикалык </ins>иликтөөнүн жалпы методологиясы катары колдонууга мүмкүн эместиги анын көпчүлүк тилчилер тарабынан терс бааланышына алып келген. Ошондуктан бул теория тил илиминде кеӊири кулач жая албады, анын айрым терминдери башка <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">лингвистикалык </ins>концепцияларда колдонулууда.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Temirkan http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%9B%D0%9E%D0%A1%D0%A1%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=4055&oldid=prev 2024-03-24T17:18:48Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">17:18, 24 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%9B%D0%9E%D0%A1%D0%A1%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=3240&oldid=prev 2024-03-24T16:43:05Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">16:43, 24 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%9B%D0%9E%D0%A1%D0%A1%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=4054&oldid=prev 2024-03-24T10:02:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:02, 24 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

vol2_>KadyrM http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%9B%D0%9E%D0%A1%D0%A1%D0%95%D0%9C%D0%90%D0%A2%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=3239&oldid=prev 2024-03-24T10:02:49Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ГЛОССЕМА&amp;#769;ТИКА &#039;&#039;&#039; (гр. gljssа – тил, sema – белги) – жалпы тил илиминдеги тилдердин структурасын формалдуу түрдө изилдөө зарылчылыгын жактаган теория. Көбүнчө Батыш Европа тил илиминде колдонулат. 20-к-дын 30–50-жылдарында Копенгаген ун-тиндеги лингв. топтун өкүлдөрү Л. Ельмслев, В. Брёндаль, Х. Ульдалль тарабынан иштелип чыккан. Г-нын тилди абстракттуулукка айландыруу, тилдердин тектештигин, тил илиминде тарыхый көз карашты таануу, эскирген грамматиканын теориясын (17-к.) кубаттоо, тилди ойлоодон, коомдон бөлүп кароо, тил илимин математика, логика, философия илимдерине көз каранды кылуу, тилдин теор. жагына көӊүл буруу, тилди символдук логика ж-а семиотика м-н байланыштыруу сыяктуу жоболору бар. Л. Ельмслев м-н Х. Ульдалль Г-ны бардык тилдердин жалпы дедукциялуу теориясы катары эсептешкен. Ошондуктан ага формалдуу логикалык ж-а матем. теория чегиндеги мүнөз берилген. Г. тилдик фактыларды анализдөөдө абстракттуулугу ж-а формалдуулугу м-н айырмаланат. Сунуш кылынган ыкманы ж-а тилдин коомдук милдетинин маанисин аныктоонун максаттуулугун негиздөөдө Г. тилдин табияты м-н коомдук маанисин жалпы теория аркылуу түшүндүргөн. Глоссематиктердин тилдин табиятын түшүнүүдөгү эӊ башкы методологиялык булагы – Ф. де Соссюрдун лингв. окуусу. Алар Ф. де Соссюрдун тил м-н сөздү айырмалаган оюн бир аз өзгөртө улантып, тилди белгилердин системасы, белгини туюндуруучу м-н туюнтулуучунун бирдиги, тил – форма, ал субстанция эмес, ошондуктан тилде айырмачылыктардан башка эч нерсе жок, тил лингв. көз караштан алганда өзүнчө ж-а өзүнө гана тиешелүү каралышы керек дешкен. Глоссематиктер тил м-н сөздү ажыратууну «схема, норма, колдонуу, акт» деген төрт мүчөлүү катары киргизүү м-н деталдаштырган. Ф. де Соссюр иштеп чыккан тил системасы деген түшүнүктү Л. Ельмслев социалдык аспектиден ажыратып, ага өтө абстракттуу ж-а «имманенттүү» мүнөз берген. Глоссематиктердин тилди анализге алуунун методологиясы тил илиминин тарыхында аз да болсо оӊ роль ойногон. Тилдин жалпы дедукциялык теориясы катары тил илимин формалдуу логика м-н айкалыштыруунун биринчи аракети катары тилдик кубулуштарды иликтөөнүн так методикасын өркүндөтүүгө таасирин тийгизген. Ошондой болсо да тилдин табиятын үйрө- нүүдө Г-нын теориясында карама-каршылыктардын болушу, мис., теория тажрыйбага көз каранды болбойт деген көз карашы м-н теория эксперименттердин маалыматына таянуу аркылуу жыйынтык берет деген сыяктуу жагдайлар бар. Г-ны лингв. иликтөөнүн жалпы методологиясы катары колдонууга мүмкүн эместиги анын көпчүлүк тилчилер тарабынан терс бааланышына алып келген. Ошондуктан бул теория тил илиминде кеӊири кулач жая албады, анын айрым терминдери башка лингв. концепцияларда колдонулууда.<br /> [[Category: 2-том]]<br /> </div>

vol2_>KadyrM