http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%93%D0%90%D0%93%D0%90%D0%A3%D0%97%D0%94%D0%90%D0%A0ГАГАУЗДАР - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-19T08:22:02ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%90%D0%93%D0%90%D0%A3%D0%97%D0%94%D0%90%D0%A0&diff=10956&oldid=prevTemirkan, 03:23, 8 Август (Баш оона) 2024 карата2024-08-08T03:23:31Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:23, 8 Август (Баш оона) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ГАГАУЗДАР ''' – Кара деңиздин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түн.</del>-батыш аймагындагы түрк тилдүү элдер. Алар негизинен Молдованын түштүгүндөгү Буджак тарыхый аймагында (Гагаузиянын автономиялык аймактык бирдиги – Гагауз-Йери) ж-а Украинанын Одесса ж-а Запорожье <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">обл-тарында</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле Болгария (Варна ж-а Добрич аймактарында), Грекия, Румыния, Түркия, Россия, Казакстан ж. б. өлкөлөрдө да жашашат. Жалпы саны болжол м-н 250 миң адамды түзөт. Молдовада 126 010 адам, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">а. и. </del>Гагаузияда – 112 387 (2014), Украинада 31923 (2001), Одесса <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">обл-нда </del>27 617 (2001). Гагауз, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле молдова, украин, болгар, орус тилдеринде да сүйлөшөт. Христиан дининин православие багытын тутушат. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г-дын </del>келип чыгышы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-дө </del>көптөгөн божомолдоолор кездешет: бирөөлөрү түрктөшүп кеткен болгарлар дешсе, айрымда- </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ГАГАУЗДАР ''' – Кара деңиздин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">түндүк</ins>-батыш аймагындагы түрк тилдүү элдер. Алар негизинен Молдованын түштүгүндөгү Буджак тарыхый аймагында (Гагаузиянын автономиялык аймактык бирдиги – Гагауз-Йери) ж-а Украинанын Одесса ж-а Запорожье <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">облустарында</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле Болгария (Варна ж-а Добрич аймактарында), Грекия, Румыния, Түркия, Россия, Казакстан ж. б. өлкөлөрдө да жашашат. Жалпы саны болжол м-н 250 миң адамды түзөт. Молдовада 126 010 адам, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">анын ичинен </ins>Гагаузияда – 112 387 (2014), Украинада 31923 (2001), Одесса <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">облусунда </ins>27 617 (2001). Гагауз, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле молдова, украин, болгар, орус тилдеринде да сүйлөшөт. Христиан дининин православие багытын тутушат. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Гагауздардын </ins>келип чыгышы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жөнүндө </ins>көптөгөн божомолдоолор кездешет: бирөөлөрү түрктөшүп кеткен болгарлар дешсе, айрымда- <br/></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br/></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ГАГАУЗДАР16.png | thumb | none]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:ГАГАУЗДАР16.png | thumb | none]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ры болгар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мад-тын </del>ж-а христиан динин кабыл алган түрк урууларынын тукумдары дешет. Ал эми түркиялыктар 13-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кда </del>көчүп келишкен к и ч и а з и я л ы к түрктөрдүн ата-бабалары дешсе, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">европ. </del>изилдөөчүлөр 670-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Волга боюнан Балканга көчүп келишкен түрк тилдүү протоболгарлардын тукумдары деп эсептешкен. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г-дын </del>этностук негизин түрк тилдүү уруулар (огуздар, печенегдер, кыпчактар) түзгөн. 13-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-да </del>христиан динин кабыл алышкан. Жаӊы доордо осмон-түрктөрүнүн да таасири бар. Бул этнос байырлаган аймактарда Кыргыз-Суу, Кыргыз-Кытай, Катаган, Коӊурат ж. б. жер-суу аталыштарынын болушу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>кылымдардагы кыргыз этнокомпоненттеринин таралуу ареалын, кыргыз – гагауз этностук-маданий алакаларын чагылдырат. Алар 18-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>аягы – 19-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-дын </del>башында орус-түрк согушунда Россия тарабында согушкан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г. Түш. </del>Бессарабиянын бош жаткан талааларына отурукташкан. Алардын калган бөлүгү 1912–14-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Казакстанга, коллективдештирүү жылдарында Өзбекстанга көчүп келишкен. 1994-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Молдавияда Гагауз автономиясы түзүлгөн. Негизги кесиби – дыйканчылык (жүзүмчүлүк), мал чарбачылык ж-а кол өнөрчүлүк. 19-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кдын </del>аягында аялдары жеӊи кыска көйнөк кийип, фартук тагынышкан, башына кара жоолук салынган. Алтындан жасалган кооздуктарды колдонушкан. Эркектер көйнөк, кенен шым, башына калпак, каракүл тумак кийишип, кызыл кур тагынышкан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Г-дын </del>улуттук тамагы – эт, сүт (быштак, сыр ж. б.), дан азыктары. Салттуу үрп-адаты – курбан салты. Анда сөзсүз курмандыкка чалынган кой эти м-н даярдалган таруу ботко (булгур) даярдалган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ры болгар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">маданиятын </ins>ж-а христиан динин кабыл алган түрк урууларынын тукумдары дешет. Ал эми түркиялыктар 13-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымда </ins>көчүп келишкен к и ч и а з и я л ы к түрктөрдүн ата-бабалары дешсе, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">европалык </ins>изилдөөчүлөр 670-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Волга боюнан Балканга көчүп келишкен түрк тилдүү протоболгарлардын тукумдары деп эсептешкен. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Гагауздардын </ins>этностук негизин түрк тилдүү уруулар (огуздар, печенегдер, кыпчактар) түзгөн. 13-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымда </ins>христиан динин кабыл алышкан. Жаӊы доордо осмон-түрктөрүнүн да таасири бар. Бул этнос байырлаган аймактарда Кыргыз-Суу, Кыргыз-Кытай, Катаган, Коӊурат ж. б. жер-суу аталыштарынын болушу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">орто </ins>кылымдардагы кыргыз этнокомпоненттеринин таралуу ареалын, кыргыз – гагауз этностук-маданий алакаларын чагылдырат. Алар 18-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>аягы – 19-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>башында орус-түрк согушунда Россия тарабында согушкан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Гагауздар Түштүк </ins>Бессарабиянын бош жаткан талааларына отурукташкан. Алардын калган бөлүгү 1912–14-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдары </ins>Казакстанга, коллективдештирүү жылдарында Өзбекстанга көчүп келишкен. 1994-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Молдавияда Гагауз автономиясы түзүлгөн. Негизги кесиби – дыйканчылык (жүзүмчүлүк), мал чарбачылык ж-а кол өнөрчүлүк. 19-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымдын </ins>аягында аялдары жеӊи кыска көйнөк кийип, фартук тагынышкан, башына кара жоолук салынган. Алтындан жасалган кооздуктарды колдонушкан. Эркектер көйнөк, кенен шым, башына калпак, каракүл тумак кийишип, кызыл кур тагынышкан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Гагауздардын </ins>улуттук тамагы – эт, сүт (быштак, сыр ж. б.), дан азыктары. Салттуу үрп-адаты – курбан салты. Анда сөзсүз курмандыкка чалынган кой эти м-н даярдалган таруу ботко (булгур) даярдалган.<br/>''Ш. Керимова.''</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br/>''Ш. Керимова.''</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Temirkanhttp://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%90%D0%93%D0%90%D0%A3%D0%97%D0%94%D0%90%D0%A0&diff=5128&oldid=prevKadyrm: 1 версия2024-03-25T10:51:08Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">10:51, 25 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttp://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%90%D0%93%D0%90%D0%A3%D0%97%D0%94%D0%90%D0%A0&diff=5127&oldid=prevvol2_>KadyrM, 08:13, 25 Март (Жалган куран) 2024 карата2024-03-25T08:13:00Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div>'''ГАГАУЗДАР ''' – Кара деңиздин түн.-батыш аймагындагы түрк тилдүү элдер. Алар негизинен Молдованын түштүгүндөгү Буджак тарыхый аймагында (Гагаузиянын автономиялык аймактык бирдиги – Гагауз-Йери) ж-а Украинанын Одесса ж-а Запорожье обл-тарында, о. эле Болгария (Варна ж-а Добрич аймактарында), Грекия, Румыния, Түркия, Россия, Казакстан ж. б. өлкөлөрдө да жашашат. Жалпы саны болжол м-н 250 миң адамды түзөт. Молдовада 126 010 адам, а. и. Гагаузияда – 112 387 (2014), Украинада 31923 (2001), Одесса обл-нда 27 617 (2001). Гагауз, о. эле молдова, украин, болгар, орус тилдеринде да сүйлөшөт. Христиан дининин православие багытын тутушат. Г-дын келип чыгышы ж-дө көптөгөн божомолдоолор кездешет: бирөөлөрү түрктөшүп кеткен болгарлар дешсе, айрымда- <br />
<br/><br />
[[File:ГАГАУЗДАР16.png | thumb | none]]<br />
ры болгар мад-тын ж-а христиан динин кабыл алган түрк урууларынын тукумдары дешет. Ал эми түркиялыктар 13-кда көчүп келишкен к и ч и а з и я л ы к түрктөрдүн ата-бабалары дешсе, европ. изилдөөчүлөр 670-ж. Волга боюнан Балканга көчүп келишкен түрк тилдүү протоболгарлардын тукумдары деп эсептешкен. Г-дын этностук негизин түрк тилдүү уруулар (огуздар, печенегдер, кыпчактар) түзгөн. 13-к-да христиан динин кабыл алышкан. Жаӊы доордо осмон-түрктөрүнүн да таасири бар. Бул этнос байырлаган аймактарда Кыргыз-Суу, Кыргыз-Кытай, Катаган, Коӊурат ж. б. жер-суу аталыштарынын болушу о. кылымдардагы кыргыз этнокомпоненттеринин таралуу ареалын, кыргыз – гагауз этностук-маданий алакаларын чагылдырат. Алар 18-к-дын аягы – 19-к-дын башында орус-түрк согушунда Россия тарабында согушкан. Г. Түш. Бессарабиянын бош жаткан талааларына отурукташкан. Алардын калган бөлүгү 1912–14-ж. Казакстанга, коллективдештирүү жылдарында Өзбекстанга көчүп келишкен. 1994-ж. Молдавияда Гагауз автономиясы түзүлгөн. Негизги кесиби – дыйканчылык (жүзүмчүлүк), мал чарбачылык ж-а кол өнөрчүлүк. 19-кдын аягында аялдары жеӊи кыска көйнөк кийип, фартук тагынышкан, башына кара жоолук салынган. Алтындан жасалган кооздуктарды колдонушкан. Эркектер көйнөк, кенен шым, башына калпак, каракүл тумак кийишип, кызыл кур тагынышкан. Г-дын улуттук тамагы – эт, сүт (быштак, сыр ж. б.), дан азыктары. Салттуу үрп-адаты – курбан салты. Анда сөзсүз курмандыкка чалынган кой эти м-н даярдалган таруу ботко (булгур) даярдалган.<br />
<br/>''Ш. Керимова.''<br />
[[Category: 2-том]]<br />
</div>vol2_>KadyrM