<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95</id>
	<title>ГЁТЕ - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-23T15:55:47Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95&amp;diff=12600&amp;oldid=prev</id>
		<title>Lera, 10:42, 3 Декабрь (Бештин айы) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95&amp;diff=12600&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-12-03T10:42:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:42, 3 Декабрь (Бештин айы) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ГЁТЕ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Иоганн Вольфганг&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (28. 8. 1749, Франкфрут на-Майне – 22. 3. 1832, Веймар) – немец акыны, жаӊы немец адабиятын негиздөөчүлөрдүн бири, ойчул, Петербург ИАнын чет элдик ардактуу мүчөсү &amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ГЁТЕ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Иоганн Вольфганг&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (28. 8. 1749, Франкфрут на-Майне – 22. 3. 1832, Веймар) – немец акыны, жаӊы немец адабиятын негиздөөчүлөрдүн бири, ойчул, Петербург ИАнын чет элдик ардактуу мүчөсү &amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:ГЁТЕ24.png | thumb | И. В. Гёте. И. Штилер тарткан портрет.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:ГЁТЕ24.png | thumb | И. В. Гёте. И. Штилер тарткан портрет.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|left|365x365px&lt;/ins&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;(1826), Веймар театрынын уюштуруучусу ж-а жетекчиси (1791–1816). Лейпцигде (1765–68), Страсбургда (1770–71) окуган. Чыгармачылыгын «Бороон жана кысым» адабият кыймылына катышуу м-н баштаган («Жаш Вертердин азап чегүүсү» сентименталдык романы, 1774). 1775-жылы герцог Карл Августтун чакыруусу боюнча Веймарга келген. Улуу француз революциясын кайдыгер тосуп алса да, 1792-жылкы Веймардагы согушта француз революциячыл армиясынын маанисин «Дүйнөлүк тарыхтагы жаӊы доор дал ушул күндөн, дал ушул жерден башталат» деп белгилеген. Гётенин алгачкы поэтикалык чыгармалары (1767–69) анакреон лирикасынын салттарына жакын. 1770-жылдан Гётенин чыгармачылыгында жаӊы мезгил башталып, атактуу лирикалык ырлары м-н драмалары («Жолоочу», 1772; «Магомет ыры», 1774; «Бороондогу жолоочу ыры», 1771–72; «Гёц фое Берлихинген» драмасы, 1773) жаралат. Гуманисттик идеалдарга ишенген Гёте адам чыгармачыл кызматка жөндөмдүү экенин даӊазалап, Улуу француз революциясын «Венеция эпиграммалары» (1790), «Гражданин генерал» (1793) драмасы м-н «Немец эмигранттарынын маеги» (1794–95) новелласында чагылдырган. «Вильгельм Мейстердин окуудагы жылдары» романын (1793– 96), автобиографиялык «Өмүрдөгү поэзия жана чындык» (1811–33), «Италия саякаттары» (1816–29) романдарын, «Чыгыш-батыш диваны» (1814–19) циклин жаратат. Гётенин «Фауст» (1808; 1825–31) трагедиясы 18-кылымдагы бүткүл европалык агартуучулук ойду жыйынтыктап, 19-кылымдын проблемаларын алдын ала аныктаган. Адамдын чексиз мүмкүнчүлүгүнө ишеним Фаусттун образында өтө таасирдүү ж-а таамай берилген. Гётенин көркөм мурасы дүйнөлүк адабиятка зор таасир тийгизген. Россияда анын чыгармалары 18-кылымдан баштап («Фауст» 23 жолу) которулган. Ондогон изилдөөлөр бар. «Фауст» боюнча музыка ж-а опералар жазылып, сүрөттөр тартылган. Кыргыз тилине Гётенин айрым ырлары ж-а «Фауст» трагедиясынын биринчи бөлүмү которулган (1970). Гёте табият таанууда жаныбарлар м-н өсүмдүктөрдүн салыштырма морфологиясы, физика (оптика ж-а акустика), минералогия, геология, метеорология боюнча бир нече эмгек жазган. Анын морфология боюнча изилдөөлөрү тарыхый мааниге ээ. «Өсүмдүктөр метаморфозасы жөнүндө тажрыйба» (1790), «Түс жөнүндө окуу» (1810) эмгектеринин автору. Өсүмдүктөр м-н жаныбарлар организминдеги биримдик жөнүндөгү көзкарашы Ч. &amp;#039;&amp;#039;Дарвиндин&amp;#039;&amp;#039; окуусуна көмөк болгон. «Морфология» деген терминди илимге киргизген. Гёте – натуралист, сүрөткер катары табиятты ж-а бардык жандуу нерсени (анын ичинен адамды да) бир бүтүн нерсе катары караган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;(1826), Веймар театрынын уюштуруучусу ж-а жетекчиси (1791–1816). Лейпцигде (1765–68), Страсбургда (1770–71) окуган. Чыгармачылыгын «Бороон жана кысым» адабият кыймылына катышуу м-н баштаган («Жаш Вертердин азап чегүүсү» сентименталдык романы, 1774). 1775-жылы герцог Карл Августтун чакыруусу боюнча Веймарга келген. Улуу француз революциясын кайдыгер тосуп алса да, 1792-жылкы Веймардагы согушта француз революциячыл армиясынын маанисин «Дүйнөлүк тарыхтагы жаӊы доор дал ушул күндөн, дал ушул жерден башталат» деп белгилеген. Гётенин алгачкы поэтикалык чыгармалары (1767–69) анакреон лирикасынын салттарына жакын. 1770-жылдан Гётенин чыгармачылыгында жаӊы мезгил башталып, атактуу лирикалык ырлары м-н драмалары («Жолоочу», 1772; «Магомет ыры», 1774; «Бороондогу жолоочу ыры», 1771–72; «Гёц фое Берлихинген» драмасы, 1773) жаралат. Гуманисттик идеалдарга ишенген Гёте адам чыгармачыл кызматка жөндөмдүү экенин даӊазалап, Улуу француз революциясын «Венеция эпиграммалары» (1790), «Гражданин генерал» (1793) драмасы м-н «Немец эмигранттарынын маеги» (1794–95) новелласында чагылдырган. «Вильгельм Мейстердин окуудагы жылдары» романын (1793– 96), автобиографиялык «Өмүрдөгү поэзия жана чындык» (1811–33), «Италия саякаттары» (1816–29) романдарын, «Чыгыш-батыш диваны» (1814–19) циклин жаратат. Гётенин «Фауст» (1808; 1825–31) трагедиясы 18-кылымдагы бүткүл европалык агартуучулук ойду жыйынтыктап, 19-кылымдын проблемаларын алдын ала аныктаган. Адамдын чексиз мүмкүнчүлүгүнө ишеним Фаусттун образында өтө таасирдүү ж-а таамай берилген. Гётенин көркөм мурасы дүйнөлүк адабиятка зор таасир тийгизген. Россияда анын чыгармалары 18-кылымдан баштап («Фауст» 23 жолу) которулган. Ондогон изилдөөлөр бар. «Фауст» боюнча музыка ж-а опералар жазылып, сүрөттөр тартылган. Кыргыз тилине Гётенин айрым ырлары ж-а «Фауст» трагедиясынын биринчи бөлүмү которулган (1970). Гёте табият таанууда жаныбарлар м-н өсүмдүктөрдүн салыштырма морфологиясы, физика (оптика ж-а акустика), минералогия, геология, метеорология боюнча бир нече эмгек жазган. Анын морфология боюнча изилдөөлөрү тарыхый мааниге ээ. «Өсүмдүктөр метаморфозасы жөнүндө тажрыйба» (1790), «Түс жөнүндө окуу» (1810) эмгектеринин автору. Өсүмдүктөр м-н жаныбарлар организминдеги биримдик жөнүндөгү көзкарашы Ч. &amp;#039;&amp;#039;Дарвиндин&amp;#039;&amp;#039; окуусуна көмөк болгон. «Морфология» деген терминди илимге киргизген. Гёте – натуралист, сүрөткер катары табиятты ж-а бардык жандуу нерсени (анын ичинен адамды да) бир бүтүн нерсе катары караган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br /&amp;gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Шагинян М. С.&amp;#039;&amp;#039; Гёте. М.; Л., 1950; &amp;#039;&amp;#039;Людвиг Э.&amp;#039;&amp;#039; Гёте//Пер. с нем. М., 1965; &amp;#039;&amp;#039;Эккерман И. П.&amp;#039;&amp;#039; Разговоры с Гёте в последние годы его жизни. М.; Л., 1981.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br /&amp;gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Шагинян М. С.&amp;#039;&amp;#039; Гёте. М.; Л., 1950; &amp;#039;&amp;#039;Людвиг Э.&amp;#039;&amp;#039; Гёте//Пер. с нем. М., 1965; &amp;#039;&amp;#039;Эккерман И. П.&amp;#039;&amp;#039; Разговоры с Гёте в последние годы его жизни. М.; Л., 1981.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Lera</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95&amp;diff=10921&amp;oldid=prev</id>
		<title>Temirkan, 10:43, 6 Август (Баш оона) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95&amp;diff=10921&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-08-06T10:43:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:43, 6 Август (Баш оона) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ГЁТЕ &#039;&#039;&#039; Иоганн Вольфганг (28. 8. 1749, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Франкфрутна&lt;/del&gt;-Майне – 22. 3. 1832, Веймар) – &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;нем. &lt;/del&gt;акыны, жаӊы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;нем. ад-тын &lt;/del&gt;негиздөөчүлөрдүн бири, ойчул, Петербург ИАнын чет элдик ардактуу мүчөсү  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;ГЁТЕ &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;Иоганн Вольфганг&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;(28. 8. 1749, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Франкфрут на&lt;/ins&gt;-Майне – 22. 3. 1832, Веймар) – &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;немец &lt;/ins&gt;акыны, жаӊы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;немец адабиятын &lt;/ins&gt;негиздөөчүлөрдүн бири, ойчул, Петербург ИАнын чет элдик ардактуу мүчөсү &amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:ГЁТЕ24.png | thumb | И. В. Гёте. И. Штилер тарткан портрет.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:ГЁТЕ24.png | thumb | И. В. Гёте. И. Штилер тарткан портрет.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;(1826), Веймар театрынын уюштуруучусу ж-а жетекчиси (1791–1816). Лейпцигде (1765–68), Страсбургда (1770–71) окуган. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Чыг-лыгын &lt;/del&gt;«Бороон жана кысым» &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ад-т &lt;/del&gt;кыймылына катышуу м-н баштаган («Жаш Вертердин азап чегүүсү» сентименталдык романы, 1774). 1775-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;герцог Карл Августтун чакыруусу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча &lt;/del&gt;Веймарга келген. Улуу француз &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;рев-ясын &lt;/del&gt;кайдыгер тосуп алса да, 1792-жылкы Веймардагы согушта француз &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;рев-ячыл &lt;/del&gt;армиясынын маанисин «Дүйнөлүк тарыхтагы жаӊы доор дал ушул күндөн, дал ушул жерден башталат» деп белгилеген. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г-нин &lt;/del&gt;алгачкы поэтикалык чыгармалары (1767–69) анакреон лирикасынын салттарына жакын. 1770-жылдан &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г-нин чыг-лыгында &lt;/del&gt;жаӊы мезгил башталып, атактуу лирикалык ырлары м-н драмалары («Жолоочу», 1772; «Магомет ыры», 1774; «Бороондогу жолоочу ыры», 1771–72; «Гёц фое Берлихинген» драмасы, 1773) жаралат. Гуманисттик идеалдарга ишенген &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г. &lt;/del&gt;адам чыгармачыл кызматка жөндөмдүү экенин даӊазалап, Улуу француз &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;рев-ясын &lt;/del&gt;«Венеция &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;эпиграммалары » &lt;/del&gt;(1790), «Гражданин генерал» (1793) драмасы м-н «Немец эмигранттарынын маеги» (1794–95) новелласында чагылдырган. «Вильгельм Мейстердин окуудагы жылдары» романын (1793– 96), автобиографиялык «Өмүрдөгү поэзия жана чындык» (1811–33), «Италия саякаттары» (1816–29) романдарын, «Чыгыш-батыш диваны» (1814–19) циклин жаратат. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г-нин &lt;/del&gt;«Фауст» (1808; 1825–31) трагедиясы 18-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дагы &lt;/del&gt;бүткүл &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;европ. &lt;/del&gt;агартуучулук ойду жыйынтыктап, 19-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;проблемаларын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;алдынала &lt;/del&gt;аныктаган. Адамдын чексиз мүмкүнчүлүгүнө ишеним Фаусттун образында өтө таасирдүү ж-а таамай берилген. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г-нин &lt;/del&gt;көркөм мурасы дүйнөлүк &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ад-тка &lt;/del&gt;зор таасир тийгизген. Россияда анын чыгармалары 18-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дан &lt;/del&gt;баштап («Фауст» 23 жолу) которулган. Ондогон изилдөөлөр бар. «Фауст» &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча &lt;/del&gt;музыка ж-а опералар жазылып, сүрөттөр тартылган. Кыргыз тилине &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г-нин &lt;/del&gt;айрым ырлары ж-а «Фауст» трагедиясынын биринчи бөлүмү которулган (1970). &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г. табияттаанууда &lt;/del&gt;жаныбарлар м-н өсүмдүктөрдүн салыштырма морфологиясы, физика (оптика ж-а акустика), минералогия, геология, метеорология &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча &lt;/del&gt;бир нече эмгек жазган. Анын морфология &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча &lt;/del&gt;изилдөөлөрү тарыхый мааниге ээ. «Өсүмдүктөр метаморфозасы жөнүндө тажрыйба» (1790), «Түс жөнүндө окуу» (1810) эмгектеринин автору. Өсүмдүктөр м-н жаныбарлар организминдеги биримдик &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-дөгү &lt;/del&gt;көзкарашы Ч. &#039;&#039;Дарвиндин&#039;&#039; окуусуна көмөк болгон. «Морфология» деген терминди илимге киргизген. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Г. &lt;/del&gt;– натуралист, сүрөткер катары табиятты ж-а бардык жандуу нерсени (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;а. и. &lt;/del&gt;адамды да) бир бүтүн нерсе катары караган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;(1826), Веймар театрынын уюштуруучусу ж-а жетекчиси (1791–1816). Лейпцигде (1765–68), Страсбургда (1770–71) окуган. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Чыгармачылыгын &lt;/ins&gt;«Бороон жана кысым» &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;адабият &lt;/ins&gt;кыймылына катышуу м-н баштаган («Жаш Вертердин азап чегүүсү» сентименталдык романы, 1774). 1775-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;герцог Карл Августтун чакыруусу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;Веймарга келген. Улуу француз &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;революциясын &lt;/ins&gt;кайдыгер тосуп алса да, 1792-жылкы Веймардагы согушта француз &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;революциячыл &lt;/ins&gt;армиясынын маанисин «Дүйнөлүк тарыхтагы жаӊы доор дал ушул күндөн, дал ушул жерден башталат» деп белгилеген. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гётенин &lt;/ins&gt;алгачкы поэтикалык чыгармалары (1767–69) анакреон лирикасынын салттарына жакын. 1770-жылдан &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гётенин чыгармачылыгында &lt;/ins&gt;жаӊы мезгил башталып, атактуу лирикалык ырлары м-н драмалары («Жолоочу», 1772; «Магомет ыры», 1774; «Бороондогу жолоочу ыры», 1771–72; «Гёц фое Берлихинген» драмасы, 1773) жаралат. Гуманисттик идеалдарга ишенген &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гёте &lt;/ins&gt;адам чыгармачыл кызматка жөндөмдүү экенин даӊазалап, Улуу француз &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;революциясын &lt;/ins&gt;«Венеция &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;эпиграммалары» &lt;/ins&gt;(1790), «Гражданин генерал» (1793) драмасы м-н «Немец эмигранттарынын маеги» (1794–95) новелласында чагылдырган. «Вильгельм Мейстердин окуудагы жылдары» романын (1793– 96), автобиографиялык «Өмүрдөгү поэзия жана чындык» (1811–33), «Италия саякаттары» (1816–29) романдарын, «Чыгыш-батыш диваны» (1814–19) циклин жаратат. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гётенин &lt;/ins&gt;«Фауст» (1808; 1825–31) трагедиясы 18-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдагы &lt;/ins&gt;бүткүл &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;европалык &lt;/ins&gt;агартуучулук ойду жыйынтыктап, 19-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;проблемаларын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;алдын ала &lt;/ins&gt;аныктаган. Адамдын чексиз мүмкүнчүлүгүнө ишеним Фаусттун образында өтө таасирдүү ж-а таамай берилген. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гётенин &lt;/ins&gt;көркөм мурасы дүйнөлүк &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;адабиятка &lt;/ins&gt;зор таасир тийгизген. Россияда анын чыгармалары 18-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдан &lt;/ins&gt;баштап («Фауст» 23 жолу) которулган. Ондогон изилдөөлөр бар. «Фауст» &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;музыка ж-а опералар жазылып, сүрөттөр тартылган. Кыргыз тилине &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гётенин &lt;/ins&gt;айрым ырлары ж-а «Фауст» трагедиясынын биринчи бөлүмү которулган (1970). &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гёте табият таанууда &lt;/ins&gt;жаныбарлар м-н өсүмдүктөрдүн салыштырма морфологиясы, физика (оптика ж-а акустика), минералогия, геология, метеорология &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;бир нече эмгек жазган. Анын морфология &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;изилдөөлөрү тарыхый мааниге ээ. «Өсүмдүктөр метаморфозасы жөнүндө тажрыйба» (1790), «Түс жөнүндө окуу» (1810) эмгектеринин автору. Өсүмдүктөр м-н жаныбарлар организминдеги биримдик &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жөнүндөгү &lt;/ins&gt;көзкарашы Ч. &#039;&#039;Дарвиндин&#039;&#039; окуусуна көмөк болгон. «Морфология» деген терминди илимге киргизген. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Гёте &lt;/ins&gt;– натуралист, сүрөткер катары табиятты ж-а бардык жандуу нерсени (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;анын ичинен &lt;/ins&gt;адамды да) бир бүтүн нерсе катары караган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Шагинян М. С.&#039;&#039; Гёте. М.; Л., 1950; &#039;&#039;Людвиг Э.&#039;&#039; Гёте//Пер. с нем. М., 1965; &#039;&#039;Эккерман И. П.&#039;&#039; Разговоры с Гёте в последние годы его жизни. М.; Л., 1981.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br /&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Шагинян М. С.&#039;&#039; Гёте. М.; Л., 1950; &#039;&#039;Людвиг Э.&#039;&#039; Гёте//Пер. с нем. М., 1965; &#039;&#039;Эккерман И. П.&#039;&#039; Разговоры с Гёте в последние годы его жизни. М.; Л., 1981.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95&amp;diff=3691&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95&amp;diff=3691&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-24T17:18:38Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;17:18, 24 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95&amp;diff=2876&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95&amp;diff=2876&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-24T16:42:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;16:42, 24 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95&amp;diff=3690&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol2_&gt;KadyrM, 10:02, 24 Март (Жалган куран) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95&amp;diff=3690&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-24T10:02:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:02, 24 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>vol2_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95&amp;diff=2875&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol2_&gt;KadyrM, 10:02, 24 Март (Жалган куран) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%93%D0%81%D0%A2%D0%95&amp;diff=2875&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-24T10:02:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ГЁТЕ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; Иоганн Вольфганг (28. 8. 1749, Франкфрутна-Майне – 22. 3. 1832, Веймар) – нем. акыны, жаӊы нем. ад-тын негиздөөчүлөрдүн бири, ойчул, Петербург ИАнын чет элдик ардактуу мүчөсү &lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[File:ГЁТЕ24.png | thumb | И. В. Гёте. И. Штилер тарткан портрет.]]&lt;br /&gt;
(1826), Веймар театрынын уюштуруучусу ж-а жетекчиси (1791–1816). Лейпцигде (1765–68), Страсбургда (1770–71) окуган. Чыг-лыгын «Бороон жана кысым» ад-т кыймылына катышуу м-н баштаган («Жаш Вертердин азап чегүүсү» сентименталдык романы, 1774). 1775-ж. герцог Карл Августтун чакыруусу б-ча Веймарга келген. Улуу француз рев-ясын кайдыгер тосуп алса да, 1792-жылкы Веймардагы согушта француз рев-ячыл армиясынын маанисин «Дүйнөлүк тарыхтагы жаӊы доор дал ушул күндөн, дал ушул жерден башталат» деп белгилеген. Г-нин алгачкы поэтикалык чыгармалары (1767–69) анакреон лирикасынын салттарына жакын. 1770-жылдан Г-нин чыг-лыгында жаӊы мезгил башталып, атактуу лирикалык ырлары м-н драмалары («Жолоочу», 1772; «Магомет ыры», 1774; «Бороондогу жолоочу ыры», 1771–72; «Гёц фое Берлихинген» драмасы, 1773) жаралат. Гуманисттик идеалдарга ишенген Г. адам чыгармачыл кызматка жөндөмдүү экенин даӊазалап, Улуу француз рев-ясын «Венеция эпиграммалары » (1790), «Гражданин генерал» (1793) драмасы м-н «Немец эмигранттарынын маеги» (1794–95) новелласында чагылдырган. «Вильгельм Мейстердин окуудагы жылдары» романын (1793– 96), автобиографиялык «Өмүрдөгү поэзия жана чындык» (1811–33), «Италия саякаттары» (1816–29) романдарын, «Чыгыш-батыш диваны» (1814–19) циклин жаратат. Г-нин «Фауст» (1808; 1825–31) трагедиясы 18-к-дагы бүткүл европ. агартуучулук ойду жыйынтыктап, 19-к-дын проблемаларын алдынала аныктаган. Адамдын чексиз мүмкүнчүлүгүнө ишеним Фаусттун образында өтө таасирдүү ж-а таамай берилген. Г-нин көркөм мурасы дүйнөлүк ад-тка зор таасир тийгизген. Россияда анын чыгармалары 18-к-дан баштап («Фауст» 23 жолу) которулган. Ондогон изилдөөлөр бар. «Фауст» б-ча музыка ж-а опералар жазылып, сүрөттөр тартылган. Кыргыз тилине Г-нин айрым ырлары ж-а «Фауст» трагедиясынын биринчи бөлүмү которулган (1970). Г. табияттаанууда жаныбарлар м-н өсүмдүктөрдүн салыштырма морфологиясы, физика (оптика ж-а акустика), минералогия, геология, метеорология б-ча бир нече эмгек жазган. Анын морфология б-ча изилдөөлөрү тарыхый мааниге ээ. «Өсүмдүктөр метаморфозасы жөнүндө тажрыйба» (1790), «Түс жөнүндө окуу» (1810) эмгектеринин автору. Өсүмдүктөр м-н жаныбарлар организминдеги биримдик ж-дөгү көзкарашы Ч. &amp;#039;&amp;#039;Дарвиндин&amp;#039;&amp;#039; окуусуна көмөк болгон. «Морфология» деген терминди илимге киргизген. Г. – натуралист, сүрөткер катары табиятты ж-а бардык жандуу нерсени (а. и. адамды да) бир бүтүн нерсе катары караган.&lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Шагинян М. С.&amp;#039;&amp;#039; Гёте. М.; Л., 1950; &amp;#039;&amp;#039;Людвиг Э.&amp;#039;&amp;#039; Гёте//Пер. с нем. М., 1965; &amp;#039;&amp;#039;Эккерман И. П.&amp;#039;&amp;#039; Разговоры с Гёте в последние годы его жизни. М.; Л., 1981.&lt;br /&gt;
[[Category: 2-том]]&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>vol2_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
</feed>