http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%91%D3%A8%D0%9A%D0%95%D0%99%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%92БӨКЕЙХАНОВ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-04-18T22:49:50ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.0http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D3%A8%D0%9A%D0%95%D0%99%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%92&diff=10079&oldid=prevTemirkan, 07:29, 20 Май (Бугу) 2024 карата2024-05-20T07:29:50Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">07:29, 20 Май (Бугу) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1 сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БӨКЕЙХАНОВ ''' Алихан Нурмухамед уулу (25.3. 1866, мурдагы Семей <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">обл.</del>, Каркыралы уезди, Токыраун болуштугу – 27. 9. 1937, Москва) – Казакстандын коомдук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а мамл. </del>ишмери; улуттук-боштондук <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>Алаш кыймылынын жетекчиси, Алаш-Ордо автономиялык өкмөтүнүн төрагасы, публицист, илимпоз, котормочу. Каркыралы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ш-ндагы </del>мектепти (1886), Омскидеги <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">тех. </del>окуу жайын (1890), Санкт-Петербургдагы токой чарба <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ин-тунун </del>экономика <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ф-тин </del>(1894) бүтүргөн. Санкт-Петербургда окуп жүргөн мезгилде студенттик кыймылга активдүү катышкан. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ин-тту </del>аяктаган соӊ Омск токой чарба окуу жайында мугалим болуп иштеген. 1896–1903-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Россия империясынын казак жергесине жүргүзгөн экспедициясына катышкан. Экспедиция учурунда ал падышалык Россиянын жүргүзгөн колониялык саясатын иш жүзүндө тереӊ баамдап <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>ага каршы күрөш жүргүзүү үчүн бүткүл казак элин бириктирүүнү, бул күрөштө расмий бийликке каршы турган саясий күчтөргө таянууну көздөгөн. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. </del>1905-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>«Эл боштондугу» (конституциялык-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демокр.</del>) партиясына мүчө болуп кирген. Ал Семей <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">обл-нан </del>I <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мамл. </del>Думага депутат болуп шайланган, бирок ошол мезгилде талаа генерал-губернаторунун Указы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>Павлодар түрмөсүндө 3 ай негизсиз камалгандыктан, Думага катыша алган эмес. 1906-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Омскиде чыккан «Голос степи», «Иртыш», 1908-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Петербургда – «Товарищ», «Речь», «Слово» гезиттеринде редакторлук кызмат аткарган, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле «Казак» гезитинин жарык көрүшүнө <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>анын улуттук деӊгээлге көтөрүлүшүнө зор эмгек сиӊирген. 1912–17-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>кадеттер партиясынын уюштуруу <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-тинин </del>мүчөсү болгон. 1917-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Убактылуу өкмөттүн Торгой <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">обл. </del>комиссары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>Түркстан <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к-тинин </del>мүчөлүгүнө дайындалган. Анын демилгеси <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>1917-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>1-Бүткүл казак съезди өткөрүлгөн <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж-а </del>«Алаш» партиясы түзүлгөн, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">о. </del>эле жылы <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Б. м-н </del>Байтурсынов баштаган бир топ казак лидерлери 1917-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>кийинки съездде «Алаш-Ордо» өкмөтүн түзүшкөн. Кийин бул өкмөт Совет бийлигине каршы күрөшүп, ак казактар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>падышалык генералдар тарабында болгон (1919–20-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Совет өкмөтү Алаш кыймылына катышкандарга кечирим жарыялаган). 1920-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Казак АССРинин <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Дыйканчылык </del>Эл комиссариатынын коллегиясынын мүчөсү, 1922-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Москвадагы Улуттук иштер комиссариатынын басмасында, 1926–27-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Россия ИАда <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ил. </del>кызматкер болуп иштеген. 1937-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж. </del>Казак ССРинин Жогорку сотунун өкүмү <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">м-н </del>атуу жазасы берилген. Акыркы тергөөдө ал «Алаш» партиясынын Совет бийлигине каршы аракеттерине байланыштуу бардык жоопкерчиликти өз мойнуна алган. 1989-ж. акталган.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''БӨКЕЙХАНОВ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>'''Алихан Нурмухамед уулу<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>(25.3. 1866, мурдагы Семей <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">облусу</ins>, Каркыралы уезди, Токыраун болуштугу – 27. 9. 1937, Москва) – Казакстандын коомдук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана мамлекеттик </ins>ишмери; улуттук-боштондук <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>Алаш кыймылынын жетекчиси, Алаш-Ордо автономиялык өкмөтүнүн төрагасы, публицист, илимпоз, котормочу. Каркыралы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">шаарындагы </ins>мектепти (1886), Омскидеги <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">техникалык </ins>окуу жайын (1890), Санкт-Петербургдагы токой чарба <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">институтунун </ins>экономика <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">факультетин </ins>(1894) бүтүргөн. Санкт-Петербургда окуп жүргөн мезгилде студенттик кыймылга активдүү катышкан. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Институтту </ins>аяктаган соӊ Омск токой чарба окуу жайында мугалим болуп иштеген. 1896–1903-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдары </ins>Россия империясынын казак жергесине жүргүзгөн экспедициясына катышкан. Экспедиция учурунда ал падышалык Россиянын жүргүзгөн колониялык саясатын иш жүзүндө тереӊ баамдап <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>ага каршы күрөш жүргүзүү үчүн бүткүл казак элин бириктирүүнү, бул күрөштө расмий бийликке каршы турган саясий күчтөргө таянууну көздөгөн. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бөкейханов </ins>1905-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>«Эл боштондугу» (конституциялык-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">демократиялык</ins>) партиясына мүчө болуп кирген. Ал Семей <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">облусунан </ins>I <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мамлекеттик </ins>Думага депутат болуп шайланган, бирок ошол мезгилде талаа генерал-губернаторунун Указы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>Павлодар түрмөсүндө 3 ай негизсиз камалгандыктан, Думага катыша алган эмес. 1906-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Омскиде чыккан «Голос степи», «Иртыш», 1908-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Петербургда – «Товарищ», «Речь», «Слово» гезиттеринде редакторлук кызмат аткарган, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошондой </ins>эле «Казак» гезитинин жарык көрүшүнө <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>анын улуттук деӊгээлге көтөрүлүшүнө зор эмгек сиӊирген. 1912–17-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдары </ins>кадеттер партиясынын уюштуруу <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">комитетинин </ins>мүчөсү болгон. 1917-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Убактылуу өкмөттүн Торгой <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">облустук </ins>комиссары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>Түркстан <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кмитетинин </ins>мүчөлүгүнө дайындалган. Анын демилгеси <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>1917-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>1-Бүткүл казак съезди өткөрүлгөн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана </ins>«Алаш» партиясы түзүлгөн, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ошол </ins>эле жылы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Бөкейханов менен </ins>Байтурсынов баштаган бир топ казак лидерлери 1917-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдагы </ins>кийинки съездде «Алаш-Ордо» өкмөтүн түзүшкөн. Кийин бул өкмөт Совет бийлигине каршы күрөшүп, ак казактар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>падышалык генералдар тарабында болгон (1919–20-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдары </ins>Совет өкмөтү Алаш кыймылына катышкандарга кечирим жарыялаган). 1920-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Казак АССРинин <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">дыйканчылык </ins>Эл комиссариатынын коллегиясынын мүчөсү, 1922-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Москвадагы Улуттук иштер комиссариатынын басмасында, 1926–27-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылдары </ins>Россия ИАда <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">илимий </ins>кызматкер болуп иштеген. 1937-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жылы </ins>Казак ССРинин Жогорку сотунун өкүмү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">менен </ins>атуу жазасы берилген. Акыркы тергөөдө ал «Алаш» партиясынын Совет бийлигине каршы аракеттерине байланыштуу бардык жоопкерчиликти өз мойнуна алган. 1989-ж. акталган.<br/>''А. Жуманалиев''.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br/>''А. Жуманалиев''.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category: 2-том]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Temirkanhttp://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D3%A8%D0%9A%D0%95%D0%99%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%92&diff=7073&oldid=prevvol2_>KadyrM, 09:03, 28 Март (Жалган куран) 2024 карата2024-03-28T09:03:28Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">09:03, 28 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol2_>KadyrMhttp://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D3%A8%D0%9A%D0%95%D0%99%D0%A5%D0%90%D0%9D%D0%9E%D0%92&diff=7074&oldid=prevKadyrm: 1 версия2024-03-28T04:57:11Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div>'''БӨКЕЙХАНОВ ''' Алихан Нурмухамед уулу (25.3. 1866, мурдагы Семей обл., Каркыралы уезди, Токыраун болуштугу – 27. 9. 1937, Москва) – Казакстандын коомдук ж-а мамл. ишмери; улуттук-боштондук ж-а Алаш кыймылынын жетекчиси, Алаш-Ордо автономиялык өкмөтүнүн төрагасы, публицист, илимпоз, котормочу. Каркыралы ш-ндагы мектепти (1886), Омскидеги тех. окуу жайын (1890), Санкт-Петербургдагы токой чарба ин-тунун экономика ф-тин (1894) бүтүргөн. Санкт-Петербургда окуп жүргөн мезгилде студенттик кыймылга активдүү катышкан. Ин-тту аяктаган соӊ Омск токой чарба окуу жайында мугалим болуп иштеген. 1896–1903-ж. Россия империясынын казак жергесине жүргүзгөн экспедициясына катышкан. Экспедиция учурунда ал падышалык Россиянын жүргүзгөн колониялык саясатын иш жүзүндө тереӊ баамдап ж-а ага каршы күрөш жүргүзүү үчүн бүткүл казак элин бириктирүүнү, бул күрөштө расмий бийликке каршы турган саясий күчтөргө таянууну көздөгөн. Б. 1905-ж. «Эл боштондугу» (конституциялык-демокр.) партиясына мүчө болуп кирген. Ал Семей обл-нан I Мамл. Думага депутат болуп шайланган, бирок ошол мезгилде талаа генерал-губернаторунун Указы м-н Павлодар түрмөсүндө 3 ай негизсиз камалгандыктан, Думага катыша алган эмес. 1906-ж. Омскиде чыккан «Голос степи», «Иртыш», 1908-ж. Петербургда – «Товарищ», «Речь», «Слово» гезиттеринде редакторлук кызмат аткарган, о. эле «Казак» гезитинин жарык көрүшүнө ж-а анын улуттук деӊгээлге көтөрүлүшүнө зор эмгек сиӊирген. 1912–17-ж. кадеттер партиясынын уюштуруу к-тинин мүчөсү болгон. 1917-ж. Убактылуу өкмөттүн Торгой обл. комиссары ж-а Түркстан к-тинин мүчөлүгүнө дайындалган. Анын демилгеси м-н 1917-ж. 1-Бүткүл казак съезди өткөрүлгөн ж-а «Алаш» партиясы түзүлгөн, о. эле жылы Б. м-н Байтурсынов баштаган бир топ казак лидерлери 1917-ж. кийинки съездде «Алаш-Ордо» өкмөтүн түзүшкөн. Кийин бул өкмөт Совет бийлигине каршы күрөшүп, ак казактар м-н падышалык генералдар тарабында болгон (1919–20-ж. Совет өкмөтү Алаш кыймылына катышкандарга кечирим жарыялаган). 1920-ж. Казак АССРинин Дыйканчылык Эл комиссариатынын коллегиясынын мүчөсү, 1922-ж. Москвадагы Улуттук иштер комиссариатынын басмасында, 1926–27-ж. Россия ИАда ил. кызматкер болуп иштеген. 1937-ж. Казак ССРинин Жогорку сотунун өкүмү м-н атуу жазасы берилген. Акыркы тергөөдө ал «Алаш» партиясынын Совет бийлигине каршы аракеттерине байланыштуу бардык жоопкерчиликти өз мойнуна алган. 1989-ж. акталган.<br />
<br/>''А. Жуманалиев''.<br />
[[Category: 2-том]]<br />
</div>Kadyrm