<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90</id>
	<title>БОТАНИКА - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-29T14:59:04Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=18712&amp;oldid=prev</id>
		<title>Dilde, 02:59, 20 Март (Жалган куран) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=18712&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-03-20T02:59:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;02:59, 20 Март (Жалган куран) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОТА&amp;amp;#769;НИКА &#039;&#039;&#039; (гр. botfnе; – чөп, өсүмдүк) – өсүмдүктөр жөнүндөгү илим; &#039;&#039;биологиянын&#039;&#039; бир тармагы. Ботаника көп тармакты: өсүмдүктүн сырткы, ички түзүлүштөрүн, систематикасын, геологиялык убакыт ичинде өнүгүшүн (эволюция), тектештик байланыштарын (филогения); өткөн жана азыркы замандагы таралуу закон ченемин (өсүмдүк географиясы), чөйрө менен өз ара байланышын, өсүмдүктөр жамаатынын түзүлүшүн (фитоценология же геоботаника), эл чарбасында пайдалануу мүмкүнчүлүктөрүн жана жолун (экономикалык  ботаника), казып алынган өсүмдүктөрдү (палеоботаника), тиричилигин жана функциясын (өсүмдүк физиологиясы), химиялык курамын жана биохимиялык процесстерди (биохимия), чөйрө ж. б. организмдер менен ич ара байланышын (экология), өсүмдүк илдетин (фитопатология) ж. б. изилдөөнү камтыйт. Изилденүүчү объектилерине карата альгология (балырлар), микология (козу карындар), лихенология (эӊилчектер), бриология (мамык чөптөр), дендрология (дарак, бадалдар) ж. б. болуп бөлүнөт. Өсүмдүк дүйнөсүндөгү жөнөкөй түзүлүштүү микроскопиялык организмдерди &#039;&#039;микробиология&#039;&#039; изилдейт. Ботаника илим катары байыркы грек табият изилдөөчүлөрүнөн башталган. Өсүмдүктөрдү биринчи жолу классификациялоого аракет жасап, сыпаттап жазган грек табият изилдөөчүсү Теофраст ботаниканын «атасы» деп эсептелет. Ботаника 15-кылымдан тез өнүгүп, улам жаӊы тармактары пайда боло баштайт. Анын өнүгүшүнө 18-кылымдын орто ченинде швед окумуштуусу К. &#039;&#039;Линнейдин&#039;&#039; ботаниканын өнүгүшүн жыйынтыктоосу, 19-кылымда физика менен химиянын жетишкендиктери, клетка теориясы жана Ч. &#039;&#039;Дарвиндин&#039;&#039; эволюциялык окуусу, 20-кылымда генетика менен молекулалык биологиянын өнүгүшү чоӊ таасирин тийгизген. Ботаника геология, химия, физика, география ж. б. илимдер менен тыгыз байланыштуу. Айыл чарбасынын, токой чарбасынын, тамак-аш, текстиль, целлюлоза, жыгач иштетүү өнөр жайларынын көп маселелерин чечүүдө пайдаланылат. Кыргызстанда 1928-жылы «Топурак-ботаникалык бюро» деген туӊгуч ботаникалык мекеме уюштурулуп, анда ботаникалык изилдөөлөр жүргүзүлө баштаган. И. В. &#039;&#039;Выходцев&#039;&#039; менен Е. В. &#039;&#039;Никитинанын&#039;&#039; жетекчилиги астында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;геоботаника &lt;/del&gt;жана флористикалык изилдөөлөр жүргүзүлүп, республикада биринчи &#039;&#039;гербарий&#039;&#039; түзүлгөн. Кыргызстандын аймагында өсүүчү татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн 400 миӊге жакын түрүн камтыган 11 томдон жана беш кошумча томдон турган «Кыргыз ССРинин флорасы» жарыкка чыккан (1955–88). Азыр ботаникалык изилдөөлөр КР УИАнын биология ж-а топурак таануу институтунда, токой жана жаӊгак-чарба институтунда, Ботаника багында, ошондой эле республиканын ЖОЖдорунда жүргүзүлөт.&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Жуковский П. М.&#039;&#039; Ботаника. 5 изд. М., 1982; Жизнь растений. 1–6 т. М., 1974–1982.&amp;lt;br/&amp;gt;&#039;&#039;К. Т. Шалпыков.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОТА&amp;amp;#769;НИКА &#039;&#039;&#039; (гр. botfnе; – чөп, өсүмдүк) – өсүмдүктөр жөнүндөгү илим; &#039;&#039;биологиянын&#039;&#039; бир тармагы. Ботаника көп тармакты: өсүмдүктүн сырткы, ички түзүлүштөрүн, систематикасын, геологиялык убакыт ичинде өнүгүшүн (эволюция), тектештик байланыштарын (филогения); өткөн жана азыркы замандагы таралуу закон ченемин (өсүмдүк географиясы), чөйрө менен өз ара байланышын, өсүмдүктөр жамаатынын түзүлүшүн (фитоценология же геоботаника), эл чарбасында пайдалануу мүмкүнчүлүктөрүн жана жолун (экономикалык  ботаника), казып алынган өсүмдүктөрдү (палеоботаника), тиричилигин жана функциясын (өсүмдүк физиологиясы), химиялык курамын жана биохимиялык процесстерди (биохимия), чөйрө ж. б. организмдер менен ич ара байланышын (экология), өсүмдүк илдетин (фитопатология) ж. б. изилдөөнү камтыйт. Изилденүүчү объектилерине карата альгология (балырлар), микология (козу карындар), лихенология (эӊилчектер), бриология (мамык чөптөр), дендрология (дарак, бадалдар) ж. б. болуп бөлүнөт. Өсүмдүк дүйнөсүндөгү жөнөкөй түзүлүштүү микроскопиялык организмдерди &#039;&#039;микробиология&#039;&#039; изилдейт. Ботаника илим катары байыркы грек табият изилдөөчүлөрүнөн башталган. Өсүмдүктөрдү биринчи жолу классификациялоого аракет жасап, сыпаттап жазган грек табият изилдөөчүсү Теофраст ботаниканын «атасы» деп эсептелет. Ботаника 15-кылымдан тез өнүгүп, улам жаӊы тармактары пайда боло баштайт. Анын өнүгүшүнө 18-кылымдын орто ченинде швед окумуштуусу К. &#039;&#039;Линнейдин&#039;&#039; ботаниканын өнүгүшүн жыйынтыктоосу, 19-кылымда физика менен химиянын жетишкендиктери, клетка теориясы жана Ч. &#039;&#039;Дарвиндин&#039;&#039; эволюциялык окуусу, 20-кылымда генетика менен молекулалык биологиянын өнүгүшү чоӊ таасирин тийгизген. Ботаника геология, химия, физика, география ж. б. илимдер менен тыгыз байланыштуу. Айыл чарбасынын, токой чарбасынын, тамак-аш, текстиль, целлюлоза, жыгач иштетүү өнөр жайларынын көп маселелерин чечүүдө пайдаланылат. Кыргызстанда 1928-жылы «Топурак-ботаникалык бюро» деген туӊгуч ботаникалык мекеме уюштурулуп, анда ботаникалык изилдөөлөр жүргүзүлө баштаган. И. В. &#039;&#039;Выходцев&#039;&#039; менен Е. В. &#039;&#039;Никитинанын&#039;&#039; жетекчилиги астында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;геоботаникалык &lt;/ins&gt;жана флористикалык изилдөөлөр жүргүзүлүп, республикада биринчи &#039;&#039;гербарий&#039;&#039; түзүлгөн. Кыргызстандын аймагында өсүүчү татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн 400 миӊге жакын түрүн камтыган 11 томдон жана беш кошумча томдон турган «Кыргыз ССРинин флорасы» жарыкка чыккан (1955–88). Азыр ботаникалык изилдөөлөр КР УИАнын биология ж-а топурак таануу институтунда, токой жана жаӊгак-чарба институтунда, Ботаника багында, ошондой эле республиканын ЖОЖдорунда жүргүзүлөт.&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Жуковский П. М.&#039;&#039; Ботаника. 5 изд. М., 1982; Жизнь растений. 1–6 т. М., 1974–1982.&amp;lt;br/&amp;gt;&#039;&#039;К. Т. Шалпыков.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Dilde</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=10248&amp;oldid=prev</id>
		<title>Dilde, 10:00, 22 Май (Бугу) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=10248&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-05-22T10:00:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:00, 22 Май (Бугу) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОТА&amp;amp;#769;НИКА &#039;&#039;&#039; (гр. botfnе; – чөп, өсүмдүк) – өсүмдүктөр жөнүндөгү илим; &#039;&#039;биологиянын&#039;&#039; бир тармагы. Ботаника көп тармакты: өсүмдүктүн сырткы, ички түзүлүштөрүн, систематикасын, геологиялык убакыт ичинде өнүгүшүн (эволюция), тектештик байланыштарын (филогения); өткөн жана азыркы замандагы таралуу закон ченемин (өсүмдүк географиясы), чөйрө менен өз ара байланышын, өсүмдүктөр жамаатынын түзүлүшүн (фитоценология же геоботаника), эл чарбасында пайдалануу мүмкүнчүлүктөрүн жана жолун (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экономика &lt;/del&gt;ботаника), казып алынган өсүмдүктөрдү (палеоботаника), тиричилигин жана функциясын (өсүмдүк физиологиясы), химиялык курамын жана биохимиялык процесстерди (биохимия), чөйрө ж. б. организмдер менен ич ара байланышын (экология), өсүмдүк илдетин (фитопатология) ж. б. изилдөөнү камтыйт. Изилденүүчү объектилерине карата альгология (балырлар), микология (козу карындар), лихенология (эӊилчектер), бриология (мамык чөптөр), дендрология (дарак, бадалдар) ж. б. болуп бөлүнөт. Өсүмдүк дүйнөсүндөгү жөнөкөй түзүлүштүү микроскопиялык организмдерди &#039;&#039;микробиология&#039;&#039; изилдейт. Ботаника илим катары байыркы грек табият изилдөөчүлөрүнөн башталган. Өсүмдүктөрдү биринчи жолу классификациялоого аракет жасап, сыпаттап жазган грек табият изилдөөчүсү Теофраст ботаниканын «атасы» деп эсептелет. Ботаника 15-кылымдан тез өнүгүп, улам жаӊы тармактары пайда боло баштайт. Анын өнүгүшүнө 18-кылымдын орто ченинде швед окумуштуусу К. &#039;&#039;Линнейдин&#039;&#039; ботаниканын өнүгүшүн жыйынтыктоосу, 19-кылымда физика менен химиянын жетишкендиктери, клетка теориясы жана Ч. &#039;&#039;Дарвиндин&#039;&#039; эволюциялык окуусу, 20-кылымда генетика менен молекулалык биологиянын өнүгүшү чоӊ таасирин тийгизген. Ботаника геология, химия, физика, география ж. б. илимдер менен тыгыз байланыштуу. Айыл чарбасынын, токой чарбасынын, тамак-аш, текстиль, целлюлоза, жыгач иштетүү өнөр жайларынын көп маселелерин чечүүдө пайдаланылат. Кыргызстанда 1928-жылы «Топурак-ботаникалык бюро» деген туӊгуч ботаникалык мекеме уюштурулуп, анда ботаникалык изилдөөлөр жүргүзүлө баштаган. И. В. &#039;&#039;Выходцев&#039;&#039; менен Е. В. &#039;&#039;Никитинанын&#039;&#039; жетекчилиги астында геоботаника жана флористикалык изилдөөлөр жүргүзүлүп, республикада биринчи &#039;&#039;гербарий&#039;&#039; түзүлгөн. Кыргызстандын аймагында өсүүчү татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн 400 миӊге жакын түрүн камтыган 11 томдон жана беш кошумча томдон турган «Кыргыз ССРинин флорасы» жарыкка чыккан (1955–88). Азыр ботаникалык изилдөөлөр КР УИАнын биология ж-а топурак таануу институтунда, токой жана жаӊгак-чарба институтунда, Ботаника багында, ошондой эле республиканын ЖОЖдорунда жүргүзүлөт.&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Жуковский П. М.&#039;&#039; Ботаника. 5 изд. М., 1982; Жизнь растений. 1–6 т. М., 1974–1982.&amp;lt;br/&amp;gt;&#039;&#039;К. Т. Шалпыков.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОТА&amp;amp;#769;НИКА &#039;&#039;&#039; (гр. botfnе; – чөп, өсүмдүк) – өсүмдүктөр жөнүндөгү илим; &#039;&#039;биологиянын&#039;&#039; бир тармагы. Ботаника көп тармакты: өсүмдүктүн сырткы, ички түзүлүштөрүн, систематикасын, геологиялык убакыт ичинде өнүгүшүн (эволюция), тектештик байланыштарын (филогения); өткөн жана азыркы замандагы таралуу закон ченемин (өсүмдүк географиясы), чөйрө менен өз ара байланышын, өсүмдүктөр жамаатынын түзүлүшүн (фитоценология же геоботаника), эл чарбасында пайдалануу мүмкүнчүлүктөрүн жана жолун (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экономикалык  &lt;/ins&gt;ботаника), казып алынган өсүмдүктөрдү (палеоботаника), тиричилигин жана функциясын (өсүмдүк физиологиясы), химиялык курамын жана биохимиялык процесстерди (биохимия), чөйрө ж. б. организмдер менен ич ара байланышын (экология), өсүмдүк илдетин (фитопатология) ж. б. изилдөөнү камтыйт. Изилденүүчү объектилерине карата альгология (балырлар), микология (козу карындар), лихенология (эӊилчектер), бриология (мамык чөптөр), дендрология (дарак, бадалдар) ж. б. болуп бөлүнөт. Өсүмдүк дүйнөсүндөгү жөнөкөй түзүлүштүү микроскопиялык организмдерди &#039;&#039;микробиология&#039;&#039; изилдейт. Ботаника илим катары байыркы грек табият изилдөөчүлөрүнөн башталган. Өсүмдүктөрдү биринчи жолу классификациялоого аракет жасап, сыпаттап жазган грек табият изилдөөчүсү Теофраст ботаниканын «атасы» деп эсептелет. Ботаника 15-кылымдан тез өнүгүп, улам жаӊы тармактары пайда боло баштайт. Анын өнүгүшүнө 18-кылымдын орто ченинде швед окумуштуусу К. &#039;&#039;Линнейдин&#039;&#039; ботаниканын өнүгүшүн жыйынтыктоосу, 19-кылымда физика менен химиянын жетишкендиктери, клетка теориясы жана Ч. &#039;&#039;Дарвиндин&#039;&#039; эволюциялык окуусу, 20-кылымда генетика менен молекулалык биологиянын өнүгүшү чоӊ таасирин тийгизген. Ботаника геология, химия, физика, география ж. б. илимдер менен тыгыз байланыштуу. Айыл чарбасынын, токой чарбасынын, тамак-аш, текстиль, целлюлоза, жыгач иштетүү өнөр жайларынын көп маселелерин чечүүдө пайдаланылат. Кыргызстанда 1928-жылы «Топурак-ботаникалык бюро» деген туӊгуч ботаникалык мекеме уюштурулуп, анда ботаникалык изилдөөлөр жүргүзүлө баштаган. И. В. &#039;&#039;Выходцев&#039;&#039; менен Е. В. &#039;&#039;Никитинанын&#039;&#039; жетекчилиги астында геоботаника жана флористикалык изилдөөлөр жүргүзүлүп, республикада биринчи &#039;&#039;гербарий&#039;&#039; түзүлгөн. Кыргызстандын аймагында өсүүчү татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн 400 миӊге жакын түрүн камтыган 11 томдон жана беш кошумча томдон турган «Кыргыз ССРинин флорасы» жарыкка чыккан (1955–88). Азыр ботаникалык изилдөөлөр КР УИАнын биология ж-а топурак таануу институтунда, токой жана жаӊгак-чарба институтунда, Ботаника багында, ошондой эле республиканын ЖОЖдорунда жүргүзүлөт.&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Жуковский П. М.&#039;&#039; Ботаника. 5 изд. М., 1982; Жизнь растений. 1–6 т. М., 1974–1982.&amp;lt;br/&amp;gt;&#039;&#039;К. Т. Шалпыков.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Dilde</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=10152&amp;oldid=prev</id>
		<title>Dilde, 10:33, 21 Май (Бугу) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=10152&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-05-21T10:33:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;10:33, 21 Май (Бугу) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОТА&amp;amp;#769;НИКА &#039;&#039;&#039; (гр. botfnе; – чөп, өсүмдүк) – өсүмдүктөр жөнүндөгү илим; &#039;&#039;биологиянын&#039;&#039; бир тармагы. Ботаника көп тармакты: өсүмдүктүн сырткы, ички түзүлүштөрүн, систематикасын, геологиялык убакыт ичинде өнүгүшүн (эволюция), тектештик байланыштарын (филогения); өткөн жана азыркы замандагы таралуу закон ченемин (өсүмдүк географиясы), чөйрө менен өз ара байланышын, өсүмдүктөр жамаатынын түзүлүшүн (фитоценология же геоботаника), эл чарбасында пайдалануу мүмкүнчүлүктөрүн жана жолун (экономика ботаника), казып алынган өсүмдүктөрдү (палеоботаника), тиричилигин жана функциясын (өсүмдүк физиологиясы), химиялык курамын жана биохимиялык процесстерди (биохимия), чөйрө ж. б. организмдер менен ич ара байланышын (экология), өсүмдүк илдетин (фитопатология) ж. б. изилдөөнү камтыйт. Изилденүүчү объектилерине карата альгология (балырлар), микология (козу карындар), лихенология (эӊилчектер), бриология (мамык чөптөр), дендрология (дарак, бадалдар) ж. б. болуп бөлүнөт. Өсүмдүк дүйнөсүндөгү жөнөкөй түзүлүштүү микроскопиялык организмдерди &#039;&#039;микробиология&#039;&#039; изилдейт. Ботаника илим катары байыркы грек табият изилдөөчүлөрүнөн башталган. Өсүмдүктөрдү биринчи жолу классификациялоого аракет жасап, сыпаттап жазган грек табият изилдөөчүсү Теофраст &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаниканын &lt;/del&gt;«атасы» деп эсептелет. Ботаника 15-кылымдан тез өнүгүп, улам жаӊы тармактары пайда боло баштайт. Анын өнүгүшүнө 18-кылымдын орто ченинде швед окумуштуусу К. &#039;&#039;Линнейдин&#039;&#039; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаниканын &lt;/del&gt;өнүгүшүн жыйынтыктоосу, 19-кылымда физика менен химиянын жетишкендиктери, клетка теориясы жана Ч. &#039;&#039;Дарвиндин&#039;&#039; эволюциялык окуусу, 20-кылымда генетика менен молекулалык биологиянын өнүгүшү чоӊ таасирин тийгизген. Ботаника геология, химия, физика, география ж. б. илимдер менен тыгыз байланыштуу. Айыл чарбасынын, токой чарбасынын, тамак-аш, текстиль, целлюлоза, жыгач иштетүү өнөр жайларынын көп маселелерин чечүүдө пайдаланылат. Кыргызстанда 1928-жылы «Топурак-ботаникалык бюро» деген туӊгуч &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаникалык &lt;/del&gt;мекеме уюштурулуп, анда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаникалык &lt;/del&gt;изилдөөлөр жүргүзүлө баштаган. И. В. &#039;&#039;Выходцев&#039;&#039; менен Е. В. &#039;&#039;Никитинанын&#039;&#039; жетекчилиги астында геоботаника жана флористикалык изилдөөлөр жүргүзүлүп, республикада биринчи &#039;&#039;гербарий&#039;&#039; түзүлгөн. Кыргызстандын аймагында өсүүчү татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн 400 миӊге жакын түрүн камтыган 11 томдон жана беш кошумча томдон турган «Кыргыз ССРинин флорасы» жарыкка чыккан (1955–88). Азыр &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаникалык &lt;/del&gt;изилдөөлөр КР УИАнын биология ж-а топурак таануу институтунда, токой жана жаӊгак-чарба институтунда, Ботаника багында, ошондой эле республиканын ЖОЖдорунда жүргүзүлөт.&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Жуковский П. М.&#039;&#039; Ботаника. 5 изд. М., 1982; Жизнь растений. 1–6 т. М., 1974–1982.&amp;lt;br/&amp;gt;&#039;&#039;К. Т. Шалпыков.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОТА&amp;amp;#769;НИКА &#039;&#039;&#039; (гр. botfnе; – чөп, өсүмдүк) – өсүмдүктөр жөнүндөгү илим; &#039;&#039;биологиянын&#039;&#039; бир тармагы. Ботаника көп тармакты: өсүмдүктүн сырткы, ички түзүлүштөрүн, систематикасын, геологиялык убакыт ичинде өнүгүшүн (эволюция), тектештик байланыштарын (филогения); өткөн жана азыркы замандагы таралуу закон ченемин (өсүмдүк географиясы), чөйрө менен өз ара байланышын, өсүмдүктөр жамаатынын түзүлүшүн (фитоценология же геоботаника), эл чарбасында пайдалануу мүмкүнчүлүктөрүн жана жолун (экономика ботаника), казып алынган өсүмдүктөрдү (палеоботаника), тиричилигин жана функциясын (өсүмдүк физиологиясы), химиялык курамын жана биохимиялык процесстерди (биохимия), чөйрө ж. б. организмдер менен ич ара байланышын (экология), өсүмдүк илдетин (фитопатология) ж. б. изилдөөнү камтыйт. Изилденүүчү объектилерине карата альгология (балырлар), микология (козу карындар), лихенология (эӊилчектер), бриология (мамык чөптөр), дендрология (дарак, бадалдар) ж. б. болуп бөлүнөт. Өсүмдүк дүйнөсүндөгү жөнөкөй түзүлүштүү микроскопиялык организмдерди &#039;&#039;микробиология&#039;&#039; изилдейт. Ботаника илим катары байыркы грек табият изилдөөчүлөрүнөн башталган. Өсүмдүктөрдү биринчи жолу классификациялоого аракет жасап, сыпаттап жазган грек табият изилдөөчүсү Теофраст &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ботаниканын &lt;/ins&gt;«атасы» деп эсептелет. Ботаника 15-кылымдан тез өнүгүп, улам жаӊы тармактары пайда боло баштайт. Анын өнүгүшүнө 18-кылымдын орто ченинде швед окумуштуусу К. &#039;&#039;Линнейдин&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ботаниканын &lt;/ins&gt;өнүгүшүн жыйынтыктоосу, 19-кылымда физика менен химиянын жетишкендиктери, клетка теориясы жана Ч. &#039;&#039;Дарвиндин&#039;&#039; эволюциялык окуусу, 20-кылымда генетика менен молекулалык биологиянын өнүгүшү чоӊ таасирин тийгизген. Ботаника геология, химия, физика, география ж. б. илимдер менен тыгыз байланыштуу. Айыл чарбасынын, токой чарбасынын, тамак-аш, текстиль, целлюлоза, жыгач иштетүү өнөр жайларынын көп маселелерин чечүүдө пайдаланылат. Кыргызстанда 1928-жылы «Топурак-ботаникалык бюро» деген туӊгуч &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ботаникалык &lt;/ins&gt;мекеме уюштурулуп, анда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ботаникалык &lt;/ins&gt;изилдөөлөр жүргүзүлө баштаган. И. В. &#039;&#039;Выходцев&#039;&#039; менен Е. В. &#039;&#039;Никитинанын&#039;&#039; жетекчилиги астында геоботаника жана флористикалык изилдөөлөр жүргүзүлүп, республикада биринчи &#039;&#039;гербарий&#039;&#039; түзүлгөн. Кыргызстандын аймагында өсүүчү татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн 400 миӊге жакын түрүн камтыган 11 томдон жана беш кошумча томдон турган «Кыргыз ССРинин флорасы» жарыкка чыккан (1955–88). Азыр &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ботаникалык &lt;/ins&gt;изилдөөлөр КР УИАнын биология ж-а топурак таануу институтунда, токой жана жаӊгак-чарба институтунда, Ботаника багында, ошондой эле республиканын ЖОЖдорунда жүргүзүлөт.&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Жуковский П. М.&#039;&#039; Ботаника. 5 изд. М., 1982; Жизнь растений. 1–6 т. М., 1974–1982.&amp;lt;br/&amp;gt;&#039;&#039;К. Т. Шалпыков.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Dilde</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=9616&amp;oldid=prev</id>
		<title>Temirkan, 03:43, 30 Апрель (Чын куран) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=9616&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-04-30T03:43:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;03:43, 30 Апрель (Чын куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОТА&amp;amp;#769;НИКА &#039;&#039;&#039; (гр. botfnе; – чөп, өсүмдүк) – өсүмдүктөр &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-дөгү &lt;/del&gt;илим; &#039;&#039;биологиянын&#039;&#039; бир тармагы. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. &lt;/del&gt;көп тармакты: өсүмдүктүн сырткы, ички түзүлүштөрүн, систематикасын, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;геол. &lt;/del&gt;убакыт ичинде өнүгүшүн (эволюция), тектештик байланыштарын (филогения); өткөн &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;азыркы замандагы таралуу закон ченемин (өсүмдүк географиясы), чөйрө &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;өз ара байланышын, өсүмдүктөр жамаатынын түзүлүшүн (фитоценология же геоботаника), эл чарбасында пайдалануу мүмкүнчүлүктөрүн &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;жолун (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экон. &lt;/del&gt;ботаника), казып алынган өсүмдүктөрдү (палеоботаника), тиричилигин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;функциясын (өсүмдүк физиологиясы), &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;хим. &lt;/del&gt;курамын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а биохим. &lt;/del&gt;процесстерди (биохимия), чөйрө ж. б. организмдер &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;ич ара байланышын (экология), өсүмдүк илдетин (фитопатология) ж. б. изилдөөнү камтыйт. Изилденүүчү объектилерине карата альгология (балырлар), микология (козу карындар), лихенология (эӊилчектер), бриология (мамык чөптөр), дендрология (дарак, бадалдар) ж. б. болуп бөлүнөт. Өсүмдүк дүйнөсүндөгү жөнөкөй түзүлүштүү микроскопиялык организмдерди &#039;&#039;микробиология&#039;&#039; изилдейт. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. &lt;/del&gt;илим катары байыркы грек табият изилдөөчүлөрүнөн башталган. Өсүмдүктөрдү биринчи жолу классификациялоого аракет жасап, сыпаттап жазган грек табият изилдөөчүсү Теофраст &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-нын &lt;/del&gt;«атасы» деп эсептелет. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. &lt;/del&gt;15-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дан &lt;/del&gt;тез өнүгүп, улам жаӊы тармактары пайда боло баштайт. Анын өнүгүшүнө 18-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;орто ченинде швед окумуштуусу К. &#039;&#039;Линнейдин&#039;&#039; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-нын &lt;/del&gt;өнүгүшүн жыйынтыктоосу, 19-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-да &lt;/del&gt;физика &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;химиянын жетишкендиктери, клетка теориясы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;Ч. &#039;&#039;Дарвиндин&#039;&#039; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;эвол. &lt;/del&gt;окуусу, 20-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-да &lt;/del&gt;генетика &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н мол. &lt;/del&gt;биологиянын өнүгүшү чоӊ таасирин тийгизген. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. &lt;/del&gt;геология, химия, физика, география ж. б. илимдер &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;тыгыз байланыштуу. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. ч-нын&lt;/del&gt;, токой чарбасынын, тамак-аш, текстиль, целлюлоза, жыгач иштетүү өнөр жайларынын көп маселелерин чечүүдө пайдаланылат. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кырг-нда &lt;/del&gt;1928-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;«Топурак-ботаникалык бюро» деген туӊгуч &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-лык &lt;/del&gt;мекеме уюштурулуп, анда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-лык &lt;/del&gt;изилдөөлөр жүргүзүлө баштаган. И. В. &#039;&#039;Выходцев&#039;&#039; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;Е. В. &#039;&#039;Никитинанын&#039;&#039; жетекчилиги астында геоботаника &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;флористикалык изилдөөлөр жүргүзүлүп, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;респ-када &lt;/del&gt;биринчи &#039;&#039;гербарий&#039;&#039; түзүлгөн. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кырг-ндын &lt;/del&gt;аймагында өсүүчү татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн 400 миӊге жакын түрүн камтыган 11 томдон &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;беш кошумча томдон турган «Кыргыз ССРинин флорасы» жарыкка чыккан (1955–88). Азыр &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-лык &lt;/del&gt;изилдөөлөр КР УИАнын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Биология &lt;/del&gt;ж-а топурак таануу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ин-тунда&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Токой ж-а &lt;/del&gt;жаӊгак-чарба &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ин-тунда&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. &lt;/del&gt;багында, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;о. &lt;/del&gt;эле &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;респ-нын &lt;/del&gt;ЖОЖдорунда жүргүзүлөт.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОТА&amp;amp;#769;НИКА &#039;&#039;&#039; (гр. botfnе; – чөп, өсүмдүк) – өсүмдүктөр &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жөнүндөгү &lt;/ins&gt;илим; &#039;&#039;биологиянын&#039;&#039; бир тармагы. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаника &lt;/ins&gt;көп тармакты: өсүмдүктүн сырткы, ички түзүлүштөрүн, систематикасын, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;геологиялык &lt;/ins&gt;убакыт ичинде өнүгүшүн (эволюция), тектештик байланыштарын (филогения); өткөн &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;азыркы замандагы таралуу закон ченемин (өсүмдүк географиясы), чөйрө &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;өз ара байланышын, өсүмдүктөр жамаатынын түзүлүшүн (фитоценология же геоботаника), эл чарбасында пайдалануу мүмкүнчүлүктөрүн &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;жолун (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экономика &lt;/ins&gt;ботаника), казып алынган өсүмдүктөрдү (палеоботаника), тиричилигин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;функциясын (өсүмдүк физиологиясы), &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;химиялык &lt;/ins&gt;курамын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана биохимиялык &lt;/ins&gt;процесстерди (биохимия), чөйрө ж. б. организмдер &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;ич ара байланышын (экология), өсүмдүк илдетин (фитопатология) ж. б. изилдөөнү камтыйт. Изилденүүчү объектилерине карата альгология (балырлар), микология (козу карындар), лихенология (эӊилчектер), бриология (мамык чөптөр), дендрология (дарак, бадалдар) ж. б. болуп бөлүнөт. Өсүмдүк дүйнөсүндөгү жөнөкөй түзүлүштүү микроскопиялык организмдерди &#039;&#039;микробиология&#039;&#039; изилдейт. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаника &lt;/ins&gt;илим катары байыркы грек табият изилдөөчүлөрүнөн башталган. Өсүмдүктөрдү биринчи жолу классификациялоого аракет жасап, сыпаттап жазган грек табият изилдөөчүсү Теофраст &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаниканын &lt;/ins&gt;«атасы» деп эсептелет. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаника &lt;/ins&gt;15-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдан &lt;/ins&gt;тез өнүгүп, улам жаӊы тармактары пайда боло баштайт. Анын өнүгүшүнө 18-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдын &lt;/ins&gt;орто ченинде швед окумуштуусу К. &#039;&#039;Линнейдин&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаниканын &lt;/ins&gt;өнүгүшүн жыйынтыктоосу, 19-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымда &lt;/ins&gt;физика &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;химиянын жетишкендиктери, клетка теориясы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;Ч. &#039;&#039;Дарвиндин&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;эволюциялык &lt;/ins&gt;окуусу, 20-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымда &lt;/ins&gt;генетика &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен молекулалык &lt;/ins&gt;биологиянын өнүгүшү чоӊ таасирин тийгизген. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаника &lt;/ins&gt;геология, химия, физика, география ж. б. илимдер &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;тыгыз байланыштуу. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Айыл чарбасынын&lt;/ins&gt;, токой чарбасынын, тамак-аш, текстиль, целлюлоза, жыгач иштетүү өнөр жайларынын көп маселелерин чечүүдө пайдаланылат. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кыргызстанда &lt;/ins&gt;1928-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;«Топурак-ботаникалык бюро» деген туӊгуч &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаникалык &lt;/ins&gt;мекеме уюштурулуп, анда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаникалык &lt;/ins&gt;изилдөөлөр жүргүзүлө баштаган. И. В. &#039;&#039;Выходцев&#039;&#039; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;Е. В. &#039;&#039;Никитинанын&#039;&#039; жетекчилиги астында геоботаника &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;флористикалык изилдөөлөр жүргүзүлүп, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;республикада &lt;/ins&gt;биринчи &#039;&#039;гербарий&#039;&#039; түзүлгөн. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Кыргызстандын &lt;/ins&gt;аймагында өсүүчү татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн 400 миӊге жакын түрүн камтыган 11 томдон &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;беш кошумча томдон турган «Кыргыз ССРинин флорасы» жарыкка чыккан (1955–88). Азыр &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаникалык &lt;/ins&gt;изилдөөлөр КР УИАнын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;биология &lt;/ins&gt;ж-а топурак таануу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;институтунда&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;токой жана &lt;/ins&gt;жаӊгак-чарба &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;институтунда&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ботаника &lt;/ins&gt;багында, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ошондой &lt;/ins&gt;эле &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;республиканын &lt;/ins&gt;ЖОЖдорунда жүргүзүлөт.&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Жуковский П. М.&#039;&#039; Ботаника. 5 изд. М., 1982; Жизнь растений. 1–6 т. М., 1974–1982.&amp;lt;br/&amp;gt;&#039;&#039;К. Т. Шалпыков.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &#039;&#039;Жуковский П. М.&#039;&#039; Ботаника. 5 изд. М., 1982; Жизнь растений. 1–6 т. М., 1974–1982.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br/&amp;gt;&#039;&#039;К. Т. Шалпыков.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=6989&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol2_&gt;KadyrM, 09:03, 28 Март (Жалган куран) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=6989&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-28T09:03:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:03, 28 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>vol2_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=6990&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%98%D0%9A%D0%90&amp;diff=6990&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-28T04:57:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;БОТА&amp;amp;#769;НИКА &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (гр. botfnе; – чөп, өсүмдүк) – өсүмдүктөр ж-дөгү илим; &amp;#039;&amp;#039;биологиянын&amp;#039;&amp;#039; бир тармагы. Б. көп тармакты: өсүмдүктүн сырткы, ички түзүлүштөрүн, систематикасын, геол. убакыт ичинде өнүгүшүн (эволюция), тектештик байланыштарын (филогения); өткөн ж-а азыркы замандагы таралуу закон ченемин (өсүмдүк географиясы), чөйрө м-н өз ара байланышын, өсүмдүктөр жамаатынын түзүлүшүн (фитоценология же геоботаника), эл чарбасында пайдалануу мүмкүнчүлүктөрүн ж-а жолун (экон. ботаника), казып алынган өсүмдүктөрдү (палеоботаника), тиричилигин ж-а функциясын (өсүмдүк физиологиясы), хим. курамын ж-а биохим. процесстерди (биохимия), чөйрө ж. б. организмдер м-н ич ара байланышын (экология), өсүмдүк илдетин (фитопатология) ж. б. изилдөөнү камтыйт. Изилденүүчү объектилерине карата альгология (балырлар), микология (козу карындар), лихенология (эӊилчектер), бриология (мамык чөптөр), дендрология (дарак, бадалдар) ж. б. болуп бөлүнөт. Өсүмдүк дүйнөсүндөгү жөнөкөй түзүлүштүү микроскопиялык организмдерди &amp;#039;&amp;#039;микробиология&amp;#039;&amp;#039; изилдейт. Б. илим катары байыркы грек табият изилдөөчүлөрүнөн башталган. Өсүмдүктөрдү биринчи жолу классификациялоого аракет жасап, сыпаттап жазган грек табият изилдөөчүсү Теофраст Б-нын «атасы» деп эсептелет. Б. 15-к-дан тез өнүгүп, улам жаӊы тармактары пайда боло баштайт. Анын өнүгүшүнө 18-к-дын орто ченинде швед окумуштуусу К. &amp;#039;&amp;#039;Линнейдин&amp;#039;&amp;#039; Б-нын өнүгүшүн жыйынтыктоосу, 19-к-да физика м-н химиянын жетишкендиктери, клетка теориясы ж-а Ч. &amp;#039;&amp;#039;Дарвиндин&amp;#039;&amp;#039; эвол. окуусу, 20-к-да генетика м-н мол. биологиянын өнүгүшү чоӊ таасирин тийгизген. Б. геология, химия, физика, география ж. б. илимдер м-н тыгыз байланыштуу. А. ч-нын, токой чарбасынын, тамак-аш, текстиль, целлюлоза, жыгач иштетүү өнөр жайларынын көп маселелерин чечүүдө пайдаланылат. Кырг-нда 1928-ж. «Топурак-ботаникалык бюро» деген туӊгуч Б-лык мекеме уюштурулуп, анда Б-лык изилдөөлөр жүргүзүлө баштаган. И. В. &amp;#039;&amp;#039;Выходцев&amp;#039;&amp;#039; м-н Е. В. &amp;#039;&amp;#039;Никитинанын&amp;#039;&amp;#039; жетекчилиги астында геоботаника ж-а флористикалык изилдөөлөр жүргүзүлүп, респ-када биринчи &amp;#039;&amp;#039;гербарий&amp;#039;&amp;#039; түзүлгөн. Кырг-ндын аймагында өсүүчү татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн 400 миӊге жакын түрүн камтыган 11 томдон ж-а беш кошумча томдон турган «Кыргыз ССРинин флорасы» жарыкка чыккан (1955–88). Азыр Б-лык изилдөөлөр КР УИАнын Биология ж-а топурак таануу ин-тунда, Токой ж-а жаӊгак-чарба ин-тунда, Б. багында, о. эле респ-нын ЖОЖдорунда жүргүзүлөт.&lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt;Ад.: &amp;#039;&amp;#039;Жуковский П. М.&amp;#039;&amp;#039; Ботаника. 5 изд. М., 1982; Жизнь растений. 1–6 т. М., 1974–1982.&lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;К. Т. Шалпыков.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
[[Category: 2-том]]&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
</feed>