<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%91%D0%9E%D0%9B%D0%9C%D0%A3%D0%A8</id>
	<title>БОЛМУШ - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%91%D0%9E%D0%9B%D0%9C%D0%A3%D0%A8"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%9B%D0%9C%D0%A3%D0%A8&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-02T13:43:41Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%9B%D0%9C%D0%A3%D0%A8&amp;diff=80902&amp;oldid=prev</id>
		<title>Gulira, 05:04, 2 Июнь (Кулжа) 2026 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%9B%D0%9C%D0%A3%D0%A8&amp;diff=80902&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-06-02T05:04:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;05:04, 2 Июнь (Кулжа) 2026 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОЛМУШ &#039;&#039;&#039; – объективдүү дүйнөнүн, материялык табияттын, ал эми коомдо адамдардын материалдык турмушунун аң-сезимге көз карандысыз жашап турушун белгилөөчү философиянын борбордук башкы категориялары. Болмуш (бытие) – конкреттүү мейкиндикте жана убакытта жашаган бир реалдуулукту белгилөө үчүн колдонулган философиялык термин. Материализм окуусунда болмуштун (Б.) негизин материя түзөт десе, идеализм, тескерисинче, Болмуштун негизи идея (абсолюттук идея, рух) деп эсептейт. Болмуш түшүнүгү метафизиканын өзгөчө бөлүгү – онтологиянын (Болмуш тууралуу окуунун) иликтөө айдыӊы (предмети). Болмуш – бул жашоо, ал – бар чындык, болгон реалдуулук. «Болмуш» түшүнүгү байыркы коомдо адамдар өздөрүн курчап турган дүйнө жөнүндө э ӊ ж а л п ы к ө з к а р а ш түзүү аракеттеринен улам келип чыкканын болжолдошот. Философтор Болмуштун мазмунун субстанция (дүйнө башат, бардыктын башталмасы, түпмаӊыз) менен бир катарда карашкан. Тарыхта Болмуш идеясын алгач байыркы грек ойчулу Парменид алып чыккан. Ал Болмушту «субстанция» менен окшош, төп маанилеш катары караган. Анын ою боюнча Болмуш гана бар. Жок нерсе (небытие) деген жок нерсе. Аны аӊдоого болбойт, андай жок нерсе тууралуу элестөө да мүмкүн эмес. Болмуш жаралбайт, жок да болбойт. Демокрит Болмуштун негизин атомдор түзөт десе, Платон идеялар дүйнөсү анын чыныгы (реалдуу), түбөлүк, өзгөрбөс касиети жана сапаты деп атаган. Жаӊы заман мезгилинде бул олуттуу түшүнүк башкача өӊүттөн карала баштаган. И. Канттын болмуш менен түпмаӊызды (субстанцияны) өз-өзүнчө бөлүп карашы, адамдын иш-аракетиндеги таанымды жана практикалык чөйрөлөрдү маани-маӊызына дейре ажырымдоого алып келген. Г. Гегелдин ырастоосунда Болмуш жана ойлоо (мышление) категориялары маӊызы боюнча бипбирдей, окшош. Ойлоо ныпым жок нерседен (небытие) башталып, өзүнүн карама-каршысы – Болмуш категориясына өтөт. 18–19-кылымдардагы материализм болмуш менен материяны бипбирдей, төп деп эсептеген. 20–21-кылымдардын философиясынын Э. Гуссерль, М. Шелер, Н. Гартман, М. Хайдеггер сыяктуу өкүлдөрү Болмушту жаӊы өӊүттөн, субстанция түшүнүгүнөн ажыратып карай башташты (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к. &lt;/del&gt;&#039;&#039;Экзистенциализм).&#039;&#039;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОЛМУШ &#039;&#039;&#039; – объективдүү дүйнөнүн, материялык табияттын, ал эми коомдо адамдардын материалдык турмушунун аң-сезимге көз карандысыз жашап турушун белгилөөчү философиянын борбордук башкы категориялары. Болмуш (бытие) – конкреттүү мейкиндикте жана убакытта жашаган бир реалдуулукту белгилөө үчүн колдонулган философиялык термин. Материализм окуусунда болмуштун (Б.) негизин материя түзөт десе, идеализм, тескерисинче, Болмуштун негизи идея (абсолюттук идея, рух) деп эсептейт. Болмуш түшүнүгү метафизиканын өзгөчө бөлүгү – онтологиянын (Болмуш тууралуу окуунун) иликтөө айдыӊы (предмети). Болмуш – бул жашоо, ал – бар чындык, болгон реалдуулук. «Болмуш» түшүнүгү байыркы коомдо адамдар өздөрүн курчап турган дүйнө жөнүндө э ӊ ж а л п ы к ө з к а р а ш түзүү аракеттеринен улам келип чыкканын болжолдошот. Философтор Болмуштун мазмунун субстанция (дүйнө башат, бардыктын башталмасы, түпмаӊыз) менен бир катарда карашкан. Тарыхта Болмуш идеясын алгач байыркы грек ойчулу Парменид алып чыккан. Ал Болмушту «субстанция» менен окшош, төп маанилеш катары караган. Анын ою боюнча Болмуш гана бар. Жок нерсе (небытие) деген жок нерсе. Аны аӊдоого болбойт, андай жок нерсе тууралуу элестөө да мүмкүн эмес. Болмуш жаралбайт, жок да болбойт. Демокрит Болмуштун негизин атомдор түзөт десе, Платон идеялар дүйнөсү анын чыныгы (реалдуу), түбөлүк, өзгөрбөс касиети жана сапаты деп атаган. Жаӊы заман мезгилинде бул олуттуу түшүнүк башкача өӊүттөн карала баштаган. И. Канттын болмуш менен түпмаӊызды (субстанцияны) өз-өзүнчө бөлүп карашы, адамдын иш-аракетиндеги таанымды жана практикалык чөйрөлөрдү маани-маӊызына дейре ажырымдоого алып келген. Г. Гегелдин ырастоосунда Болмуш жана ойлоо (мышление) категориялары маӊызы боюнча бипбирдей, окшош. Ойлоо ныпым жок нерседен (небытие) башталып, өзүнүн карама-каршысы – Болмуш категориясына өтөт. 18–19-кылымдардагы материализм болмуш менен материяны бипбирдей, төп деп эсептеген. 20–21-кылымдардын философиясынын Э. Гуссерль, М. Шелер, Н. Гартман, М. Хайдеггер сыяктуу өкүлдөрү Болмушту жаӊы өӊүттөн, субстанция түшүнүгүнөн ажыратып карай башташты (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кара: &lt;/ins&gt;&#039;&#039;Экзистенциализм).&#039;&#039;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;М. Эдилова.&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;М. Эдилова.&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Gulira</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%9B%D0%9C%D0%A3%D0%A8&amp;diff=9388&amp;oldid=prev</id>
		<title>Temirkan, 09:00, 25 Апрель (Чын куран) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%9B%D0%9C%D0%A3%D0%A8&amp;diff=9388&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-04-25T09:00:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:00, 25 Апрель (Чын куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОЛМУШ &#039;&#039;&#039; – объективдүү дүйнөнүн, материялык табияттын, ал эми коомдо адамдардын материалдык турмушунун аң-сезимге көз карандысыз жашап турушун белгилөөчү философиянын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;борб. &lt;/del&gt;башкы категориялары. Болмуш (бытие) – конкреттүү мейкиндикте &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;убакытта жашаган бир реалдуулукту белгилөө үчүн колдонулган &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;филос. &lt;/del&gt;термин. Материализм окуусунда болмуштун (Б.) негизин материя түзөт десе, идеализм, тескерисинче, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-тун &lt;/del&gt;негизи идея (абсолюттук идея, рух) деп эсептейт. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. &lt;/del&gt;түшүнүгү метафизиканын өзгөчө бөлүгү – онтологиянын (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. &lt;/del&gt;тууралуу окуунун) иликтөө айдыӊы (предмети). &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. &lt;/del&gt;– бул жашоо, ал – бар чындык, болгон реалдуулук. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«Б.» &lt;/del&gt;түшүнүгү байыркы коомдо адамдар өздөрүн курчап турган дүйнө &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-дө &lt;/del&gt;э ӊ ж а л п ы к ө з к а р а ш түзүү аракеттеринен улам келип чыкканын болжолдошот. Философтор &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-тун &lt;/del&gt;мазмунун субстанция (дүйнө башат, бардыктын башталмасы, түпмаӊыз) &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;бир катарда карашкан. Тарыхта &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. &lt;/del&gt;идеясын алгач байыркы грек ойчулу Парменид алып чыккан. Ал &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-ту &lt;/del&gt;«субстанция» &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;окшош, төп маанилеш катары караган. Анын ою &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча Б. &lt;/del&gt;гана бар. Жок нерсе (небытие) деген жок нерсе. Аны &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;аӊ-доого &lt;/del&gt;болбойт, андай жок нерсе тууралуу элестөө да мүмкүн эмес. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. &lt;/del&gt;жаралбайт, жок да болбойт. Демокрит &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-тун &lt;/del&gt;негизин атомдор түзөт десе, Платон идеялар дүйнөсү анын чыныгы (реалдуу), түбөлүк, өзгөрбөс касиети &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;сапаты деп атаган. Жаӊы заман мезгилинде бул олуттуу түшүнүк башкача өӊүттөн карала баштаган. И. Канттын болмуш &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;түпмаӊызды (субстанцияны) өз-өзүнчө бөлүп карашы, адамдын иш-аракетиндеги таанымды &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;практикалык чөйрөлөрдү маани-маӊызына дейре ажырымдоого алып келген. Г. Гегелдин ырастоосунда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. ж-а &lt;/del&gt;ойлоо (мышление) категориялары маӊызы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б-ча &lt;/del&gt;бипбирдей, окшош. Ойлоо ныпым жок нерседен (небытие) башталып, өзүнүн карама-каршысы – &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. &lt;/del&gt;категориясына өтөт. 18–19-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дагы &lt;/del&gt;материализм болмуш &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;материяны бипбирдей, төп деп эсептеген. 20–21-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;к-дын &lt;/del&gt;философиясынын Э. Гуссерль, М. Шелер, Н. Гартман, М. Хайдеггер сыяктуу өкүлдөрү &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б-ту &lt;/del&gt;жаӊы өӊүттөн, субстанция түшүнүгүнөн ажыратып карай башташты (к. &#039;&#039;Экзистенциализм). М. Эдилова.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БОЛМУШ &#039;&#039;&#039; – объективдүү дүйнөнүн, материялык табияттын, ал эми коомдо адамдардын материалдык турмушунун аң-сезимге көз карандысыз жашап турушун белгилөөчү философиянын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;борбордук &lt;/ins&gt;башкы категориялары. Болмуш (бытие) – конкреттүү мейкиндикте &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;убакытта жашаган бир реалдуулукту белгилөө үчүн колдонулган &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;философиялык &lt;/ins&gt;термин. Материализм окуусунда болмуштун (Б.) негизин материя түзөт десе, идеализм, тескерисинче, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Болмуштун &lt;/ins&gt;негизи идея (абсолюттук идея, рух) деп эсептейт. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Болмуш &lt;/ins&gt;түшүнүгү метафизиканын өзгөчө бөлүгү – онтологиянын (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Болмуш &lt;/ins&gt;тууралуу окуунун) иликтөө айдыӊы (предмети). &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Болмуш &lt;/ins&gt;– бул жашоо, ал – бар чындык, болгон реалдуулук. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«Болмуш» &lt;/ins&gt;түшүнүгү байыркы коомдо адамдар өздөрүн курчап турган дүйнө &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жөнүндө &lt;/ins&gt;э ӊ ж а л п ы к ө з к а р а ш түзүү аракеттеринен улам келип чыкканын болжолдошот. Философтор &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Болмуштун &lt;/ins&gt;мазмунун субстанция (дүйнө башат, бардыктын башталмасы, түпмаӊыз) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;бир катарда карашкан. Тарыхта &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Болмуш &lt;/ins&gt;идеясын алгач байыркы грек ойчулу Парменид алып чыккан. Ал &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Болмушту &lt;/ins&gt;«субстанция» &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;окшош, төп маанилеш катары караган. Анын ою &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча Болмуш &lt;/ins&gt;гана бар. Жок нерсе (небытие) деген жок нерсе. Аны &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;аӊдоого &lt;/ins&gt;болбойт, андай жок нерсе тууралуу элестөө да мүмкүн эмес. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Болмуш &lt;/ins&gt;жаралбайт, жок да болбойт. Демокрит &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Болмуштун &lt;/ins&gt;негизин атомдор түзөт десе, Платон идеялар дүйнөсү анын чыныгы (реалдуу), түбөлүк, өзгөрбөс касиети &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;сапаты деп атаган. Жаӊы заман мезгилинде бул олуттуу түшүнүк башкача өӊүттөн карала баштаган. И. Канттын болмуш &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;түпмаӊызды (субстанцияны) өз-өзүнчө бөлүп карашы, адамдын иш-аракетиндеги таанымды &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;практикалык чөйрөлөрдү маани-маӊызына дейре ажырымдоого алып келген. Г. Гегелдин ырастоосунда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Болмуш жана &lt;/ins&gt;ойлоо (мышление) категориялары маӊызы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;боюнча &lt;/ins&gt;бипбирдей, окшош. Ойлоо ныпым жок нерседен (небытие) башталып, өзүнүн карама-каршысы – &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Болмуш &lt;/ins&gt;категориясына өтөт. 18–19-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдардагы &lt;/ins&gt;материализм болмуш &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;материяны бипбирдей, төп деп эсептеген. 20–21-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кылымдардын &lt;/ins&gt;философиясынын Э. Гуссерль, М. Шелер, Н. Гартман, М. Хайдеггер сыяктуу өкүлдөрү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Болмушту &lt;/ins&gt;жаӊы өӊүттөн, субстанция түшүнүгүнөн ажыратып карай башташты (к. &#039;&#039;Экзистенциализм).&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;М. Эдилова.&#039;&#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category: 2-том]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%9B%D0%9C%D0%A3%D0%A8&amp;diff=7847&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol2_&gt;KadyrM, 11:52, 28 Март (Жалган куран) 2024 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%9B%D0%9C%D0%A3%D0%A8&amp;diff=7847&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-28T11:52:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;11:52, 28 Март (Жалган куран) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>vol2_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%9B%D0%9C%D0%A3%D0%A8&amp;diff=7848&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%9E%D0%9B%D0%9C%D0%A3%D0%A8&amp;diff=7848&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-28T05:57:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;БОЛМУШ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; – объективдүү дүйнөнүн, материялык табияттын, ал эми коомдо адамдардын материалдык турмушунун аң-сезимге көз карандысыз жашап турушун белгилөөчү философиянын борб. башкы категориялары. Болмуш (бытие) – конкреттүү мейкиндикте ж-а убакытта жашаган бир реалдуулукту белгилөө үчүн колдонулган филос. термин. Материализм окуусунда болмуштун (Б.) негизин материя түзөт десе, идеализм, тескерисинче, Б-тун негизи идея (абсолюттук идея, рух) деп эсептейт. Б. түшүнүгү метафизиканын өзгөчө бөлүгү – онтологиянын (Б. тууралуу окуунун) иликтөө айдыӊы (предмети). Б. – бул жашоо, ал – бар чындык, болгон реалдуулук. «Б.» түшүнүгү байыркы коомдо адамдар өздөрүн курчап турган дүйнө ж-дө э ӊ ж а л п ы к ө з к а р а ш түзүү аракеттеринен улам келип чыкканын болжолдошот. Философтор Б-тун мазмунун субстанция (дүйнө башат, бардыктын башталмасы, түпмаӊыз) м-н бир катарда карашкан. Тарыхта Б. идеясын алгач байыркы грек ойчулу Парменид алып чыккан. Ал Б-ту «субстанция» м-н окшош, төп маанилеш катары караган. Анын ою б-ча Б. гана бар. Жок нерсе (небытие) деген жок нерсе. Аны аӊ-доого болбойт, андай жок нерсе тууралуу элестөө да мүмкүн эмес. Б. жаралбайт, жок да болбойт. Демокрит Б-тун негизин атомдор түзөт десе, Платон идеялар дүйнөсү анын чыныгы (реалдуу), түбөлүк, өзгөрбөс касиети ж-а сапаты деп атаган. Жаӊы заман мезгилинде бул олуттуу түшүнүк башкача өӊүттөн карала баштаган. И. Канттын болмуш м-н түпмаӊызды (субстанцияны) өз-өзүнчө бөлүп карашы, адамдын иш-аракетиндеги таанымды ж-а практикалык чөйрөлөрдү маани-маӊызына дейре ажырымдоого алып келген. Г. Гегелдин ырастоосунда Б. ж-а ойлоо (мышление) категориялары маӊызы б-ча бипбирдей, окшош. Ойлоо ныпым жок нерседен (небытие) башталып, өзүнүн карама-каршысы – Б. категориясына өтөт. 18–19-к-дагы материализм болмуш м-н материяны бипбирдей, төп деп эсептеген. 20–21-к-дын философиясынын Э. Гуссерль, М. Шелер, Н. Гартман, М. Хайдеггер сыяктуу өкүлдөрү Б-ту жаӊы өӊүттөн, субстанция түшүнүгүнөн ажыратып карай башташты (к. &amp;#039;&amp;#039;Экзистенциализм). М. Эдилова.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
[[Category: 2-том]]&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
</feed>