<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%91%D0%95%D0%A5%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%A3%D0%9D_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB</id>
	<title>БЕХИСТУН ЖАЗМАСЫ - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%91%D0%95%D0%A5%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%A3%D0%9D_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%95%D0%A5%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%A3%D0%9D_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-29T14:06:26Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%95%D0%A5%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%A3%D0%9D_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&amp;diff=17054&amp;oldid=prev</id>
		<title>Lera, 04:07, 25 Февраль (Бирдин айы) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%95%D0%A5%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%A3%D0%9D_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&amp;diff=17054&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-02-25T04:07:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;04:07, 25 Февраль (Бирдин айы) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БЕХИСТУ&amp;amp;#769;Н ЖАЗМАСЫ&#039;&#039;&#039; – Байыркы Иран па&amp;amp;shy;дышасы Дарий Iнин (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б. з. ч. &lt;/del&gt;522–486-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;бийле&amp;amp;shy;ген) буйругу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н б. з. ч. &lt;/del&gt;516-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. Түн.&lt;/del&gt;-Батыш Ирандын Керманшах – Хамадан жолунун боюн&amp;amp;shy;дагы Накш-и Рустем капчыгайындагы Бехис&amp;amp;shy;тун аскасында чегилген жазуулар. Дүйнөдөгү эң көлөмдүү аска летописи. Анда &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б. з. ч. &lt;/del&gt;522– 519-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;Ахемениддер мамлекетиндеги окуялар ба&amp;amp;shy;яндалат. Ал эки бөлүктөн турат: жогору жа&amp;amp;shy;гында көтөрүлүшкө чыккан душмандарын чө&amp;amp;shy;гөлөтүп турган Дарийдин сүрөтү, анын айлана&amp;amp;shy;сында &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;төмөн жагында клинопись (шынаа сымал) жазмасындагы байыркы перс, элам &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;вавилон тилдеринде чегилген 14 саптан турган жазуулар бар. Жазмада Дарий Iнин &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;О. &lt;/del&gt;Азияга&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;БЕХИСТУ&amp;amp;#769;Н ЖАЗМАСЫ&#039;&#039;&#039; – Байыркы Иран па&amp;amp;shy;дышасы Дарий Iнин (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;биздин заманга чейинки &lt;/ins&gt;522–486-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылдары &lt;/ins&gt;бийле&amp;amp;shy;ген) буйругу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен биздин заманга чейинки &lt;/ins&gt;516-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы Түндүк&lt;/ins&gt;-Батыш Ирандын Керманшах – Хамадан жолунун боюн&amp;amp;shy;дагы Накш-и Рустем капчыгайындагы Бехис&amp;amp;shy;тун аскасында чегилген жазуулар. Дүйнөдөгү эң көлөмдүү аска летописи. Анда &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;биздин заманга чейинки &lt;/ins&gt;522– 519-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылдардагы &lt;/ins&gt;Ахемениддер мамлекетиндеги окуялар ба&amp;amp;shy;яндалат. Ал эки бөлүктөн турат: жогору жа&amp;amp;shy;гында көтөрүлүшкө чыккан душмандарын чө&amp;amp;shy;гөлөтүп турган Дарийдин сүрөтү, анын айлана&amp;amp;shy;сында &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;төмөн жагында клинопись (шынаа сымал) жазмасындагы байыркы перс, элам &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;вавилон тилдеринде чегилген 14 саптан турган жазуулар бар. Жазмада Дарий Iнин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Орто &lt;/ins&gt;Азияга&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:БЕХИСТУН ЖАЗМАСЫ94.png | thumb | Бехистун аскасы. Иран.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:БЕХИСТУН ЖАЗМАСЫ94.png | thumb | Бехистун аскасы. Иран.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;жасаган жортуулу &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;ал басып алган элдер, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Орто &lt;/ins&gt;Азия &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана Теңир&lt;/ins&gt;-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Тоо &lt;/ins&gt;аймагын байырлашкан көчмөн уруулар тууралуу кабарлар берилет. Жаз&amp;amp;shy;мада сактардын үч түрү эскерилген. Алар «сака&amp;amp;shy;тйайий-парадрайа» – «деңиздин (дарыянын) өйүзүндөгү сактар», «сака-хаумаварга» – «хаум&amp;amp;shy;ду кадырлоочу сактар» (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;башкача айтканда &lt;/ins&gt;чекенде өсүмдүгүнүн ширесин диний жөрөлгөдө пайдалануучу сак&amp;amp;shy;тар), «сака-тиграхауда» – «чуштугуй калпакчан сактар» деп бөлүнгөн. Дарийдин Бехистун ас&amp;amp;shy;касындагы жазуусунун бешинчи сабында ал кантип тиграхауда сактарын багындырып, жол &amp;amp;shy;башчысы Скунханы туткунга алганы жазыл&amp;amp;shy;ган. 1837-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;англис офицери Генри Роулинсон 50 &#039;&#039;м&#039;&#039; бийиктиктен &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Бехистин жазмасынын &lt;/ins&gt;көчүрмөсүн алган. Аны чечмелөөдө бир топ мезгилге чейин оку&amp;amp;shy;муштуулардын арасында талаш-тартыштар бо&amp;amp;shy;луп келген. 1857-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;гана Лондондо англис оку&amp;amp;shy;муштуулары Г. Роулинсон &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;У.Тальбот, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;немис– француз &lt;/ins&gt;окумуштуусу Ж. Опперт &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жана &lt;/ins&gt;ирландия&amp;amp;shy;лык Э. Хинксттин ар бири &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;өз алдынча &lt;/ins&gt;окуп чы&amp;amp;shy;гып, чечмелөөдө анын бир маанини билдириши &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;менен &lt;/ins&gt;талаш-тартыштар токтогон. [[Category: 2-том, 146-225 бб]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;жасаган жортуулу &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;ал басып алган элдер, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;О. &lt;/del&gt;Азия &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж&lt;/del&gt;-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;а Теңиртоо &lt;/del&gt;аймагын байырлашкан көчмөн уруулар тууралуу кабарлар берилет. Жаз&amp;amp;shy;мада сактардын үч түрү эскерилген. Алар «сака&amp;amp;shy;тйайий-парадрайа» – «деңиздин (дарыянын)&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;өйүзүндөгү сактар», «сака-хаумаварга» – «хаум&amp;amp;shy;ду кадырлоочу сактар» (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;б. а. &lt;/del&gt;чекенде өсүмдүгүнүн ширесин диний жөрөлгөдө пайдалануучу сак&amp;amp;shy;тар), «сака-тиграхауда» – «чуштугуй калпакчан сактар» деп бөлүнгөн. Дарийдин Бехистун ас&amp;amp;shy;касындагы жазуусунун бешинчи сабында ал кантип тиграхауда сактарын багындырып, жол&amp;amp;shy;башчысы Скунханы туткунга алганы жазыл&amp;amp;shy;ган. 1837-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;англис офицери Генри Роулинсон 50 &#039;&#039;м&#039;&#039; бийиктиктен &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Б. ж-нын &lt;/del&gt;көчүрмөсүн алган. Аны чечмелөөдө бир топ мезгилге чейин оку&amp;amp;shy;муштуулардын арасында талаш-тартыштар бо&amp;amp;shy;луп келген. 1857-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;гана Лондондо англис оку&amp;amp;shy;муштуулары Г. Роулинсон &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;У. Тальбот, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;нем.– франц. &lt;/del&gt;окумуштуусу Ж. Опперт &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;ирландия&amp;amp;shy;лык Э. Хинксттин ар бири &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;өзалдынча &lt;/del&gt;окуп чы&amp;amp;shy;гып, чечмелөөдө анын бир маанини билдириши &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;м-н &lt;/del&gt;талаш-тартыштар токтогон. [[Category: 2-том, 146-225 бб]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Lera</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%95%D0%A5%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%A3%D0%9D_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&amp;diff=16411&amp;oldid=prev</id>
		<title>Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%95%D0%A5%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%A3%D0%9D_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&amp;diff=16411&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-02-18T08:55:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;08:55, 18 Февраль (Бирдин айы) 2025 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%95%D0%A5%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%A3%D0%9D_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&amp;diff=16410&amp;oldid=prev</id>
		<title>vol2_146_225_&gt;KadyrM, 02:30, 18 Февраль (Бирдин айы) 2025 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%95%D0%A5%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%A3%D0%9D_%D0%96%D0%90%D0%97%D0%9C%D0%90%D0%A1%D0%AB&amp;diff=16410&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-02-18T02:30:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;БЕХИСТУ&amp;amp;#769;Н ЖАЗМАСЫ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; – Байыркы Иран па&amp;amp;shy;дышасы Дарий Iнин (б. з. ч. 522–486-ж. бийле&amp;amp;shy;ген) буйругу м-н б. з. ч. 516-ж. Түн.-Батыш Ирандын Керманшах – Хамадан жолунун боюн&amp;amp;shy;дагы Накш-и Рустем капчыгайындагы Бехис&amp;amp;shy;тун аскасында чегилген жазуулар. Дүйнөдөгү эң көлөмдүү аска летописи. Анда б. з. ч. 522– 519-ж. Ахемениддер мамлекетиндеги окуялар ба&amp;amp;shy;яндалат. Ал эки бөлүктөн турат: жогору жа&amp;amp;shy;гында көтөрүлүшкө чыккан душмандарын чө&amp;amp;shy;гөлөтүп турган Дарийдин сүрөтү, анын айлана&amp;amp;shy;сында ж-а төмөн жагында клинопись (шынаа сымал) жазмасындагы байыркы перс, элам ж-а вавилон тилдеринде чегилген 14 саптан турган жазуулар бар. Жазмада Дарий Iнин О. Азияга&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:БЕХИСТУН ЖАЗМАСЫ94.png | thumb | Бехистун аскасы. Иран.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
жасаган жортуулу ж-а ал басып алган элдер, О. Азия ж-а Теңиртоо аймагын байырлашкан көчмөн уруулар тууралуу кабарлар берилет. Жаз&amp;amp;shy;мада сактардын үч түрү эскерилген. Алар «сака&amp;amp;shy;тйайий-парадрайа» – «деңиздин (дарыянын)&lt;br /&gt;
өйүзүндөгү сактар», «сака-хаумаварга» – «хаум&amp;amp;shy;ду кадырлоочу сактар» (б. а. чекенде өсүмдүгүнүн ширесин диний жөрөлгөдө пайдалануучу сак&amp;amp;shy;тар), «сака-тиграхауда» – «чуштугуй калпакчан сактар» деп бөлүнгөн. Дарийдин Бехистун ас&amp;amp;shy;касындагы жазуусунун бешинчи сабында ал кантип тиграхауда сактарын багындырып, жол&amp;amp;shy;башчысы Скунханы туткунга алганы жазыл&amp;amp;shy;ган. 1837-ж. англис офицери Генри Роулинсон 50 &amp;#039;&amp;#039;м&amp;#039;&amp;#039; бийиктиктен Б. ж-нын көчүрмөсүн алган. Аны чечмелөөдө бир топ мезгилге чейин оку&amp;amp;shy;муштуулардын арасында талаш-тартыштар бо&amp;amp;shy;луп келген. 1857-ж. гана Лондондо англис оку&amp;amp;shy;муштуулары Г. Роулинсон ж-а У. Тальбот, нем.– франц. окумуштуусу Ж. Опперт ж-а ирландия&amp;amp;shy;лык Э. Хинксттин ар бири өзалдынча окуп чы&amp;amp;shy;гып, чечмелөөдө анын бир маанини билдириши м-н талаш-тартыштар токтогон. [[Category: 2-том, 146-225 бб]]&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>vol2_146_225_&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
</feed>