<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ky">
	<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A</id>
	<title>АТАТҮРК - Түзөтүүлөр тарыхы</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-22T16:59:40Z</updated>
	<subtitle>Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71851&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */ категория кошуу</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71851&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-09-12T04:47:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt; категория кошуу&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;04:47, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;2 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;2 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АТАТҮРК23.png | thumb|none]]1-дүйнөлүк согушта дивизиянын командиринен фронттун командачысына чейин жетип, генерал чинине &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; паша титулуна татыктуу болгон; Дарданеллди коргоодо (1915) көрүнүктүү роль ойногон. Кавказ (1916‒17), Сирия-Палестина (1917‒18) фронтторунда жогорку командачылык кызматын аткарган. 1919-жылдан Анатолияда улуттук-боштондук кыймылына (кемалчылар) жетекчилик кылат. Сакарье дарыясынын жанындагы жеӊиши (1921) үчүн ТУУЖ ага маршал чинин &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; «Гази» («Жеӊүүчү») титулун ыйгарат. Ататүрктүн жетекчилиги астында түрк аскерлери англиялык-грек баскынчыларды өлкөдөн кууп чыгарган (1922). Ататүрк  Түрк республикасынын президенти катары өлкөнүн коомдук-саясий, социалдык-экономикалык, маданий турмушунун өзгөрүшү үчүн зор иштерди жасаган. Анын жетекчилиги &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1922-жылы султандык бийлик жоюлуп, Түркия республика болуп жарыяланат (29. 10. 1923). Жаӊы сот кодекстерин киргизип, агартуу тармагында жаӊычыл өзгөртүүлөргө жол ачкан, араб алфавитинин ордуна латын алфавитин кабыл алып, түрк тилин өнүктүргөн, эскирген каада-салттарды четке кагып, аял-эркекке бирдей укук берилген &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; европалыктарча кийим кийүүнү киргизген, улуттук маданияттын сакталышына &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өнүгүшүнө шарт түзгөн. Улуттук суверенитет &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; идеологияны жогору коюп, өнөр жай &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; айыл  чарбасын жаӊыча өнүктүрүү, күчтүү армияны түзүү, башка мамлекеттер &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; теӊ укуктуу мамиледе болуу саясатын жүргүзгөн. Бишкек шаарындагы саябакка Ататүрк  ысмы берилип, эстелиги тургузулган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АТАТҮРК23.png | thumb|none]]1-дүйнөлүк согушта дивизиянын командиринен фронттун командачысына чейин жетип, генерал чинине &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; паша титулуна татыктуу болгон; Дарданеллди коргоодо (1915) көрүнүктүү роль ойногон. Кавказ (1916‒17), Сирия-Палестина (1917‒18) фронтторунда жогорку командачылык кызматын аткарган. 1919-жылдан Анатолияда улуттук-боштондук кыймылына (кемалчылар) жетекчилик кылат. Сакарье дарыясынын жанындагы жеӊиши (1921) үчүн ТУУЖ ага маршал чинин &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; «Гази» («Жеӊүүчү») титулун ыйгарат. Ататүрктүн жетекчилиги астында түрк аскерлери англиялык-грек баскынчыларды өлкөдөн кууп чыгарган (1922). Ататүрк  Түрк республикасынын президенти катары өлкөнүн коомдук-саясий, социалдык-экономикалык, маданий турмушунун өзгөрүшү үчүн зор иштерди жасаган. Анын жетекчилиги &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1922-жылы султандык бийлик жоюлуп, Түркия республика болуп жарыяланат (29. 10. 1923). Жаӊы сот кодекстерин киргизип, агартуу тармагында жаӊычыл өзгөртүүлөргө жол ачкан, араб алфавитинин ордуна латын алфавитин кабыл алып, түрк тилин өнүктүргөн, эскирген каада-салттарды четке кагып, аял-эркекке бирдей укук берилген &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; европалыктарча кийим кийүүнү киргизген, улуттук маданияттын сакталышына &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;ж-а&amp;quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өнүгүшүнө шарт түзгөн. Улуттук суверенитет &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; идеологияны жогору коюп, өнөр жай &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; айыл  чарбасын жаӊыча өнүктүрүү, күчтүү армияны түзүү, башка мамлекеттер &amp;lt;span cat=&amp;quot;ж.кыск&amp;quot; oldv=&amp;quot;м-н&amp;quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; теӊ укуктуу мамиледе болуу саясатын жүргүзгөн. Бишкек шаарындагы саябакка Ататүрк  ысмы берилип, эстелиги тургузулган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;А. Беделбаев.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;А. Беделбаев.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Категория:1-Том]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71850&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 03:19, 27 Декабрь (Бештин айы) 2023 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71850&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-12-27T03:19:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;03:19, 27 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АТАТҮРК Мустафа Кемаль&#039;&#039;&#039; (12. 3. 1881, Салоники ‒ 10. 11. 1938, Стамбул) ‒ Түркия Республикасынын негиздөөчүсү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; анын тунгуч президенти (1923‒38); көрүнүктүү &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;мамл. &lt;/del&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; аскер ишмери. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. &lt;/del&gt;(«түрктөрдүн атасы») деген фамилия ага Түркиянын Улуттук улуу жыйыны (парламент, ТУУЖ) тарабынан берилген (1934). Стамбулдагы Аскер академиясын бүтүргөн. &#039;&#039;Жаш түрктөр революциясына (1908),&#039;&#039; Италия-Түркия согушуна (1911‒12), 2-Балкан согушуна (1912‒13) катышкан.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;АТАТҮРК Мустафа Кемаль&#039;&#039;&#039; (12. 3. 1881, Салоники ‒ 10. 11. 1938, Стамбул) ‒ Түркия Республикасынын негиздөөчүсү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; анын тунгуч президенти (1923‒38); көрүнүктүү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;мамлекеттик &lt;/ins&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; аскер ишмери. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ататүрк &lt;/ins&gt;(«түрктөрдүн атасы») деген фамилия ага Түркиянын Улуттук улуу жыйыны (парламент, ТУУЖ) тарабынан берилген (1934). Стамбулдагы Аскер академиясын бүтүргөн. &#039;&#039;Жаш түрктөр революциясына (1908),&#039;&#039; Италия-Түркия согушуна (1911‒12), 2-Балкан согушуна (1912‒13) катышкан.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АТАТҮРК23.png | thumb|none]]1-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дүйн. &lt;/del&gt;согушта дивизиянын командиринен фронттун командачысына чейин жетип, генерал чинине &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; паша титулуна татыктуу болгон; Дарданеллди коргоодо (1915) көрүнүктүү роль ойногон. Кавказ (1916‒17), Сирия-Палестина (1917‒18) фронтторунда жогорку командачылык кызматын аткарган. 1919-жылдан Анатолияда улуттук-боштондук кыймылына (кемалчылар) жетекчилик кылат. Сакарье &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;д-нын &lt;/del&gt;жанындагы жеӊиши (1921) үчүн ТУУЖ ага маршал чинин &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; «Гази» («Жеӊүүчү») титулун ыйгарат. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А-түн &lt;/del&gt;жетекчилиги астында түрк аскерлери &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;англ.&lt;/del&gt;-грек баскынчыларды өлкөдөн кууп чыгарган (1922). &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. &lt;/del&gt;Түрк &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;респ-нын &lt;/del&gt;президенти катары өлкөнүн коомдук-саясий, социалдык-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экон. &lt;/del&gt;маданий турмушунун өзгөрүшү үчүн зор иштерди жасаган. Анын жетекчилиги &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1922-&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж. &lt;/del&gt;султандык бийлик жоюлуп, Түркия республика болуп жарыяланат (29. 10. 1923). Жаӊы сот кодекстерин киргизип, агартуу тармагында жаӊычыл өзгөртүүлөргө жол ачкан, араб алфавитинин ордуна латын алфавитин кабыл алып, түрк тилин өнүктүргөн, эскирген каада-салттарды четке кагып, аял-эркекке бирдей укук берилген &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; европалыктарча кийим кийүүнү киргизген, улуттук &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;мад-ттын &lt;/del&gt;сакталышына &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өнүгүшүнө шарт түзгөн. Улуттук суверенитет &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; идеологияны жогору коюп, өнөр жай &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;а. ч-сын &lt;/del&gt;жаӊыча өнүктүрүү, күчтүү армияны түзүү, башка мамлекеттер &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; теӊ укуктуу мамиледе болуу саясатын жүргүзгөн. Бишкек &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ш-ндагы &lt;/del&gt;саябакка &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;А. &lt;/del&gt;ысмы берилип, эстелиги тургузулган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АТАТҮРК23.png | thumb|none]]1-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дүйнөлүк &lt;/ins&gt;согушта дивизиянын командиринен фронттун командачысына чейин жетип, генерал чинине &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; паша титулуна татыктуу болгон; Дарданеллди коргоодо (1915) көрүнүктүү роль ойногон. Кавказ (1916‒17), Сирия-Палестина (1917‒18) фронтторунда жогорку командачылык кызматын аткарган. 1919-жылдан Анатолияда улуттук-боштондук кыймылына (кемалчылар) жетекчилик кылат. Сакарье &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;дарыясынын &lt;/ins&gt;жанындагы жеӊиши (1921) үчүн ТУУЖ ага маршал чинин &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; «Гази» («Жеӊүүчү») титулун ыйгарат. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ататүрктүн &lt;/ins&gt;жетекчилиги астында түрк аскерлери &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;англиялык&lt;/ins&gt;-грек баскынчыларды өлкөдөн кууп чыгарган (1922). &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ататүрк  &lt;/ins&gt;Түрк &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;республикасынын &lt;/ins&gt;президенти катары өлкөнүн коомдук-саясий, социалдык-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;экономикалык, &lt;/ins&gt;маданий турмушунун өзгөрүшү үчүн зор иштерди жасаган. Анын жетекчилиги &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1922-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жылы &lt;/ins&gt;султандык бийлик жоюлуп, Түркия республика болуп жарыяланат (29. 10. 1923). Жаӊы сот кодекстерин киргизип, агартуу тармагында жаӊычыл өзгөртүүлөргө жол ачкан, араб алфавитинин ордуна латын алфавитин кабыл алып, түрк тилин өнүктүргөн, эскирген каада-салттарды четке кагып, аял-эркекке бирдей укук берилген &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; европалыктарча кийим кийүүнү киргизген, улуттук &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;маданияттын &lt;/ins&gt;сакталышына &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;ж-а&quot;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өнүгүшүнө шарт түзгөн. Улуттук суверенитет &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; идеологияны жогору коюп, өнөр жай &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;айыл  чарбасын &lt;/ins&gt;жаӊыча өнүктүрүү, күчтүү армияны түзүү, башка мамлекеттер &amp;lt;span cat=&quot;ж.кыск&quot; oldv=&quot;м-н&quot;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; теӊ укуктуу мамиледе болуу саясатын жүргүзгөн. Бишкек &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;шаарындагы &lt;/ins&gt;саябакка &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ататүрк  &lt;/ins&gt;ысмы берилип, эстелиги тургузулган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;А. Беделбаев.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;А. Беделбаев.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71849&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Temirkan, 09:26, 6 Декабрь (Бештин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71849&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-06T09:26:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;09:26, 6 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Мустафа Кемаль (12. 3. 1881, Салоники ‒ 10. 11. 1938, Стамбул) ‒ Түркия Республикасынын негиздөөчүсү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; анын тунгуч президенти (1923‒38); көрүнүктүү мамл. &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; аскер ишмери. А. («түрктөрдүн атасы») деген фамилия ага Түркиянын Улуттук улуу жыйыны (парламент, ТУУЖ) тарабынан берилген (1934). Стамбулдагы Аскер академиясын бүтүргөн. &#039;&#039;Жаш түрктөр революциясына (1908),&#039;&#039; Италия-Түркия согушуна (1911‒12), 2-Балкан согушуна (1912‒13) катышкан.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;АТАТҮРК &lt;/ins&gt;Мустафа Кемаль&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;(12. 3. 1881, Салоники ‒ 10. 11. 1938, Стамбул) ‒ Түркия Республикасынын негиздөөчүсү &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; анын тунгуч президенти (1923‒38); көрүнүктүү мамл. &amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; аскер ишмери. А. («түрктөрдүн атасы») деген фамилия ага Түркиянын Улуттук улуу жыйыны (парламент, ТУУЖ) тарабынан берилген (1934). Стамбулдагы Аскер академиясын бүтүргөн. &#039;&#039;Жаш түрктөр революциясына (1908),&#039;&#039; Италия-Түркия согушуна (1911‒12), 2-Балкан согушуна (1912‒13) катышкан.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АТАТҮРК23.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АТАТҮРК23.png | thumb|none]]1-дүйн. согушта дивизиянын командиринен фронттун командачысына чейин жетип, генерал чинине &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; паша титулуна татыктуу болгон; Дарданеллди коргоодо (1915) көрүнүктүү роль ойногон. Кавказ (1916‒17), Сирия-Палестина (1917‒18) фронтторунда жогорку командачылык кызматын аткарган. 1919-жылдан Анатолияда улуттук-боштондук кыймылына (кемалчылар) жетекчилик кылат. Сакарье д-нын жанындагы жеӊиши (1921) үчүн ТУУЖ ага маршал чинин &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; «Гази» («Жеӊүүчү») титулун ыйгарат. А-түн жетекчилиги астында түрк аскерлери англ.-грек баскынчыларды өлкөдөн кууп чыгарган (1922). А. Түрк респ-нын президенти катары өлкөнүн коомдук-саясий, социалдык-экон. маданий турмушунун өзгөрүшү үчүн зор иштерди жасаган. Анын жетекчилиги &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1922-ж. султандык бийлик жоюлуп, Түркия республика болуп жарыяланат (29. 10. 1923). Жаӊы сот кодекстерин киргизип, агартуу тармагында жаӊычыл өзгөртүүлөргө жол ачкан, араб алфавитинин ордуна латын алфавитин кабыл алып, түрк тилин өнүктүргөн, эскирген каада-салттарды четке &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кагып&lt;/ins&gt;, аял-эркекке бирдей укук берилген &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; европалыктарча кийим кийүүнү киргизген, улуттук мад-ттын сакталышына &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өнүгүшүнө шарт түзгөн. Улуттук суверенитет &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; идеологияны жогору коюп, өнөр жай &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; а. ч-сын жаӊыча өнүктүрүү, күчтүү армияны түзүү, башка мамлекеттер &amp;lt;span cat=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;ж.кыск&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/ins&gt;oldv=&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; теӊ укуктуу мамиледе болуу саясатын жүргүзгөн. Бишкек ш-ндагы &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;саябакка &lt;/ins&gt;А. ысмы берилип, эстелиги тургузулган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;1-дүйн. согушта дивизиянын командиринен фронттун командачысына чейин жетип, генерал чинине &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж-а&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; паша титулуна татыктуу болгон; Дарданеллди коргоодо (1915) көрүнүктүү роль ойногон. Кавказ (1916‒17), Сирия-Палестина (1917‒18) фронтторунда жогорку командачылык кызматын аткарган. 1919-жылдан Анатолияда улуттук-боштондук кыймылына (кемалчылар) жетекчилик кылат. Сакарье д-нын жанындагы жеӊиши (1921) үчүн ТУУЖ ага маршал чинин &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж-а&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; «Гази» («Жеӊүүчү») титулун ыйгарат. А-түн жетекчилиги астында түрк аскерлери англ.-грек баскынчыларды өлкөдөн кууп чыгарган (1922). А. Түрк респ-нын президенти катары өлкөнүн коомдук-саясий, социалдык-экон . маданий турмушунун өзгөрүшү үчүн зор иштерди жасаган. Анын жетекчилиги &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;м-н&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; 1922-ж. султандык бийлик жоюлуп, Түркия республика болуп жарыяланат (29. 10. 1923). Жаӊы сот кодекстерин киргизип, агартуу тармагында жаӊычыл өзгөртүүлөргө жол ачкан, араб алфавитинин ордуна латын алфавитин кабыл алып, түрк тилин өнүктүргөн, эскирген каада-салттарды четке &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;кага&lt;/del&gt;, аял-эркекке бирдей укук берилген &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж-а&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; европалыктарча кийим кийүүнү киргизген, улуттук мад-ттын сакталышына &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж-а&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; өнүгүшүнө шарт түзгөн. Улуттук суверенитет &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;м-н&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; идеологияны жогору коюп, өнөр жай &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;м-н&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; а. ч-сын жаӊыча өнүктүрүү, күчтүү армияны түзүү, башка мамлекеттер &amp;lt;span cat=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;ж.кыск&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;oldv=&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;м-н&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/del&gt;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; теӊ укуктуу мамиледе болуу саясатын жүргүзгөн. Бишкек ш-ндагы &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;саяба бакка &lt;/del&gt;А. ысмы берилип, эстелиги тургузулган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;А. Беделбаев.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                                                                      &lt;/del&gt;А. Беделбаев.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Temirkan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71848&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;м-н&#039;&gt;менен&lt;/span&gt; (4), ж-а → &lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;ж-а&#039;&gt;жана&lt;/span&gt; (6)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71848&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-05T11:50:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;top: &lt;/span&gt;clean up, replaced: м-н → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;м-н&amp;#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; (4), ж-а → &amp;lt;span cat=&amp;#039;ж.кыск&amp;#039; oldv=&amp;#039;ж-а&amp;#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; (6)&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;11:50, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/del&gt;Мустафа Кемаль (12. 3. 1881, Салоники ‒ 10. 11. 1938, Стамбул) ‒ Түркия Республикасынын негиздөөчүсү ж-а анын тунгуч президенти (1923‒38); көрүнүктүү мамл. ж-а аскер ишмери. А. («түрктөрдүн атасы») деген фамилия ага Түркиянын Улуттук улуу жыйыны (парламент, ТУУЖ) тарабынан берилген (1934). Стамбулдагы Аскер академиясын бүтүргөн. &#039;&#039;Жаш түрктөр революциясына (1908),&#039;&#039; Италия-Түркия согушуна (1911‒12), 2-Балкан согушуна (1912‒13) катышкан.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Мустафа Кемаль (12. 3. 1881, Салоники ‒ 10. 11. 1938, Стамбул) ‒ Түркия Республикасынын негиздөөчүсү &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;анын тунгуч президенти (1923‒38); көрүнүктүү мамл. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;аскер ишмери. А. («түрктөрдүн атасы») деген фамилия ага Түркиянын Улуттук улуу жыйыны (парламент, ТУУЖ) тарабынан берилген (1934). Стамбулдагы Аскер академиясын бүтүргөн. &#039;&#039;Жаш түрктөр революциясына (1908),&#039;&#039; Италия-Түркия согушуна (1911‒12), 2-Балкан согушуна (1912‒13) катышкан.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АТАТҮРК23.png | thumb | none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АТАТҮРК23.png | thumb|none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  1-дүйн. согушта дивизиянын командиринен фронттун командачысына чейин жетип, генерал чинине ж-а паша титулуна татыктуу болгон; Дарданеллди коргоодо (1915) көрүнүктүү роль ойногон. Кавказ (1916‒17), Сирия-Палестина (1917‒18) фронтторунда жогорку командачылык кызматын аткарган. 1919-жылдан Анатолияда улуттук-боштондук кыймылына (кемалчылар) жетекчилик кылат. Сакарье д-нын жанындагы жеӊиши (1921) үчүн ТУУЖ ага маршал чинин ж-а «Гази» («Жеӊүүчү») титулун ыйгарат. А-түн жетекчилиги астында түрк аскерлери англ.-грек баскынчыларды өлкөдөн кууп чыгарган (1922). А. Түрк респ-нын президенти катары өлкөнүн коомдук-саясий, социалдык-экон . маданий турмушунун өзгөрүшү үчүн зор иштерди жасаган. Анын жетекчилиги м-н 1922-ж. султандык бийлик жоюлуп, Түркия республика болуп жарыяланат (29. 10. 1923). Жаӊы сот кодекстерин киргизип, агартуу тармагында жаӊычыл өзгөртүүлөргө жол ачкан, араб алфавитинин ордуна латын алфавитин кабыл алып, түрк тилин өнүктүргөн, эскирген каада-салттарды четке кага, аял-эркекке бирдей укук берилген ж-а европалыктарча кийим кийүүнү киргизген, улуттук мад-ттын сакталышына ж-а өнүгүшүнө шарт түзгөн. Улуттук суверенитет м-н идеологияны жогору коюп, өнөр жай м-н а. ч-сын жаӊыча өнүктүрүү, күчтүү армияны түзүү, башка мамлекеттер м-н теӊ укуктуу мамиледе болуу саясатын жүргүзгөн. Бишкек ш-ндагы саяба бакка А. ысмы берилип, эстелиги тургузулган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  1-дүйн. согушта дивизиянын командиринен фронттун командачысына чейин жетип, генерал чинине &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;паша титулуна татыктуу болгон; Дарданеллди коргоодо (1915) көрүнүктүү роль ойногон. Кавказ (1916‒17), Сирия-Палестина (1917‒18) фронтторунда жогорку командачылык кызматын аткарган. 1919-жылдан Анатолияда улуттук-боштондук кыймылына (кемалчылар) жетекчилик кылат. Сакарье д-нын жанындагы жеӊиши (1921) үчүн ТУУЖ ага маршал чинин &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;«Гази» («Жеӊүүчү») титулун ыйгарат. А-түн жетекчилиги астында түрк аскерлери англ.-грек баскынчыларды өлкөдөн кууп чыгарган (1922). А. Түрк респ-нын президенти катары өлкөнүн коомдук-саясий, социалдык-экон . маданий турмушунун өзгөрүшү үчүн зор иштерди жасаган. Анын жетекчилиги &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;1922-ж. султандык бийлик жоюлуп, Түркия республика болуп жарыяланат (29. 10. 1923). Жаӊы сот кодекстерин киргизип, агартуу тармагында жаӊычыл өзгөртүүлөргө жол ачкан, араб алфавитинин ордуна латын алфавитин кабыл алып, түрк тилин өнүктүргөн, эскирген каада-салттарды четке кага, аял-эркекке бирдей укук берилген &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;европалыктарча кийим кийүүнү киргизген, улуттук мад-ттын сакталышына &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;ж-а&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;жана&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;өнүгүшүнө шарт түзгөн. Улуттук суверенитет &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;идеологияны жогору коюп, өнөр жай &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;а. ч-сын жаӊыча өнүктүрүү, күчтүү армияны түзүү, башка мамлекеттер &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;span cat=&#039;ж.кыск&#039; oldv=&#039;&lt;/ins&gt;м-н&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&amp;gt;менен&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;/ins&gt;теӊ укуктуу мамиледе болуу саясатын жүргүзгөн. Бишкек ш-ндагы саяба бакка А. ысмы берилип, эстелиги тургузулган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;                                                                                                                       А. Беделбаев.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;                                                                                                                       А. Беделбаев.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71847&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kerimova-59, 15:32, 25 Февраль (Бирдин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71847&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-25T15:32:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;15:32, 25 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;1 сап:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  Мустафа Кемаль (12. 3. 1881, Салоники ‒ 10. 11. 1938, Стамбул) ‒ Түркия Республикасынын негиздөөчүсү ж-а анын тунгуч президенти (1923‒38); көрүнүктүү мамл. ж-а аскер&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  Мустафа Кемаль (12. 3. 1881, Салоники ‒ 10. 11. 1938, Стамбул) ‒ Түркия Республикасынын негиздөөчүсү ж-а анын тунгуч президенти (1923‒38); көрүнүктүү мамл. ж-а аскер ишмери. А. («түрктөрдүн атасы») деген фамилия ага Түркиянын Улуттук улуу жыйыны (парламент, ТУУЖ) тарабынан берилген (1934). Стамбулдагы Аскер академиясын бүтүргөн. &#039;&#039;Жаш түрктөр &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;революциясына &lt;/ins&gt;(1908),&#039;&#039; Италия-Түркия согушуна (1911‒12), 2-Балкан согушуна (1912‒13) &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;катышкан.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;ишмери. А. («түрктөрдүн атасы») деген фамилия ага Түркиянын Улуттук улуу жыйыны (парламент, ТУУЖ) тарабынан берилген (1934). Стамбулдагы Аскер академиясын бүтүргөн. &#039;&#039;Жаш түрктөр &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;революция сына &lt;/del&gt;(1908),&#039;&#039; Италия-Түркия согушуна (1911‒12), 2-Балкан согушуна (1912‒13) &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ка&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АТАТҮРК23.png | thumb | none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[File:АТАТҮРК23.png | thumb | none]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;тышкан. &lt;/del&gt;1-дүйн. согушта дивизиянын командиринен &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ж-а &lt;/del&gt;фронттун &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;командирине &lt;/del&gt;чейин жетип, генерал чинине ж-а паша &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;армиянын &lt;/del&gt;титулуна татыктуу болгон; Дарданеллди коргоодо (1915) көрүнүктүү роль ойногон. Кавказ (1916‒17), Сирия-Палестина (1917‒18) фронтторунда жогорку командачылык кызматын аткарган. 1919-жылдан Анатолияда улуттук-боштондук кыймылына (кемалчылар) жетекчилик кылат. Сакарье д-нын жанындагы жеӊиши (1921) үчүн ТУУЖ ага маршал чинин ж-а «Гази» («Жеӊүүчү») титулун ыйгарат. А-түн жетекчилиги астында түрк аскерлери англ.-грек &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;баскынчы ларды &lt;/del&gt;өлкөдөн кууп &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;чыгат &lt;/del&gt;(1922). А. Түрк респ-нын президенти катары өлкөнүн коомдук-саясий, социалдык-экон . маданий турмушунун өзгөрүшү үчүн зор иштерди жасаган. Анын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жетек&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/ins&gt;1-дүйн. согушта дивизиянын командиринен фронттун &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;командачысына &lt;/ins&gt;чейин жетип, генерал чинине ж-а паша титулуна татыктуу болгон; Дарданеллди коргоодо (1915) көрүнүктүү роль ойногон. Кавказ (1916‒17), Сирия-Палестина (1917‒18) фронтторунда жогорку командачылык кызматын аткарган. 1919-жылдан Анатолияда улуттук-боштондук кыймылына (кемалчылар) жетекчилик кылат. Сакарье д-нын жанындагы жеӊиши (1921) үчүн ТУУЖ ага маршал чинин ж-а «Гази» («Жеӊүүчү») титулун ыйгарат. А-түн жетекчилиги астында түрк аскерлери англ.-грек &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;баскынчыларды &lt;/ins&gt;өлкөдөн кууп &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;чыгарган &lt;/ins&gt;(1922). А. Түрк респ-нын президенти катары өлкөнүн коомдук-саясий, социалдык-экон . маданий турмушунун өзгөрүшү үчүн зор иштерди жасаган. Анын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;жетекчилиги &lt;/ins&gt;м-н 1922-ж. султандык бийлик жоюлуп, Түркия республика болуп жарыяланат (29. 10. 1923). Жаӊы сот кодекстерин киргизип, агартуу тармагында жаӊычыл өзгөртүүлөргө жол ачкан, араб алфавитинин ордуна латын алфавитин кабыл алып, түрк тилин өнүктүргөн, эскирген каада-салттарды четке кага, аял-эркекке бирдей укук берилген ж-а европалыктарча кийим кийүүнү киргизген, улуттук мад-ттын &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;сакталышына &lt;/ins&gt;ж-а өнүгүшүнө шарт түзгөн. Улуттук суверенитет м-н идеологияны жогору коюп, өнөр жай м-н а. ч-сын жаӊыча өнүктүрүү, күчтүү армияны түзүү, башка мамлекеттер м-н теӊ укуктуу мамиледе болуу саясатын жүргүзгөн. Бишкек ш-ндагы саяба бакка А. ысмы берилип, эстелиги тургузулган.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;чилиги &lt;/del&gt;м-н 1922-ж. султандык бийлик жоюлуп, Түркия республика болуп жарыяланат (29. 10. 1923). Жаӊы сот кодекстерин киргизип, агартуу тармагында жаӊычыл өзгөртүүлөргө жол ачкан, араб алфавитинин ордуна латын алфавитин кабыл алып, түрк тилин өнүктүргөн, эскирген каада-салттарды четке кага, аял-эркекке бирдей укук берилген ж-а европалыктарча кийим кийүүнү киргизген, улуттук мад-ттын &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;сакталы шына &lt;/del&gt;ж-а өнүгүшүнө шарт түзгөн. Улуттук суверенитет м-н идеологияны жогору коюп, өнөр жай м-н а. ч-сын жаӊыча өнүктүрүү, күчтүү армияны түзүү, башка мамлекеттер м-н теӊ укуктуу мамиледе болуу саясатын жүргүзгөн. Бишкек ш-ндагы саяба бакка А. ысмы берилип, эстелиги тургузулган. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;                                                                                                                      &lt;/ins&gt;А. Беделбаев.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &#039;&#039;&lt;/del&gt;А. Беделбаев.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kerimova-59</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71845&amp;oldid=prev</id>
		<title>556-684&gt;KadyrM, 08:22, 20 Февраль (Бирдин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71845&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-20T08:22:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;08:22, 20 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>556-684&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71846&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71846&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-19T19:03:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;19:03, 19 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71844&amp;oldid=prev</id>
		<title>imported&gt;Kadyrm: 1 версия</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71844&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-19T18:37:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 версия&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Мурунку нускасы&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;18:37, 19 Февраль (Бирдин айы) 2022 -деги абалы&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ky&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Айырма жок)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>imported&gt;Kadyrm</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71843&amp;oldid=prev</id>
		<title>556-684&gt;KadyrM, 08:22, 19 Февраль (Бирдин айы) 2022 карата</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%A2%D2%AE%D0%A0%D0%9A&amp;diff=71843&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-19T08:22:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Жаңы барак&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt; Мустафа Кемаль (12. 3. 1881, Салоники ‒ 10. 11. 1938, Стамбул) ‒ Түркия Республикасынын негиздөөчүсү ж-а анын тунгуч президенти (1923‒38); көрүнүктүү мамл. ж-а аскер&lt;br /&gt;
ишмери. А. («түрктөрдүн атасы») деген фамилия ага Түркиянын Улуттук улуу жыйыны (парламент, ТУУЖ) тарабынан берилген (1934). Стамбулдагы Аскер академиясын бүтүргөн. &amp;#039;&amp;#039;Жаш түрктөр революция сына (1908),&amp;#039;&amp;#039; Италия-Түркия согушуна (1911‒12), 2-Балкан согушуна (1912‒13) ка&lt;br /&gt;
[[File:АТАТҮРК23.png | thumb | none]]&lt;br /&gt;
тышкан. 1-дүйн. согушта дивизиянын командиринен ж-а фронттун командирине чейин жетип, генерал чинине ж-а паша армиянын титулуна татыктуу болгон; Дарданеллди коргоодо (1915) көрүнүктүү роль ойногон. Кавказ (1916‒17), Сирия-Палестина (1917‒18) фронтторунда жогорку командачылык кызматын аткарган. 1919-жылдан Анатолияда улуттук-боштондук кыймылына (кемалчылар) жетекчилик кылат. Сакарье д-нын жанындагы жеӊиши (1921) үчүн ТУУЖ ага маршал чинин ж-а «Гази» («Жеӊүүчү») титулун ыйгарат. А-түн жетекчилиги астында түрк аскерлери англ.-грек баскынчы ларды өлкөдөн кууп чыгат (1922). А. Түрк респ-нын президенти катары өлкөнүн коомдук-саясий, социалдык-экон . маданий турмушунун өзгөрүшү үчүн зор иштерди жасаган. Анын жетек&lt;br /&gt;
чилиги м-н 1922-ж. султандык бийлик жоюлуп, Түркия республика болуп жарыяланат (29. 10. 1923). Жаӊы сот кодекстерин киргизип, агартуу тармагында жаӊычыл өзгөртүүлөргө жол ачкан, араб алфавитинин ордуна латын алфавитин кабыл алып, түрк тилин өнүктүргөн, эскирген каада-салттарды четке кага, аял-эркекке бирдей укук берилген ж-а европалыктарча кийим кийүүнү киргизген, улуттук мад-ттын сакталы шына ж-а өнүгүшүнө шарт түзгөн. Улуттук суверенитет м-н идеологияны жогору коюп, өнөр жай м-н а. ч-сын жаӊыча өнүктүрүү, күчтүү армияны түзүү, башка мамлекеттер м-н теӊ укуктуу мамиледе болуу саясатын жүргүзгөн. Бишкек ш-ндагы саяба бакка А. ысмы берилип, эстелиги тургузулган. &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;#039;&amp;#039;А. Беделбаев.&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>556-684&gt;KadyrM</name></author>
	</entry>
</feed>