АППАЛАЧИ - Түзөтүүлөр тарыхы

imported>Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T04:06:09Z

top: категория кошуу

← Мурунку нускасы		04:06, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АППАЛАЧИ''' (Appalachian Mountains, индейлердин ''аппалачи'' уруусунун атынан) – Түндүк Американын чыгышындагы орто бийик тоолордун системасы. АКШ <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Канаданын аймактарында түндүк-чыгыштан түштү-батышты карай 2600 кмге созулуп жатат. Басымдуу бийиктиги 1300–1600 ''м,'' эң бийик жери – 2037 ''м'' (Митчелл чокусу). Кырка тоолордон, өрөөндөрдөн, платолордон, бөксө тоолордон турат. Түндүк Аппалачи каледон, түштүк Аппалачи герцин бүктөлүүлөрүндө пайда ~~болгон~~. Аппалачинин түндүк <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-чыгыш бөлүгү кристаллданган, батыш <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-батышы ~~негизинен~~ чөкмө тоо тектерден (кумдук, доломит, акиташ) турат. Таш көмүр (Аппалачи көмүр бассейни), нефть <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> күйүүчү газ, темир, титан, асбест кендери бар. Түндүк Аппалачи (Мохок <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Гудзон дарыяларынан түндүктө) – бийиктиги 400–600 ''м'' болгон күдүрлүү бөксө тоо. Андан чокулары жылма, капталдары жантайыңкы Адирондак (1628 ''м),'' Жашыл тоолор (1338 ''м),'' Ак тоолору (1916 ''м)'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> массивдери көтөрүлүп жатат. Too массивдери тектоникалык өрөөндөр (кийин мөңгүнүн аракетинен төрлөргө айланган) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн. Түштүк Аппалачинин кыр зонасы тик көтөрүлгөн Көгүлтүр кырка тоосунан (эң бийик жери 2037 ''м,'' Митчелл чокусу), көптөгөн жарыш кырка тоолордон <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> массивдерден турат. Алар бири-биринен эрозиядан ~~пайда~~ болгон кенен өрөөндөр (Чоң өрөөн) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> чуңкурчактар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн. Кыр зонасына чыгыштан Пидмонт, батыштан Аппалачи платолору тутумдашат. Түндүгүндө ийне жалбырактуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аралаш токой, 41° түндүк кеңдиктен түштүктү карай тоо этектеринде жазы жалбырактуу токой (~~каштан~~, эмен, клён ж. б.). 1000 мден жогору аралаш <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ийне жалбырактуу токой өсөт.<br>Ад.: ''Игнатьев Г. М. Северная Америка. М., 1965;'' Физическая география материков и океанов. М., 1988.		'''АППАЛАЧИ''' (Appalachian Mountains, индейлердин ''аппалачи'' уруусунун атынан) – Түндүк Американын чыгышындагы орто бийик тоолордун системасы. АКШ <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Канаданын аймактарында түндүк-чыгыштан түштү-батышты карай 2600 кмге созулуп жатат. Басымдуу бийиктиги 1300–1600 ''м,'' эң бийик жери – 2037 ''м'' (Митчелл чокусу). Кырка тоолордон, өрөөндөрдөн, платолордон, бөксө тоолордон турат. Түндүк Аппалачи каледон, түштүк Аппалачи герцин бүктөлүүлөрүндө пайда болгон. Аппалачинин түндүк <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-чыгыш бөлүгү кристаллданган, батыш <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-батышы негизинен чөкмө тоо тектерден (кумдук, доломит, акиташ) турат. Таш көмүр (Аппалачи көмүр бассейни), нефть <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> күйүүчү газ, темир, титан, асбест кендери бар. Түндүк Аппалачи (Мохок <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Гудзон дарыяларынан түндүктө) – бийиктиги 400–600 ''м'' болгон күдүрлүү бөксө тоо. Андан чокулары жылма, капталдары жантайыңкы Адирондак (1628 ''м),'' Жашыл тоолор (1338 ''м),'' Ак тоолору (1916 ''м)'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> массивдери көтөрүлүп жатат. Too массивдери тектоникалык өрөөндөр (кийин мөңгүнүн аракетинен төрлөргө айланган) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн. Түштүк Аппалачинин кыр зонасы тик көтөрүлгөн Көгүлтүр кырка тоосунан (эң бийик жери 2037 ''м,'' Митчелл чокусу), көптөгөн жарыш кырка тоолордон <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> массивдерден турат. Алар бири-биринен эрозиядан пайда болгон кенен өрөөндөр (Чоң өрөөн) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> чуңкурчактар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн. Кыр зонасына чыгыштан Пидмонт, батыштан Аппалачи платолору тутумдашат. Түндүгүндө ийне жалбырактуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аралаш токой, 41° түндүк кеңдиктен түштүктү карай тоо этектеринде жазы жалбырактуу токой (каштан, эмен, клён ж. б.). 1000 мден жогору аралаш <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ийне жалбырактуу токой өсөт.<br>Ад.: ''Игнатьев Г. М. Северная Америка. М., 1965;'' Физическая география материков и океанов. М., 1988.
			[[Категория:1-Том]]

imported>Begay, 06:01, 27 Сентябрь (Аяк оона) 2023 карата

2023-09-27T06:01:58Z

← Мурунку нускасы		06:01, 27 Сентябрь (Аяк оона) 2023 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АППАЛАЧИ''' (Appalachian Mountains, индейлердин ''аппалачи'' уруусунун атынан) – ~~Түн.~~ Американын чыгышындагы орто бийик тоолордун системасы. АКШ <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Канаданын аймактарында ~~түн.~~-чыгыштан ~~түш.~~-батышты карай 2600 кмге созулуп жатат. Басымдуу ~~бийикт.~~ 1300–1600 ''м,'' эң бийик жери – 2037 ''м'' (Митчелл чокусу). Кырка тоолордон, өрөөндөрдөн, платолордон, бөксө тоолордон турат. ~~Түн. А.~~ каледон, ~~түш. А.~~ герцин бүктөлүүлөрүндө пайда болгон. ~~А-нин түн.~~ <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ~~түш.~~-чыгыш бөлүгү кристаллданган, батыш <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ~~түш.~~-батышы негизинен чөкмө тоо тектерден (кумдук, доломит, акиташ) турат. Таш көмүр (Аппалачи көмүр бассейни), нефть <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> күйүүчү газ, темир, титан, асбест кендери бар. ~~Түн. А.~~ (Мохок <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Гудзон ~~д-нан~~ түндүктө) – ~~бийикт.~~ 400–600 ''м'' болгон күдүрлүү бөксө тоо. Андан чокулары жылма, капталдары жантайыңкы Адирондак (1628 ''м),'' Жашыл тоолор (1338 ''м),'' Ак тоолору (1916 ''м)'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> массивдери көтөрүлүп жатат. Too массивдери ~~тектон.~~ өрөөндөр (кийин мөңгүнүн аракетинен төрлөргө айланган) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн. ~~Түш. А-нин~~ кыр зонасы тик көтөрүлгөн Көгүлтүр кырка тоосунан (эң бийик жери 2037 ''м,'' Митчелл чокусу), көптөгөн жарыш кырка тоолордон <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> массивдерден турат. Алар бири биринен эрозиядан пайда болгон кенен өрөөндөр (Чоң өрөөн) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> чуңкурчактар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн. Кыр зонасына чыгыштан Пидмонт, батыштан А. платолору тутумдашат. Түндүгүндө ийне жалбырактуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аралаш токой, 41° ~~түн.~~ кеңдиктен түштүктү карай тоо этектеринде жазы жалбырактуу токой (каштан, эмен, клён ж. б.). 1000 ~~жден~~ жогору аралаш <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ийне жалбырактуу токой өсөт.<br>Ад.: ''Игнатьев Г. М. Северная Америка. М., 1965;'' Физическая география материков и океанов. М., 1988.		'''АППАЛАЧИ''' (Appalachian Mountains, индейлердин ''аппалачи'' уруусунун атынан) – Түндүк Американын чыгышындагы орто бийик тоолордун системасы. АКШ <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Канаданын аймактарында түндүк-чыгыштан түштү-батышты карай 2600 кмге созулуп жатат. Басымдуу бийиктиги 1300–1600 ''м,'' эң бийик жери – 2037 ''м'' (Митчелл чокусу). Кырка тоолордон, өрөөндөрдөн, платолордон, бөксө тоолордон турат. Түндүк Аппалачи каледон, түштүк Аппалачи герцин бүктөлүүлөрүндө пайда болгон. Аппалачинин түндүк <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-чыгыш бөлүгү кристаллданган, батыш <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түштүк-батышы негизинен чөкмө тоо тектерден (кумдук, доломит, акиташ) турат. Таш көмүр (Аппалачи көмүр бассейни), нефть <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> күйүүчү газ, темир, титан, асбест кендери бар. Түндүк Аппалачи (Мохок <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Гудзон дарыяларынан түндүктө) – бийиктиги 400–600 ''м'' болгон күдүрлүү бөксө тоо. Андан чокулары жылма, капталдары жантайыңкы Адирондак (1628 ''м),'' Жашыл тоолор (1338 ''м),'' Ак тоолору (1916 ''м)'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> массивдери көтөрүлүп жатат. Too массивдери тектоникалык өрөөндөр (кийин мөңгүнүн аракетинен төрлөргө айланган) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн. Түштүк Аппалачинин кыр зонасы тик көтөрүлгөн Көгүлтүр кырка тоосунан (эң бийик жери 2037 ''м,'' Митчелл чокусу), көптөгөн жарыш кырка тоолордон <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> массивдерден турат. Алар бири-биринен эрозиядан пайда болгон кенен өрөөндөр (Чоң өрөөн) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> чуңкурчактар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн. Кыр зонасына чыгыштан Пидмонт, батыштан Аппалачи платолору тутумдашат. Түндүгүндө ийне жалбырактуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аралаш токой, 41° түндүк кеңдиктен түштүктү карай тоо этектеринде жазы жалбырактуу токой (каштан, эмен, клён ж. б.). 1000 мден жогору аралаш <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ийне жалбырактуу токой өсөт.<br>Ад.: ''Игнатьев Г. М. Северная Америка. М., 1965;'' Физическая география материков и океанов. М., 1988.

imported>Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → менен (3), ж-а → жана (9)

2022-12-05T11:14:31Z

top: clean up, replaced: м-н → менен (3), ж-а → жана (9)

← Мурунку нускасы		11:14, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АППАЛАЧИ''' (Appalachian Mountains, индейлердин ''аппалачи'' уруусунун атынан) – Түн. Американын чыгышындагы орто бийик тоолордун системасы. АКШ м-н Канаданын аймактарында түн.-чыгыштан түш.-батышты карай 2600 кмге созулуп жатат. Басымдуу бийикт. 1300–1600 ''м,'' эң бийик жери – 2037 ''м'' (Митчелл чокусу). Кырка тоолордон, өрөөндөрдөн, платолордон, бөксө тоолордон турат. Түн. А. каледон, түш. А. герцин бүктөлүүлөрүндө пайда болгон. А-нин түн. ж-а түш.-чыгыш бөлүгү кристаллданган, батыш ж-а түш.-батышы негизинен чөкмө тоо тектерден (кумдук, доломит, акиташ) турат. Таш көмүр (Аппалачи көмүр бассейни), нефть ж-а күйүүчү газ, темир, титан, асбест кендери бар. Түн. А. (Мохок ж-а Гудзон д-нан түндүктө) – бийикт. 400–600 ''м'' болгон күдүрлүү бөксө тоо. Андан чокулары жылма, капталдары жантайыңкы Адирондак (1628 ''м),'' Жашыл тоолор (1338 ''м),'' Ак тоолору (1916 ''м)'' ж-а массивдери көтөрүлүп жатат. Too массивдери тектон. өрөөндөр (кийин мөңгүнүн аракетинен төрлөргө айланган) м-н бөлүнгөн. Түш. А-нин кыр зонасы тик көтөрүлгөн Көгүлтүр кырка тоосунан (эң бийик жери 2037 ''м,'' Митчелл чокусу), көптөгөн жарыш кырка тоолордон ж-а массивдерден турат. Алар бири биринен эрозиядан пайда болгон кенен өрөөндөр (Чоң өрөөн) ж-а чуңкурчактар м-н бөлүнгөн. Кыр зонасына чыгыштан Пидмонт, батыштан А. платолору тутумдашат. Түндүгүндө ийне жалбырактуу ж-а аралаш токой, 41° түн. кеңдиктен түштүктү карай тоо этектеринде жазы жалбырактуу токой (каштан, эмен, клён ж. б.). 1000 жден жогору аралаш ж-а ийне жалбырактуу токой өсөт.<br>Ад.: ''Игнатьев Г. М. Северная Америка. М., 1965;'' Физическая география материков и океанов. М., 1988.		'''АППАЛАЧИ''' (Appalachian Mountains, индейлердин ''аппалачи'' уруусунун атынан) – Түн. Американын чыгышындагы орто бийик тоолордун системасы. АКШ <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Канаданын аймактарында түн.-чыгыштан түш.-батышты карай 2600 кмге созулуп жатат. Басымдуу бийикт. 1300–1600 ''м,'' эң бийик жери – 2037 ''м'' (Митчелл чокусу). Кырка тоолордон, өрөөндөрдөн, платолордон, бөксө тоолордон турат. Түн. А. каледон, түш. А. герцин бүктөлүүлөрүндө пайда болгон. А-нин түн. <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түш.-чыгыш бөлүгү кристаллданган, батыш <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> түш.-батышы негизинен чөкмө тоо тектерден (кумдук, доломит, акиташ) турат. Таш көмүр (Аппалачи көмүр бассейни), нефть <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> күйүүчү газ, темир, титан, асбест кендери бар. Түн. А. (Мохок <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Гудзон д-нан түндүктө) – бийикт. 400–600 ''м'' болгон күдүрлүү бөксө тоо. Андан чокулары жылма, капталдары жантайыңкы Адирондак (1628 ''м),'' Жашыл тоолор (1338 ''м),'' Ак тоолору (1916 ''м)'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> массивдери көтөрүлүп жатат. Too массивдери тектон. өрөөндөр (кийин мөңгүнүн аракетинен төрлөргө айланган) <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн. Түш. А-нин кыр зонасы тик көтөрүлгөн Көгүлтүр кырка тоосунан (эң бийик жери 2037 ''м,'' Митчелл чокусу), көптөгөн жарыш кырка тоолордон <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> массивдерден турат. Алар бири биринен эрозиядан пайда болгон кенен өрөөндөр (Чоң өрөөн) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> чуңкурчактар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> бөлүнгөн. Кыр зонасына чыгыштан Пидмонт, батыштан А. платолору тутумдашат. Түндүгүндө ийне жалбырактуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аралаш токой, 41° түн. кеңдиктен түштүктү карай тоо этектеринде жазы жалбырактуу токой (каштан, эмен, клён ж. б.). 1000 жден жогору аралаш <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ийне жалбырактуу токой өсөт.<br>Ад.: ''Игнатьев Г. М. Северная Америка. М., 1965;'' Физическая география материков и океанов. М., 1988.

imported>Temirkan, 04:08, 29 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 карата

2022-11-29T04:08:02Z

← Мурунку нускасы		04:08, 29 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	'''АППАЛАЧИ''' (Appalachian Mountains, индейлердин ''аппалачи'' уруусунун атынан) – Түн. Американын чыгышындагы орто бийик тоолордун системасы. АКШ м-н Канаданын аймактарында түн.-чыгыштан түш.-батышты карай 2600 кмге созулуп жатат. Басымдуу бийикт. 1300–1600 ''м,'' эң бийик жери – 2037 ''м'' (Митчелл чокусу). Кырка тоолордон, өрөөндөрдөн, платолордон, бөксө тоолордон турат. Түн. А. каледон, түш. А. герцин бүктөлүүлөрүндө пайда ~~бол�~~гон. А-нин түн. ж-а түш.-чыгыш бөлүгү кристаллданган, батыш ж-а түш.-батышы негизинен чөкмө тоо тектерден (кумдук, доломит, акиташ) турат. Таш көмүр (Аппалачи көмүр бассейни), нефть ж-а күйүүчү газ, темир, титан, асбест кендери бар. Түн. А. (Мохок ж-а Гудзон д-нан түндүктө) – бийикт. 400–600 ''м'' болгон күдүрлүү бөксө тоо. Андан чокулары жылма, капталдары жантайыңкы Адирондак (1628 ''м),'' Жашыл тоолор (1338 ''м),'' Ак тоолору (1916 ''м)'' ж-а массивдери көтөрүлүп жатат. Too массивдери тектон. өрөөндөр (кийин мөңгүнүн аракетинен төрлөргө айланган) м-н бөлүнгөн. Түш. А-нин кыр зонасы тик көтөрүлгөн Көгүлтүр кырка тоосунан (эң бийик жери 2037 ''м,'' Митчелл чокусу), көптөгөн жарыш кырка тоолордон ж-а массивдерден турат. Алар бири биринен эрозиядан пайда болгон кенен өрөөндөр (Чоң өрөөн) ж-а чуңкурчактар м-н бөлүнгөн. Кыр зонасына чыгыштан Пидмонт, батыштан А. платолору тутумдашат. Түндүгүндө ийне жалбырактуу ж-а аралаш токой, 41° түн. кеңдиктен түштүктү карай тоо этектеринде жазы жалбырактуу токой (каштан, эмен, клён ж. б.). 1000 жден жогору аралаш ж-а ийне жалбырактуу токой өсөт.<br>Ад.: ''Игнатьев Г. М. Северная Америка. М., 1965;'' Физическая география материков и океанов. М., 1988.		'''АППАЛАЧИ''' (Appalachian Mountains, индейлердин ''аппалачи'' уруусунун атынан) – Түн. Американын чыгышындагы орто бийик тоолордун системасы. АКШ м-н Канаданын аймактарында түн.-чыгыштан түш.-батышты карай 2600 кмге созулуп жатат. Басымдуу бийикт. 1300–1600 ''м,'' эң бийик жери – 2037 ''м'' (Митчелл чокусу). Кырка тоолордон, өрөөндөрдөн, платолордон, бөксө тоолордон турат. Түн. А. каледон, түш. А. герцин бүктөлүүлөрүндө пайда болгон. А-нин түн. ж-а түш.-чыгыш бөлүгү кристаллданган, батыш ж-а түш.-батышы негизинен чөкмө тоо тектерден (кумдук, доломит, акиташ) турат. Таш көмүр (Аппалачи көмүр бассейни), нефть ж-а күйүүчү газ, темир, титан, асбест кендери бар. Түн. А. (Мохок ж-а Гудзон д-нан түндүктө) – бийикт. 400–600 ''м'' болгон күдүрлүү бөксө тоо. Андан чокулары жылма, капталдары жантайыңкы Адирондак (1628 ''м),'' Жашыл тоолор (1338 ''м),'' Ак тоолору (1916 ''м)'' ж-а массивдери көтөрүлүп жатат. Too массивдери тектон. өрөөндөр (кийин мөңгүнүн аракетинен төрлөргө айланган) м-н бөлүнгөн. Түш. А-нин кыр зонасы тик көтөрүлгөн Көгүлтүр кырка тоосунан (эң бийик жери 2037 ''м,'' Митчелл чокусу), көптөгөн жарыш кырка тоолордон ж-а массивдерден турат. Алар бири биринен эрозиядан пайда болгон кенен өрөөндөр (Чоң өрөөн) ж-а чуңкурчактар м-н бөлүнгөн. Кыр зонасына чыгыштан Пидмонт, батыштан А. платолору тутумдашат. Түндүгүндө ийне жалбырактуу ж-а аралаш токой, 41° түн. кеңдиктен түштүктү карай тоо этектеринде жазы жалбырактуу токой (каштан, эмен, клён ж. б.). 1000 жден жогору аралаш ж-а ийне жалбырактуу токой өсөт.<br>Ад.: ''Игнатьев Г. М. Северная Америка. М., 1965;'' Физическая география материков и океанов. М., 1988.

imported>Temirkan, 04:07, 29 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 карата

2022-11-29T04:07:34Z

← Мурунку нускасы		04:07, 29 Ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы
1 сап:		1 сап:
	(Appalachian Mountains, индейлердин ''аппалачи'' уруусунун атынан) – Түн.		'''АППАЛАЧИ''' (Appalachian Mountains, индейлердин ''аппалачи'' уруусунун атынан) – Түн. Американын чыгышындагы орто бийик тоолордун системасы. АКШ м-н Канаданын аймактарында түн.-чыгыштан түш.-батышты карай 2600 кмге созулуп жатат. Басымдуу бийикт. 1300–1600 ''м,'' эң бийик жери – 2037 ''м'' (Митчелл чокусу). Кырка тоолордон, өрөөндөрдөн, платолордон, бөксө тоолордон турат. Түн. А. каледон, түш. А. герцин бүктөлүүлөрүндө пайда бол�гон. А-нин түн. ж-а түш.-чыгыш бөлүгү кристаллданган, батыш ж-а түш.-батышы негизинен чөкмө тоо тектерден (кумдук, доломит, акиташ) турат. Таш көмүр (Аппалачи көмүр бассейни), нефть ж-а күйүүчү газ, темир, титан, асбест кендери бар. Түн. А. (Мохок ж-а Гудзон д-нан түндүктө) – бийикт. 400–600 ''м'' болгон күдүрлүү бөксө тоо. Андан чокулары жылма, капталдары жантайыңкы Адирондак (1628 ''м),'' Жашыл тоолор (1338 ''м),'' Ак тоолору (1916 ''м)'' ж-а массивдери көтөрүлүп жатат. Too массивдери тектон. өрөөндөр (кийин мөңгүнүн аракетинен төрлөргө айланган) м-н бөлүнгөн. Түш. А-нин кыр зонасы тик көтөрүлгөн Көгүлтүр кырка тоосунан (эң бийик жери 2037 ''м,'' Митчелл чокусу), көптөгөн жарыш кырка тоолордон ж-а массивдерден турат. Алар бири биринен эрозиядан пайда болгон кенен өрөөндөр (Чоң өрөөн) ж-а чуңкурчактар м-н бөлүнгөн. Кыр зонасына чыгыштан Пидмонт, батыштан А. платолору тутумдашат. Түндүгүндө ийне жалбырактуу ж-а аралаш токой, 41° түн. кеңдиктен түштүктү карай тоо этектеринде жазы жалбырактуу токой (каштан, эмен, клён ж. б.). 1000 жден жогору аралаш ж-а ийне жалбырактуу токой өсөт.<br>Ад.: ''Игнатьев Г. М. Северная Америка. М., 1965;'' Физическая география материков и океанов. М., 1988.
	Американын чыгышындагы орто бийик тоолордун системасы. АКШ м-н Канаданын аймактарында түн.-чыгыштан түш.-батышты карай
	2600 кмге созулуп жатат. Басымдуу бийикт.
	1300–1600 ''м,'' эң бийик жери – 2037 ''м'' (Митчелл
	чокусу). Кырка тоолордон, өрөөндөрдөн, платолордон, бөксө тоолордон турат. Түн. А. каледон, түш. А. герцин бүктөлүүлөрүндө пайда ~~бол~~гон. А-нин түн. ж-а түш.-чыгыш бөлүгү кристаллданган, батыш ж-а түш.-батышы негизинен чөкмө тоо тектерден (кумдук, доломит, акиташ) турат. Таш көмүр (Аппалачи көмүр бассейни), нефть ж-а күйүүчү газ, темир, титан, асбест
	~~[[File:АППАЛАЧИ_18.png \| thumb \| АППАЛАЧИ. Орографиялык схема]]~~
	кендери бар. Түн. А. (Мохок ж-а Гудзон д-нан
	түндүктө) – бийикт. 400–600 ''м'' болгон күдүрлүү
	бөксө тоо. Андан чокулары жылма, капталдары жантайыңкы Адирондак (1628 ''м),'' Жашыл
	тоолор (1338 ''м),'' Ак тоолору (1916 ''м)'' ж-а ~~маесивдери~~ көтөрүлүп жатат. Too массивдери тектон. өрөөндөр (кийин мөңгүнүн аракетинен төрлөргө айланган) м-н бөлүнгөн. Түш. А-нин кыр
	зонасы тик көтөрүлгөн Көгүлтүр кырка тоосунан (эң бийик жери 2037 ''м,'' Митчелл чокусу),
	көптөгөн жарыш кырка тоолордон ж-а массивдерден турат. Алар бири биринен эрозиядан пайда болгон кенен өрөөндөр (Чоң өрөөн) ж-а чуңкурчактар м-н бөлүнгөн. Кыр зонасына чыгыштан Пидмонт, батыштан А. платолору тутумдашат. Түндүгүндө ийне жалбырактуу ж-а аралаш токой, 41° түн. кеңдиктен түштүктү карай
	тоо этектеринде жазы жалбырактуу токой (каштан, эмен, клён ж. б.). 1000 жден жогору аралаш ж-а ийне жалбырактуу токой өсөт.<br>
	Ад.: ''Игнатьев Г. М. Северная Америка. М., 1965;
	Физическая география материков и океанов. М., 1988. ''

imported>Kadyrm: 1 версия

2022-06-06T08:16:24Z

1 версия

← Мурунку нускасы	08:16, 6 Июнь (Кулжа) 2022 -деги абалы
(Айырма жок)

433-496>KadyrM, 09:09, 5 Июнь (Кулжа) 2022 карата

2022-06-05T09:09:53Z

Жаңы барак

(Appalachian Mountains, индейлердин ''аппалачи'' уруусунун атынан) – Түн.
Американын чыгышындагы орто бийик тоолордун системасы. АКШ м-н Канаданын аймактарында түн.-чыгыштан түш.-батышты карай
2600 кмге созулуп жатат. Басымдуу бийикт.
1300–1600 ''м,'' эң бийик жери – 2037 ''м'' (Митчелл
чокусу). Кырка тоолордон, өрөөндөрдөн, платолордон, бөксө тоолордон турат. Түн. А. каледон, түш. А. герцин бүктөлүүлөрүндө пайда болгон. А-нин түн. ж-а түш.-чыгыш бөлүгү кристаллданган, батыш ж-а түш.-батышы негизинен чөкмө тоо тектерден (кумдук, доломит, акиташ) турат. Таш көмүр (Аппалачи көмүр бассейни), нефть ж-а күйүүчү газ, темир, титан, асбест
[[File:АППАЛАЧИ_18.png | thumb | АППАЛАЧИ. Орографиялык схема]]
кендери бар. Түн. А. (Мохок ж-а Гудзон д-нан
түндүктө) – бийикт. 400–600 ''м'' болгон күдүрлүү
бөксө тоо. Андан чокулары жылма, капталдары жантайыңкы Адирондак (1628 ''м),'' Жашыл
тоолор (1338 ''м),'' Ак тоолору (1916 ''м)'' ж-а маесивдери көтөрүлүп жатат. Too массивдери тектон. өрөөндөр (кийин мөңгүнүн аракетинен төрлөргө айланган) м-н бөлүнгөн. Түш. А-нин кыр
зонасы тик көтөрүлгөн Көгүлтүр кырка тоосунан (эң бийик жери 2037 ''м,'' Митчелл чокусу),
көптөгөн жарыш кырка тоолордон ж-а массивдерден турат. Алар бири биринен эрозиядан пайда болгон кенен өрөөндөр (Чоң өрөөн) ж-а чуңкурчактар м-н бөлүнгөн. Кыр зонасына чыгыштан Пидмонт, батыштан А. платолору тутумдашат. Түндүгүндө ийне жалбырактуу ж-а аралаш токой, 41° түн. кеңдиктен түштүктү карай
тоо этектеринде жазы жалбырактуу токой (каштан, эмен, клён ж. б.). 1000 жден жогору аралаш ж-а ийне жалбырактуу токой өсөт. 
Ад.: ''Игнатьев Г. М. Северная Америка. М., 1965;
Физическая география материков и океанов. М., 1988. ''