АДМИНИСТРАЦИЯЛЫК-АЙМАКТЫК БӨЛҮНҮШ барагынын баштапкы кодун көрүү

'''АДМИНИСТРАЦИЯЛЫК-АЙМАКТЫК БӨЛҮНҮШ'''  а й м а к т ы к ‑ б а ш к а р у у  б и р д и г и – мамлекеттердин аймактарын бөлүктөргө – облустарга, провинцияларга, губернияларга, департаменттерге ж. б. ажыратуу; мамлекеттик механизмди, айрыкча мамлекеттик бийликтин жергиликтүү органдарынын натыйжалуу иштөөсүн камсыз кылуу максатында уюштурулат. Ал мыйзам тарабынан жөнгө салынып, эң маанилүү жактары конституцияда бекитилет. Администрациялык-аймактык бөлүнүштү түзүүдө экономикалык <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> географиялык факторлор, социалдык, коммуникациялык, маданий <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> тарыхый салттар, ошондой эле этностук фактор да эске алынат. Мисалы, Финляндияда финн <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> швед тилдеринде сүйлөгөн калктар жашаган губернияларда мүмкүн болушунча бир тилдүүлүк принциби сакталган. Администрациялык-аймактык бөлүнүштөр бир звенолуу (Андорра, Литенштейн общиналары), эки звенолуу (Нидерланд провинциялары <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> муниципалитеттери), үч звенолуу (Испаниянын автономиялык жамаатташтыгы <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> муниципалитеттери), төрт звенолуу (Италия облусу, метрополитен шаарлары, провинциялары <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> коммуналары) системаларга ажырайт. Чакан өлкөдө бир гана Администрациялык-аймактык бөлүнүш болушу мүмкүн (мисалы, Монако княздыгы). Айрым өлкөлөрдө (Армения, Австрия, Болгария) Администрациялык-аймактык бөлүнүштөрүнүн бардыгында эле жергиликтүү өзүн‑өзү башкаруу органдары түзүлө бербейт. Мисалы, Болгарияда община – негизги администрациялык-аймактык бирдик, анда жергиликтүү өзүн‑өзү башкаруу ишке ашырылат; ал эми облус – региондук саясатты жүргүзүүчү, жер‑жерлерде мамлекеттик башкарууну ишке ашыруучу, улуттук жaна жергиликтүү кызыкчылыктарды эске алып, тең салмактуулукту сактоочу администрациялык-аймактык бирдик болуп саналат. Россияда администрациялык аймактык түзүлүшү РФтин субъектилеринин мыйзамдары боюнча жөнгө салынып, администрациялык-аймактык бирдиктери түрдүүчө аталат: край шаарлары, райондор, райондук шаарлар, шаар райондору, айыл кеңештери (бир нече айыл‑кыштакты камтыйт), посёлоктор (жумушчу, курорт, дача посёлоктору). Кыргызстан төмөнкү администрациялык-аймактык бирдиктерге бөлүнөт: облус, район, айыл өкмөтү, шаар (шаар району кошо), шаарча (2012‑жылдан дээрлик бардыгы жоюлган) жанa айыл‑кыштак. Кыргыз Республикасындагы администрациялык-аймактык өзгөрүүлөрдү киргизүү маселесин Жогорку Кеңеш чечип, Республиканын Президенти Жарлык (Указ) чыгарат. Администрациялык-аймактык бирдиктердин чек араларын аныктоодо калктын пикири эске алынат.

''.                                                                                                                           Ө. Бараталиев.''<br>
[[Категория:1-Том]]