АЭРОСТАТ барагынын баштапкы кодун көрүү

'''АЭРОСТАТ''' ''(аэро…'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> гр. statos ‒ кыймылсыз ) ‒ газ өткөрбөс кабыкка (ар кандай формадагы) тыгыздыгы абадан аз газдарды (суутек, гелий, ысытылган аба) толтурганда пайда болгон аэростатикалык көтөрүү күчүнүн жардам <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> учуучу жеӊил аппарат. А-тын башкарылуу чу (''дирижабль'' ), эркин (стратостат) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> байланма түрлөрү бар. Э р к и н А. (ЭА) ат<span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span>ы, астрон. изилдөөлөрдү жүргүзүү, аппаратуралар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жабдууларды сыноодо, о. эле спортто, көрнөк-жарнакта, чалгындоо иштеринде ж. б. колдонулат. Арналышына жараша экипаждуу
[[File:АЭРОСТАТ84.png | thumb|Эркин аэростат.]]
<span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экипажсыз, алыс же кыска аралыкка учуучу болуп айырмаланат. Эркин А. демейде шар формасындагы жумшак кабыктан турат, ага тор же стропа аркылуу гондола бекитилет. 7‒12 ''км''ге көтөрүлүүчү ачык гондолалуу А. субстра
тостат, стратосферага көтөрүлүүчү , башкары луучу, жылчыксыз гондолалуу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> автоматтык А. стратостат деп аталат. Башкарылуучу ЭА асты жагынан ачык, башкарылбоочусу ачык да, жабык да жасалат.
Ачык кабыктуу А-та көтөрүүчү газдын ашыгы тешик аркылуу чыгып, анын массасын азайтат. Шар-зонд резина кабыкта <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> радиозонддо көтөрүүчү газдын басымы резина кабыкты чоюп, А-тын көлөмү 60‒300 эсе чоӊоет, ал 45‒48 ''км'' бийиктикке көтөрүлүүгө мүмкүндүк берет. Анын кабы полимер пленкадан <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кездеме пленкадан жасалып, бир гана жолу пайдаланылат . Көлөмү 15‒100 миӊ''м''<sup>3</sup>. Жылуу аба толтурулуучу спорттук А-тын кабы бышык, ысыкка чыдамдуу материалдан жасалат. Ал көп жолу пайдаланылат. Б а й л а н м а А. (БА) изилдөөчү аппаратураларды, байланыш каражаттарын (радиолокаторлор, ретрансля торлор) көтөрүү үчүн ат<span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span>ы изилдөө, авиация чабуулунан (коргоо А.) коргоо ж. б. максаттарда колдонулат. БА шамалдын ылдамдыгы 35‒40 ''м/с'' кезде 2‒5 ''км''ге көтөрүлө алат. Анын көлөмү бир нече ''м''<sup>3</sup>дан 10‒12 миӊ ''м''<sup>3</sup>га чейин жетет. Формасы сүйрү келип кошумча аэродинамикалык көтөрүү күчүн пайда кылат; тулкусуна экипаж үчүн гондола же аппаратура орнотулган контейнер, байлап коюучу зы маркан бекитилет. Ага көтөрүүчү газ суутек же гелий толтурулат. БА согуш учурунда шаарларды, портторду, маанилүү объектилерди жапыз учкан самолёттун чабуулунан сактоо үчүн колдонулган.<br>