АСТЕРОИД-КОМЕТА КОРКУНУЧУ барагынын баштапкы кодун көрүү

'''АСТЕРОИД-КОМЕТА КОРКУНУЧУ'''  ‒ космос телолору <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Жердин кагылышуу коркунучуна байланышкан түшүнүк. 1980-ж. киргизилген. Жерге жакын учуп өткөн биринчи астероид (''Аполлон'') 1932-ж. ачылган. Азыркы убакта мындай астероиддер көп байкалууда. Асман телосу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Жердин кагылышуу коркунучу бар экендигин Жерде табылган кратерлер (жанар тоонуку эмес) айкындап турат. 65 млн жыл мурун мезозой <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кайназой эрасынын ортосунда Жердеги тирүү организмдердин үчтөн экиси, <span cat='ж.кыск' oldv='а. и.'>анын ичинде</span> динозаврлар кырылып жок болгон. Мунун себебин окумуштуулар астероид же ядро диаметри 10 ''км'' болгон комета <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Жердин кагылышы Юкотан ж. а-ндагы (Мексика) Чиксулуб кратери деп эсептешкен. Анын диаметри 180 ''км,'' 64,98±0,04 млн жашта болгон. 20-к-дагы   маанилүү кагылышуу 1908-ж. 30-июнда Таштуу Тунгуска дарыясынын жээгинде болуп, Жер үстүнө түшкөн асман телосунун жарылуу кубаттуулугу 10 ''Мт''ны түзгөн. Азыркы убакта Жер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> астероиддин кагылышуу коркунучу бар. Ал эми кометалар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кагылышуунун ыктымалдуулугу 1%. Диаметри 1 ''км''ден чоӊ асман телолору 500 миӊ жылда 1 жолу Жер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кагылышканда глобалдык кыйроо болушу мүмкүн. Күн системасындагы 1200 асман телолору Жер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кагылышы ыктымал. Кичине кометалар Жер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кагылышканда региондук же жерг. табигый кыйроого учуратат, эгерде ал жерде атом электр станциясы, хим. өнөр жай болсо өтө коркунучтуу.<br>